II SO/Kr 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SO/Kr 10/08 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku P.B. o wymierzenie grzywny Komendantowi [...] Komisariatu Policji w K. postanawia: zażalenie odrzucić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SO/Kr 10/08 odrzucił zażalenie P.B. na wcześniejsze zarządzenie z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt II SO/Kr 10/08 w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący otrzymał w dniu 23 grudnia 2008 r. i dnia 30 grudnia 2008 r. wniósł od tego postanowienia zażalenie. W zażaleniu tym stwierdzono, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i wyjaśniono, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, w jaki sposób dopuszczalnym jest podpisywanie pism kierowanych do sądu, a z art. 65 § 3 ww. ustawy wprost wynika, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wszelkie pisma mogą być wnoszone za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przesyłane Sądowi zażalenie zawiera wszystkie elementy formalne pisma, a tym podpis. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podpisie elektronicznym dopuszczalnym jest podpisanie pisma w taki sposób, jak to czyni skarżący. Przepisy ustawy o podpisie elektronicznym nakazywały również sądom umożliwienie wnoszenia pism właśnie drogą elektroniczną przy możliwej weryfikacji nadawcy poprzez bezpieczny podpis elektroniczny. Ponieważ art. 46 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakazuje, aby pisma wnoszone do sądu były własnoręcznie podpisywane, tym samym zastosowanie powinien znaleźć art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym i art. 78 § 2 K.c., zgodnie z którymi pisma podpisane bezpiecznym kwalifikowanym podpisem są równoważne pismom zaopatrzonym we własnoręczny podpis. Dalej w zażaleniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie błędnie interpretuje wymóg osobistego podpisywania zażaleń (i innych środków zaskarżania). Z art. 5 ustawy o podpisie elektronicznym wynika, że ustawodawca zrównał pod względem skutków prawnych dokumenty opatrzone własnoręcznym podpisem i podpisem elektronicznym, chyba że co innego wynikałoby z odrębnej regulacji. Ponieważ jednak żaden przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza odrębnej regulacji w tym zakresie, to tym samym możliwym jest wniesienie zażalenia drogą elektroniczną. W ocenie skarżącego skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie już przyjął, że wniesienie zażalenia jest czynnością prawną, to mają zastosowania art. 60-61 i art. 78 K.c. Powołane zaś przepisy prawa cywilnego jak najbardziej dopuszczają możliwość zastąpienia dokumentu papierowego dokumentem elektronicznym. Forma pisemna jest tylko alternatywnym sposobem dochowania formy pisemnej. Tym samym pismo stanowiące oświadczenie woli złożone na nośniku danych wywołuje określone skutki prawne. Taka regulacja obowiązuje w postępowaniu cywilnym. Skarżący podniósł i to, że skoro art. 65 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala na doręczanie przez sąd pism właśnie z wykorzystaniem poczty elektronicznej, to tym samym przesądza to o konieczności stosowania przez sąd bezpiecznego kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Nie ma więc przeszkód, żeby pisma "przychodzące" do sądu drogą elektroniczną i zaopatrzone w taki podpis mogły być traktowane na równi z pisami wnoszonym w tradycyjny sposób. Zażalenie to nie zawiera własnoręcznego podpisu skarżącego. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia [...] listopada 2009 r. wezwał skarżącego do podpisania wniesionego zażalenia. Wezwanie to odebrano 7 grudnia 2009 r. i do dnia 25 lutego 2010 r. zażalenie nie zostało podpisane przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie z powodu braku podpisania tego środka zaskarżenia. Skarżący wyjaśnia, że zażalenie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym i taki podpis jest skuteczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela stanowiska skarżącego. Wielokrotnie już Sąd tłumaczył skarżącemu powody, dla których nie uznaje za zasadne stanowisko skarżącego w zakresie znaczenia podpisu elektronicznego i warunków, na podstawie których uznawane są za skutecznie wniesione środki zaskarżania. Wielokrotnie Sąd również tłumaczył skarżącemu, że jeżeli chce dowieść swojej racji, powinien podpisać własnoręcznie swoje zażalenie lub inne środki zaskarżenia i w ten sposób umożliwić wypowiedzenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie. Sądowi znane są przypadki, w których skarżący jednak własnoręcznie podpisuje swoje skargi, dążąc do załatwienia sprawy merytorycznie (np. chociażby w sprawach rozpoznawanych w okresie grudzień 2009-styczeń 2010: sygn. akt. II SAB/Kr 79/09, sygn. akt II SAB/Kr 59/09). W tej zaś sprawie skarżący nie podpisuje środków zaskarżenia, co uniemożliwia rozpoznanie sprawy i Sąd nie rozumie czym kieruje się skarżący w swoim postępowaniu. Jeszcze raz należy podnieść, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 198 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Skarżący został wezwany do usunięcia owego braku formalnego i mimo prawidłowego pouczenia, braku tego nie usunął. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń na podstawie art. 176 i 178 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 i art. 197 § 2 P.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braków formalnych w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie nie podpisanie zażalenia. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Takie stanowisko zajmuje orzecznictwo sądów administracyjnych (np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08, opub. w ONSAiWSA 2009 r., nr 2, poz. 20; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 368/08, opub. w LEX nr 504593; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1144/05, opub. w LEX nr 291823; Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OZ 673/08, opub. w LEX nr 460225). W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 198, art. 197 § 2, art. 194 § 3 P.p.s.a. oraz art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.