III SA/Kr 10/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-12
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Maria Zawadzka, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc krzemowej jest zgodna z prawem, gdy orzeczenia lekarskie nie potwierdzają istnienia tej choroby u pracownika narażonego na czynniki szkodliwe w środowisku pracy?Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest związany orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez właściwe jednostki orzecznicze i nie może samodzielnie dokonywać oceny medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku braku podstaw medycznych do stwierdzenia choroby zawodowej, decyzja o odmowie jej stwierdzenia jest zgodna z prawem, nawet jeśli pracownik był narażony na czynniki szkodliwe. Skarga na taką decyzję nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
J. M., zatrudniony przez około 25 lat na stanowiskach blacharz-dekarz i brygadzista, był narażony na czynniki szkodliwe, takie jak zapylenie i czynniki chemiczne. Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej pylicy płuc krzemowej na podstawie orzeczeń lekarskich Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, które nie wykazały typowych zmian radiologicznych tej choroby. Skarżący wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 listopada 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc krzemowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r., znak [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej: pylicy płuc krzemowej wymienionej w poz. 3/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie w/w choroby zawodowej wszczęto w chwili obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r., które straciło moc 3 lipca 2009r.
W/w choroba zawodowa w wykazie chorób zawodowych obowiązującym w dacie wydania orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. M. jest taka sama jak w poz. 3/1 obecnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych.
Zgodnie z § 11.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
Organ wskazał, że J. M. zatrudniony był kolejno w:
• Przedsiębiorstwie [...] "A" S.A. w K - Oddział A na stanowisku blacharz-dekarz (5.03.1959r.-28.02.1974r.),
• Zakładzie Usług [...] przy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "B" w P jako pracownik najemny (2.01.1975r.-23.10.1975r.) oraz jako członek spółdzielni w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dekarza (24.10.1975r.-30.06.1978r.),
• Zakładzie [...] przy Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w A na stanowisku dekarza (4.07.1978r.-31.07.1978r.) oraz jako brygadzista (1.08.1978r.-19.06.1982r.)
Na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2007r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej Poradni Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy Ośrodka Medycyny Pracy oraz orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2008r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, dotyczących J. M. - organ po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego nie stwierdza choroby zawodowej.
Wyrokiem z dnia 29 września 2009r. sygn. akt III SA/Kr 501/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 marca 2009r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r. znak: [...] - o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: pylicy płuc krzemowej. Sąd stwierdził, że postępowanie, a także zaskarżona decyzja zostały wydane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją.
W dniu 3 lipca 2009r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że J. M. pracując w w/w zakładach pracy wykonywał prace remontowo-budowlane na terenie Zakładów [...] w A (obecnie C Sp. z o.o.).
W okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie [...] "A" S.A. wykonywał prace na prowadzonych przez firmę budowach. Do jego obowiązków należało: przygotowanie konstrukcji drewnianej dachu, impregnowanie drewna z zastosowaniem impregnatu ABIZOL, przygotowanie elementów blach, montaż konstrukcji i pokrycia dachowego, lutowanie elementów blachy cyną, cięcie blachy z zastosowaniem nożyc ręcznych. Z uwagi na odległy czas zatrudnienia strony w tym Przedsiębiorstwie nie ma możliwości ustalenia dokładnej nazwy oraz składu preparatu ABIZOL. Na stanowisku pracy strony nie wykonywano pomiaru czynników szkodliwych.
Nie można wykluczyć narażenia strony na zapylenie i czynniki chemiczne w czasie wykonywania pracy, a narażenie na hałas nie występowało.
Z protokołu przesłuchania J. M. w dniu 23.09.2008r. wynika, że był narażony na hałas, zapylenie oraz czynniki chemiczne w czasie wykonywania prac w różnych obiektach w Zakładach [...] w A (obecnie C Sp. z o.o.).
Z dochodzenia Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika, że J. M. w Zakładzie [...] przy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P zatrudniony był od 2.01.1975r. do 23.10.1975r. jako pracownik najemny oraz od 24.10.1975r. do 30.06.1978r. jako członek spółdzielni w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dekarza.
Wykonywał pracę w oddelegowaniu na terenie Zakładów [...] w A, które z dniem 29.07.1997r. rozwiązały umowę z RSP "B", w związku z tym Zakład Usług Remontowo-Budowlanych przy RSP "B" został zlikwidowany. RSP "B" nie posiada pomiarów środowiska pracy dla stanowiska dekarza z lat zatrudnienia strony.
W Zakładzie [...] przy Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w A J. M. był zatrudniony w okresie od 4.07.1978r.do 31.07.1978r. jako blacharz-dekarz budowlany oraz od 1.08.1978r.-19.06.1982r. jako brygadzista. Obecnie w/w zakład nie istnieje.
Z protokołu przesłuchania J. M. w dniu 23.09.2008r. wynika, że w okresie zatrudnienia w Zakładzie [...] przy Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w A, wykonywał większość prac na terenie Zakładów [...] w A (obecnie C Sp. z o.o.). Prace wykonywane były również na terenie Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w A oraz w obiektach należących do w/w placówki. W zależności od potrzeby wykonywał wymianę pokryć dachowych z papy oraz z blachy. Dachy z drewnianą więźbą były impregnowane środkiem grzybobójczym oraz przeciwzapalnym o nazwie PEROLAK. Pokrycia dachowe, rynny i okucia wykonane z blachy wymagały wcześniejszego przygotowania. Przed lutowaniem w/w elementy były czyszczone kwasem solnym i salmakiem. Wstępne przygotowanie odbywało się w pomieszczeniach bez wentylacji. Blachę cięto za pomocą nożyc ręcznych. Podczas wymiany pokryć dachowych wykonanych z papy, rozgrzany lepik był donoszony w wiadrach do budynku, który remontowano i wyciągany na linach na dach.
Na terenie Zakładów [...] w A praca strony polegała na wymianie pokrycia dachowego wykonanego z papy oraz na wymianie rynien i okuć wykonanych z blachy.
Skierowany do Poradni Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy OMP otrzymał orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia [...] 2007r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: pylicy płuc krzemowej poz. 3/1.
W uzasadnieniu orzeczenia OMP podał, że podstawą rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie w wykonanych zdjęciach klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych w obrębie pól płucnych - dla pylicy krzemowej typu zacienień regularnych, okrągłych. Diagnostyka taka odbywa się przez porównanie radiogramów badanego pacjenta ze standardami radiologicznymi rozpowszechnianymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy ILO, zawierającymi wytyczne dotyczące rozpoznawania pylicy płuc i stosowania międzynarodowej klasyfikacji pylicy.
Przez takie porównanie można stwierdzić, że w wykonanych aktualnie oraz dostępnych w dokumentacji medycznej zdjęciach radiologicznych klatki piersiowej pacjenta brak jest w/w zmian, upoważniających do rozpoznania pylicy płuc krzemowej. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 3/1.
Pacjent złożył wniosek o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich.
W dniach od 28.04.2008r.-07.05.2008r. J. M. przebywał w Klinice Instytutu MPiZŚ, gdzie poddany był obserwacji w kierunku rozpoznania pylicy płuc krzemowej.
W dniu [...] 2008r. Instytut wydał orzeczenia lekarskie nr [...], w którym podał, że podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest pełnowymiarowe zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które jest oceniane na podstawie porównania ze standardem radiograficznym pylic Międzynarodowego Biuro Pracy zawierającymi wytyczne dotyczące rozpoznawania pylicy płuc i stosowania międzynarodowej klasyfikacji pylicy.
W oparciu o tak przeprowadzoną w ten sposób analizę radiogramu klatki piersiowej pacjenta wykonanego w trakcie obecnej hospitalizacji nie stwierdzono zacienień okrągłych, które mogłyby być efektem oddziaływania pyłów zwłókniających. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc.
Organ zwrócił się do Instytutu z prośbą o właściwe podanie miejsca zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Instytut przesłał skorygowane orzeczenia lekarskie, w którym prawidłowo wskazał miejsce zatrudnienia strony. Powyższe orzeczenie lekarskie jest, więc zgodne z orzeczeniem OMP.
Organ wskazał, że decyzja nie zamyka drogi o ubieganie się do rozpoznania pylicy płuc krzemowej, jako choroby zawodowej w przyszłości.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej wiąże tryb postępowania określony przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. Stosownie do § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Orzekające w sprawie jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wydały spójne orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej: pylicy płuc krzemowej, w związku z powyższym organ nie miał podstaw do jej stwierdzenia.
Od powyższej decyzji J. M. wniósł odwołanie. Zarzucił, iż błędnie wskazano jakoby jego miejscem pracy była "A" i oświadczył, że od 1959 r. był zatrudniony w Oddziale Robót Wykończeniowych A. Ponadto nie zgadza się z wynikami badań z pobytu w Szpitalu, gdyż posiada trwałą grupę inwalidzką. Wskazał także na fakt narażenia na liczne czynniki szkodliwe podczas wykonywania pracy.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 listopada 2010r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że:
• słusznie zostało podane Przedsiębiorstwo [...] "A" S.A. w K, jako jedno z miejsc pracy strony z zaznaczeniem, że był to Oddział A;
• posiadana przez stronę trwała grupa inwalidzka nie daje podstaw organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 5.2 i § 5.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwymi jednostkami orzeczniczymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są: Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego;
• podnoszony przez stronę fakt narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy został uwzględniony w sporządzonej karcie narażenia zawodowego.
Zgodnie z art. 10 kpa organ odwoławczy wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. W dniu 29.09.2010 r. J. M. skorzystał z tej możliwości i zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożył oświadczenie, iż nie wnosi uwag.
J. M. przepracował około 25 lat wykonując prace remontowe, blacharsko-dekarskie, w warunkach narażenia na zapylenie, jednak wykonane badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia.
Fakt zatrudnienia w narażeniu na czynniki potencjalnie szkodliwe, przy braku objawów klinicznych choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W sprawie orzekały dwie jednostki (I i II stopnia) właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Obie jednostki orzecznicze wydały w sprawie spójne i jednoznaczne orzeczenia lekarskie, których uzasadnienie nie budzi wątpliwości. Podstawą rozpoznania pylicy krzemowej płuc jest stwierdzenie w wykonanych zdjęciach klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych w obrębie pól płucnych w postaci zacienień regularnych, okrągłych. U strony takich zmian nie stwierdził ani OMP ani Instytut MPiZŚ.
Organ odwoławczy wskazał też, że objawy pylicy płuc mogą ujawnić się wiele lat po zaprzestaniu pracy w narażeniu na działanie pyłu zwłókniającego, w związku z tym nie ma ograniczenia czasu rozpoznania pylicy. Wydanie przez Ośrodek Medycyny Pracy nowego orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu u strony pylicy płuc, będzie podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania stosownej decyzji.
J. M. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zarzucił, iż nie może się zgodzić ze wskazanym przez organ odwoławczy o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto wskazał, iż oświadczenie o zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym podpisał w dobrej wierze, jednak dokumentów nie mógł przeczytać z uwagi na słaby wzrok. Uwagi i zastrzeżenia nadal ma, jednak nie będzie ich powtarzał, ponieważ zawarł je we wcześniejszych pismach. Nie zaproponowano skarżącemu kolejnych badań, mimo iż w decyzji stwierdzono, że objawy pylicy płuc mogą ujawnić się wiele lat po zaprzestaniu pracy w narażeniu na działanie pyłu zwłókniającego, w związku z tym nie ma ograniczenia czasu rozpoznania pylicy.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zapoznania się strony z materiałem postępowania podniósł, iż zapoznanie się ze zgromadzonym jest uprawnieniem strony, a obowiązkiem organu jest umożliwienie tej czynności.
Zgodnie z art. 10 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego (k. akt 68). W dniu 29.09.2010 r. J. M. skorzystał z tej możliwości i zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożył oświadczenie, iż nie wnosi uwag. Nie zgłaszał także zastrzeżeń co do sposobu udostępnienia materiału sprawy (k. akt 67).
Decyzje w przedmiotowym postępowaniu wydawane były w oparciu o jednoznaczne orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 marca 2010r. (sygn. akt III S.A./Kr 1027/09): "organy inspekcji sanitarnej są ściśle związane treścią przepisów prawa oraz zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym w szczególności treścią orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze. Organ administracyjny nie może stwierdzić u strony choroby zawodowej, leżeli z orzeczeń lekarskich wynika, iż brak jest podstaw do stwierdzenia takiej choroby."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (tj. Dz.U. z 1998r., nr 21, poz. 94 ze zm.): "Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym."
Z dniem 3 lipca 2009 r., zaczęło obowiązywać rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych "Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika." Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust.2 rozporządzenia).
Przytoczona regulacja wskazuje, że organ inspekcji sanitarnej wydający decyzję jest związany orzeczeniem lekarskim w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - nie jest władny do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania w zakresie stwierdzonego schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, a organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do weryfikacji jego merytorycznej treści. Co najwyżej, jeśli w świetle zgromadzonych dowodów orzeczenie budzi wątpliwości, organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń.
Zgodnie z §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, "do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne". Przepis ten ma zastosowanie w sprawie, zatem czynności dokonane w toku postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. pozostają skuteczne.
Pierwsze postępowanie w sprawie choroby zawodowej J. M. zostało wszczęte 5.02.2008r. Podstawę do jego wszczęcia stanowiło orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy Nr [...] z dnia [...] 2007 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc krzemowej wymienionej w poz. 3/1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r., nr 132, poz.1115) .
W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc krzemowej jest stwierdzenie w wykonywanych zdjęciach klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych w obrębie pól płucnych - dla pylicy krzemowej typu zacienień regularnych, okrągłych. Diagnostyka taka odbywa się poprzez porównanie wykonanych radiogramów badanego pacjenta ze standardami radiologicznymi rozpowszechnianymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy ILO zawierającymi wytyczne dotyczące rozpoznawania pylicy płuc i stosowania międzynarodowej klasyfikacji pylicy. Poprzez takie porównanie można stwierdzić, że w wykonanym aktualnie zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej J. M. brak jest wyżej wymienionych zmian, upoważniających do rozpoznania pylicy płuc krzemowej. Brak, zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 3/1 wykazu.
J. M. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich.
W czasie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniach od 28 kwietnia 2008 r. do 7 maja 2008 r. przeprowadzono szereg badań, których wynik był podstawą do wydania w dniu [...] 2008 r. orzeczenia lekarskiego Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc krzemowej. Instytut stwierdził, iż podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest pełnowymiarowe zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które jest oceniane na podstawie porównania ze standardem radiograficznym pylic Międzynarodowego Biura Pracy. W oparciu o przeprowadzoną w ten sposób analizę radiogramu klatki piersiowej J. M. wykonanego w trakcie obecnej hospitalizacji nie stwierdzono drobnych zacienień okrągłych, które mogłyby być efektem oddziaływania pyłów zwłókniających. Brak, zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego, Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2008 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc krzemowej, od której J. M. wniósł odwołanie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję J. M. wniósł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 501/09 uchylił powyższe decyzje wskazując, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, na podstawie którego zostały wydane przedmiotowe decyzje, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P23/07 uznał za niezgodne z Konstytucją. Ponadto Sąd polecił organom ponownie rozpatrzyć sprawę niezwłocznie po uchwaleniu przepisów regulujących kwestię chorób zawodowych.
Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Sanitarny w oparciu o zebrany materiał dowodowy, uwzględniając § 11 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wydał w dniu [...] 2010 r. decyzję NR [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. J. M. odwołał się od powyższej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił, iż słusznie zostało podane Przedsiębiorstwo [...] "A" S.A. w K, jako jedno z miejsc pracy odwołującego się z zaznaczeniem, że był to Oddział A; a posiadana trwała grupa inwalidzka nie daje podstaw prawnych organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zgodnie z § 5.2 i § 5.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwymi jednostkami orzeczniczymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są: Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego; natomiast podnoszony przez stronę fakt narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy został uwzględniony w sporządzonej karcie narażenia zawodowego.
W sprawie orzekały dwie jednostki (I i II stopnia) właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Obie jednostki orzecznicze wydały w sprawie spójne i jednoznaczne orzeczenia lekarskie, których uzasadnienie nie budzi wątpliwości.
Podstawą rozpoznania pylicy krzemowej płuc jest stwierdzenie w wykonanych zdjęciach klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych w obrąbie pól płucnych w postaci zacienień regularnych, okrągłych. U J. M. takich zmian nie stwierdził ani Ośrodek Medycyny Pracy ani Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.
J. M. przepracował około 25 lat wykonując prace remontowe, blacharsko-dekarskie, w warunkach narażenia na zapylenie, jednak wykonane badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych będącego załącznikiem do cytowanego wyżej rozporządzenia. Fakt zatrudnienia w narażeniu na czynniki potencjalnie szkodliwe, przy braku objawów klinicznych choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim" na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W sytuacji braku spełnienia kryteriów choroby zawodowej podczas badania w jednostce orzeczniczej, nie ma żadnych podstaw do jej rozpoznania.
W przedmiocie choroby zawodowej J. M. orzekały właściwe jednostki orzecznicze, wydając orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i uzasadniając je w sposób wyczerpujący i jednoznaczny.
Trafnie organ odwoławczy wskazał, że w pełni podziela przedstawioną argumentację jednostek orzeczniczych. Fakt zatrudnienia w narażeniu na czynniki potencjalnie szkodliwe, przy braku rozpoznania klinicznego choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, nie daje jednak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Ponadto zgodnie z § 11.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
W tym miejscu należy wskazać, że pylica płuc krzemowa jest wymieniona w poz. 3/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Ta pozycja wykazu obecnie obowiązującego jest całkowicie zbieżna z poz. 3/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...).
Należy też zauważyć, że przytoczone rozporządzenia identycznie wskazywały, że nie można określić okresu, w którym wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
Zatem ze wskazanego przez organ braku ograniczenia czasowego rozpoznania pylicy nie można wywodzić wniosku, że strona w ramach jednego postępowania powinna być badana aż do wykrycia objawów choroby. Można natomiast w razie stwierdzenia objawów choroby wszcząć kolejne postępowanie i w jego wyniku wydać stosowną decyzję.
Nie mógł przynieść zamierzonego skutku podniesiony przez skarżącego zarzut niewłaściwego zapoznania się strony z materiałem postępowania należy wyjaśnić. Niewątpliwie zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem jest uprawnieniem strony, a obowiązkiem organu jest umożliwienie tej czynności.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ odwoławczy wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. J. M. skorzystał z tej możliwości i zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożył oświadczenie, iż nie wnosi uwag. Nie zgłaszał także zastrzeżeń, co do sposobu udostępnienia materiału sprawy.
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy nie naruszyły przepisów ani tych dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło