III SA/Kr 1019/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata D. G. - Kancelaria Adwokacka ul. [...], tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. W. S. złożył do Urzędu Miasta wniosek z dnia 10 kwietnia 2009 r. o wynajem lokalu mieszkalnego precyzując, że chodzi mu o zawarcie umowy o wynajem lokalu na czas nieoznaczony. Pomimo informacji uzyskiwanych z Urzędu Miasta o terminie i sposobie załatwienia wniosku (pisma Urzędu Miasta z dnia 23 kwietnia 2009 r., 8 czerwca 2009 r., 16 czerwca 2009 r., 6 lipca 2009 r.) W. S. domagał się załatwienia wniosku w trybie przewidzianym przez Kpa – kodeks postępowania administracyjnego (pismo z daty 14 maja 2009 r., 10 czerwca 2009 r., 18 czerwca 2009 r., 30 czerwca 2009 r., 10 lipca 2009 r.) Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009r. oznaczoną [...] po rozpatrzeniu wniosku W. S. o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie najmu na czas nieoznaczony lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta postanowił "umorzyć postępowanie w tej sprawie". Jako podstawę prawną wskazano art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie podano, że organ uznał za zasadne wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta albowiem wszelkie wyjaśnienia udzielane W. S. "na piśmie i ustnie co do poza administracyjnego sposobu załatwiania tego typu spraw oraz braku możliwości wydania w sprawie zarówno decyzji przyznającej prawo najmu jak i decyzji odmawiającej przyznania prawa najmu nie odnoszą skutku. Organ przyjął, że wydając decyzje o umorzeniu postępowania "rozstrzygnięciem tym obejmuje wszystkie postulaty, skargi i wnioski" kierowane przez W. S. do dnia 10 lipca 2009 r. Organ podkreślił, że stosunek najmu, którego nawiązania domaga się W. S. powstaje w oparciu o przepisy prawa cywilnego - na podstawie umowy regulowanej przez Kodeks cywilny, a nie na podstawie decyzji administracyjnej i z tego względu do zawarcia umowy najmu nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że brak "przepisu nakazującego rozstrzygnięcie o żądaniu strony poprzez wydanie decyzji przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek strony", a "bezprzedmiotowość postępowania skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w myśl art. 105 § 1 Kpa". Decyzję tę doręczono W. S. w dniu 17 lipca 2009 r. W. S. nie zgodził się z powyższą decyzją kierując w tej sprawie pisma z daty 20 lipca 2009 r. i 21 lipca 2009 r. do Prezydenta Miasta oraz z daty 27 lipca 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2009 r. umarzającej postępowanie w sprawie najmu na czas nieoznaczony lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta W. S. wskazał na nierzetelność w załatwieniu jego sprawy, która powinna być załatwiona w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 1 września 2009 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i podał m.in., że w myśl przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) wynajem lokali odbywa się w formie zawieranych umów pomiędzy gmina a wnioskodawcą a nie poprzez wydanie decyzji administracyjnych. Organ zaznaczył, że skoro sprawa o nawiązanie stosunku najmu "nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa i nie jest załatwiana poprzez wydanie decyzji administracyjnej" to organ I instancji zasadnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i słusznie wydał decyzję o umorzeniu postępowania na mocy art. 105 § 1 Kpa. W zakresie zajętego stanowiska organ odwoławczy powołał się na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny, wojewódzkie sądy administracyjne oraz piśmiennictwo prawnicze. W skardze W. S. ponowił swoje stanowisko w zakresie rozstrzygnięcia jego sprawy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego uzasadniając zarzuty skargi podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 9, 10 i 61 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późń. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podziela w pełni stanowisko organów administracyjnych obu instancji w kwestii uznania postępowania z wniosku W. S. z dnia 10 kwietnia 2009 r. o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jako postępowania nie mającego charakteru postępowania administracyjnego. Mają rację – zdaniem Sądu – organy administracyjne twierdząc, że zawarcie takiej umowy należy do zakresu prawa cywilnego, co powoduje, że postępowanie administracyjne, którego wszczęcia i prowadzenia domagał się skarżący, jest bezprzedmiotowe. Sąd zauważa, że konsekwencją uznania postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe jest umorzenie postępowania. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego, które Sąd orzekający w pełni podziela, a w szczególności: "W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2009 r. VII SA/Wa 1295/08 opubl. LEX nr 550284); "Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2009 r. I SA/Lu 451/09 opubl. LEX nr 532454); "Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2010r. IV SA/Gl 446/09 opubl. LEX nr 554234); "Przepis art. 105 §1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2010 r., I OSK 789/09 opubl. LEX nr 575950). Zdaniem Sądu - skoro sprawa o zawarcie umowy najmu lokalu nie należy do sprawy z zakresu prawa administracyjnego i postępowanie w takiej sprawie nie jest postępowaniem administracyjnym opartym o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa), to organy administracyjne nie mogły naruszyć żadnych przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 9, 10 i 61 kpa, których naruszenie zarzucił pełnomocnik skarżącego. W oparciu o powyższe – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) – jak w pkt II sentencji.