I OZ 1702/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Regionalnego w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II SO/Lu 19/17 o wymierzeniu Prokuratorowi Regionalnemu w L. grzywny w kwocie 2000 złotych w sprawie z wniosku A. S. o wymierzeniu Prokuratorowi Regionalnemu w L. grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 30 stycznia 2017 r. na decyzję Prokuratora Regionalnego w L. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] postanawia: oddalić zażalenie W dniu 23 maja 2017 r. A. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Regionalnemu w L. grzywny za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 30 stycznia 2017 r. na decyzję Prokuratora Regionalnego w L. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy dwie decyzje Prokuratora Okręgowego w L. z dnia [...] kwietnia 2016r. i z dnia [...] września 2016 r. w sprawie dodatków do wynagrodzenia. Skarżący wyjaśnił, że skarga wpłynęła do organu w dniu 1 lutego 2017 r., mimo to do chwili obecnej nie została Sądowi przekazana. W dniu 10 marca 2017 r. skarżący otrzymał natomiast pismo zastępcy dyrektora Biura Kadr Prokuratury Krajowej z dnia 20 lutego 2017 r., którym zwrócono mu skargę i przekazano dwa postanowienia oraz decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2017 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prokurator Regionalny w L. wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że w związku z uzyskaniem informacji, że na skutek zmiany przepisów właściwym w niniejszej sprawie jest Prokurator Generalny, skargę wraz z aktami sprawy przekazał niezwłocznie tj. w dniu 2 lutego 2017 r. do Prokuratury Krajowej w W. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2017 r. Prokurator Generalny potwierdził, że jest obecnie organem właściwym w zakresie odwołań od decyzji wydanych w niniejszej sprawie w pierwszej instancji przez Prokuratora Okręgowego i z tego powodu jednocześnie decyzją z tego samego dnia, uchylił zaskarżoną decyzję Prokuratora Regionalnego z dnia [...] grudnia 2016 r. W świetle powyższego - zdaniem Prokuratora Regionalnego w L. - skoro nie miał on legitymacji do występowania w niniejszej sprawie w charakterze organu odwoławczemu, to nie miał również obowiązku przekazania skargi Sądowi. Z tego powodu organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie mu grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił wniosek A. S. i postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. wymierzył Prokuratorowi Regionalnemu w L. grzywnę w wysokości 2000 zł za nieprzekazanie do Sądu skargi A. S. z dnia 30 stycznia 2017 r. Jednocześnie Sąd I instancji zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Lublinie wskazał, że skarga A. S. z dnia 30 stycznia 2017 r. na decyzję Prokuratora Regionalnego w L. z dnia [...] grudnia 2016 r., wpłynęła do tego organu w dniu 2 lutego 2017 r. i bezspornie nie została przekazana Sądowi do chwili obecnej - okres opóźnienia przekroczył pół roku i trwa nadal. W świetle art. 55 § 1 i art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie tej skargi jest więc uzasadniony. Wymierzając Prokuratorowi Regionalnemu grzywnę w wysokości 2000 zł, a więc znacznie mniejszej niż maksymalna, Sąd miał na uwadze, że przyczyną nieprzekazania skargi były istotne wątpliwości dotyczące właściwości organu w niniejszej sprawie wynikające ze zmiany ustroju sądownictwa wojskowego i prokuratury. Wątpliwość tę usunął Prokurator Generalny, który decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] uchylił w całości - objętą przedmiotową skargą decyzję Prokuratora Regionalnego z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzając, po dokonaniu analizy przepisów prawa, że Prokurator Regionalny w L. nie był organem władnym do rozpatrzenia odwołania skarżącego [...] A. S. - właściwym organem jest bowiem Prokurator Generalny. Sąd miał na uwadze przy określaniu wysokości grzywny, że Prokurator Regionalny wobec powstałych wątpliwości co do swojej kompetencji w niniejszej sprawie, przekazał skargę Prokuratorowi Generalnemu jako organowi właściwemu. Zdaniem Sądu, okoliczności powyższe mają wpływ na wysokość grzywny, gdyż świadczą o braku lekceważącego stosunku organu do wynikającego z przepisów ustawy obowiązku przekazania w terminie skargi do sądu, dlatego zachowania organu nie można oceniać jako szczególnie nagannego, co uzasadniałoby wymierzenie wyższej grzywny. W zażaleniu na powyższe postanowienie Prokurator Regionalny w L. wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez wymierzenie grzywny w wysokości 2000 zł, podczas gdy w niniejszej sprawie Sąd I instancji winien orzec o oddaleniu wniosku. W uzasadnieniu zażalenia Prokurator powielił argumentację przedstawioną w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, odwołującą się do kwestii związanych ze zmianą właściwości prokuratorów wyznaczonych do orzekania w sprawach wynagrodzeń prokuratorów wojskowych. Zdaniem organu, wobec dokonanych czynności polegających na niezwłocznym przekazaniu akt sprawy organowi właściwemu, wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny był nieuzasadniony. Wnoszący zażalenie nadmienił, iż z ostrożności procesowej w dniu 29 września 2017 r. postanowił o przekazaniu odpowiedzi na skargę strony z dnia 30 stycznia 2017 r. Sygn. akt I OZ 1702/17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej powoływanej jako "P.p.s.a."), w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, należało odnieść się do charakteru instytucji wymierzenia grzywny. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (publ. ONSA/WSA 2010/1/2) wskazano, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, 0 którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Podkreślić należy, że choć przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, a nie do organu administracji publicznej, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tej przyczyny organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji tego prawa. Powyższe prowadzi do wniosku, że powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę przy wymiarze grzywny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 78/10 oraz z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 379/14; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sygn. akt l OZ 1702/17 Wskazać również trzeba, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu, iż nie był właściwy do wydania zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju wadliwość nie może być eliminowana w drodze przekazania skargi i akt sprawy do innego organu, który w przekonaniu wnoszącego zażalenie był właściwy do wydania zaskarżonej decyzji. To, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów o właściwości organu, czy też nie, jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana, Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do sądu. Należy podkreślić, że adresatem skargi A. S. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Przedmiotem skargi była decyzja wydana przez Prokuratora Regionalnego w L. i za pośrednictwem tego organu skarga została wniesiona. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości Prokuratora, że skargę należało przekazać Sądowi wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy istniały podstawy do wymierzenia Prokuratorowi Regionalnemu w L. grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Bezsporne jest, że organ nie wypełnił ustawowych obowiązków przewidzianych art. 54 § 2 P.p.s.a. Wskutek nieuprawnionych działań Prokuratora Regionalnego w L. skarga nie została przekazana do Sądu, co więcej - w dniu 10 marca 2017 r. została ona zwrócona skarżącemu przez Prokuratora Krajowego. Okoliczność, iż aktualnie nie można wymagać od Prokuratora Regionalnego w L., aby zrealizował ciążący na nim ustawowy obowiązek i przesłał skargę do Sądu (gdyż jej już faktycznie nie posiada), nie oznacza, iż wymierzona grzywna pozbawiona jest podstaw faktycznych i prawnych. Zadaniem grzywny nie jest bowiem tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej lecz także represyjnej i prewencyjnej. Zaskarżone postanowienie wspomniane funkcje w pełni realizuje. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §112 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.