III SA/Kr 1085/24
WyrokWSA w Krakowie2024-12-19
Skład orzekający: Ewa Michna, Jakub Makuch, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką była zgodna z prawem, gdy organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych dotyczących zakresu i charakteru opieki oraz możliwości skorzystania z pomocy innych osób?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie oceniły stan faktyczny, nie uwzględniając dokumentacji medycznej i okoliczności faktycznych wskazujących na konieczność stałej opieki nad niepełnosprawną matką oraz ograniczoną możliwość skorzystania z pomocy innych osób. W konsekwencji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była niezasadna i decyzje organów zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że opieka nie wymagała rezygnacji z pracy, a skarżący mógł korzystać z pomocy rodzeństwa i innych form wsparcia. Skarżący podniósł, że ocena organów była błędna i nie uwzględniała całokształtu okoliczności, w tym stanu zdrowia matki i ograniczonej pomocy ze strony rodzeństwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie oraz decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 23 maja 2024 r. nr SKO.NP/4115/96/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją z 23 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Tarnowa odmówił skarżącemu (A. K.) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką (M. K.).
Zdaniem organu opieka sprawowana przez skarżącego nad niepełnosprawną matką nie wymuszała na skarżącym niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Organ wymienił w sposób szczegółowy okresy zatrudnienia skarżącego, pobierania zasiłku dla bezrobotnych a także wskazał, że z ostatniego miejsca zatrudnienia skarżący zrezygnował w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem (J. K.). Z tego też powodu, skarżący w okresie od 21 maja 2015 r. do 30 września 2023 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne. Dodatkowo, w okresie od 26 stycznia 2022 r. do 1 lipca 2022 r. skarżący wykonywał pracę najemną na terenie Danii. W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji, skarżący potrafił w powyższych okresach połączyć opiekę nad matką z pracą, a potem z opieką nad niepełnosprawnym bratem. Tymczasem związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką musiał być bezpośredni. Ponadto nie można było uznać, że opieka skarżącego była sprawowana w sposób stały lub długotrwały oraz, że jej zakres i rozmiar uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia. Czynności, które wykonywał skarżący mogły być realizowane po godzinach pracy zarobkowej. Ponadto opieka mogła zostać podzielona pomiędzy skarżącego i jego trzy siostry.
Organ opisał również sposób zatrudnienia trzech sióstr skarżącego nie posiadających orzeczeń o niepełnosprawności, które wg oświadczenia odwiedzały mamę sporadycznie, ale wszystkie a to prowadziły działalność gospodarczą, a to były zatrudnione. Organ wskazał również, że matka skarżącego potencjalnie mogła się starać o świadczenie wspierające, a sam skarżący mógł skorzystać z różnych form pomocy tj. usług opiekuńczych; opieki wytchnieniowej, asystenta osoby niepełnosprawnej, środowiskowego Domu Samopomocy, Domu Dziennego Pobytu.
W odwołaniu skarżący podniósł zarzut naruszenia:
art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.) - dalej: u. ś. r., przez jego nieprawidłowe zastosowanie tj. uznanie, że skoro są inni członkowie rodziny - osoby spokrewnione w linii prostej z jego matką, to istnieje negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, podczas gdy nie istniały przepisy uzależniające rozpatrzenie wniosku pochodzącego od zstępnego osoby niepełnosprawnej od uprzedniego ustalenia, czy inni członkowie rodziny są w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem;
art. 17 ust. 1b u. ś. r. przez jego nieprawidłowe zastosowanie tj. błędne uznanie, że negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia jest brak wskazania, że niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia, podczas gdy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13, art. 17 ust. 1 b u.ś.r. został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i w konsekwencji organ nie mógł oprzeć swojego rozstrzygnięcia na tym przepisie;
art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez jego nieprawidłowe zastosowanie tj. uznanie że negatywną przesłankę stanowią ustalenia odnośnie okresów zatrudnienia skarżącego i łączenie ich ze sprawowaną przez niego opieką nad matką, podczas gdy ocena powinna obejmować aktualną ocenę spełniania przesłanek przyznania świadczenia, tj. w dniu złożenia wniosku łub najpóźniej w dniu wy dania decyzji administracyjnej;
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz oparciu decyzji jedynie na jego części, podczas gdy prawidłowa ocena wszystkich dowodów powinna prowadzić do uznania, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę.
Decyzją z 23 maja 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Ustalono, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (z 21 listopada 2007 r.) wydanym na stałe, ze stwierdzeniem, że w jej przypadku nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień tej niepełnosprawności datuje się od 2005 r. Rezygnacja skarżącego z zatrudnienia nastąpiła w 2015 r., po czym pracował na terenie Danii okresie od 26 stycznia do 1 lipca 2022 r. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że matka skarżącego jest osobą starszą i schorowaną. Cierpi na nadciśnienie, cukrzycę, schorzenia tarczycy i serca oraz gośćca stawowego. Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynikało, że matka skarżącego porusza się sama po mieszkaniu, a jedynie czasem wymaga asekuracji. Jej syn pomaga jej w kąpieli, utrzymywaniu czystości w mieszkaniu, sprzątaniu, praniu, przygotowywaniu posiłków, w ubieraniu się i rozbieraniu, załatwianiu spraw urzędowych, robieniu zakupów, zapewnia matce asekurację podczas chodzenia, podaje leki, umawia i towarzyszy podczas wizyt lekarskich.
W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie zachodził bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy lub niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką, zaś zakres sprawowanej opieki nie uzasadniał rezygnacji z zatrudnienia. Zakres opieki wykonywanej nad matką, jak również charakterystyka schorzeń (matka nie była osobą leżącą, niesamodzielną całkowicie) nie wykluczały podjęcia przez skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej chociażby w niewielkim wymiarze czasowym. W przeważającym zakresie opieka sprowadza się do typowych czynności dnia codziennego związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które zapewne ograniczają, jednakże nie wykluczają podjęcia pracy przez skarżącego w niewielkim zakresie.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że sprawowana przez skarżącego opieka nad matką, z uwagi na czas i zakres wykonywania koniecznych czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu (skarżący odmówił wskazania czasu i godzin w jakich opieka jest sprawowana), jak też potrzeby matki, nie spełniała wymogów opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nadto niepełnosprawność w stopniu znacznym powstała u matki skarżącego w 2005 r. Tymczasem rezygnacja skarżącego z zatrudnienia miała miejsce dopiero w 2015 r., z tym że celem rezygnacji była opieka nad bratem, nie nad matką. Poza tym skarżący, pomimo deklarowanej opieki i braku możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na jej sprawowanie, zatrudniony był na terenie Danii w okresie od 26 stycznia 2022 r. do 1 lipca 2022 r. tj. w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na brata. Powyższe oznaczało, że jego obecność przy bracie, jak i matce (niepełnosprawnej od 2005 r.) i pomoc nie były konieczne. Kolegium wskazało też, że wymagająca opieki ma poza skarżącym jeszcze inne dzieci (córki), które mogły zaopiekować się matką i odciążyć skarżącego w jego obowiązkach, tak aby mógł podjąć zatrudnienie chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając:
1. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, nieustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo jej niepodejmowaniem, a koniecznością sprawowania stałej opieki z uwagi na brak wykazania, że zakres sprawowanej opieki uniemożliwia w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas gdy wykonywane czynności uniemożliwiają podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze,
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że rodzeństwo skarżącego ma obiektywną możliwość udzielania pomocy w opiece nad matką albo finansowania tej opieki, podczas gdy rodzeństwo nie posiada możliwości udzielenia skarżącemu pomocy w opiece nad matką, w stopniu umożliwiającym podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze;
4. dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w sposób sprzeczny z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał dostatecznego zakresu wykonywanych czynności opiekuńczych prowadzących do konieczności rezygnacji z zatrudnienia bądź niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas gdy taki zakres skarżący wykazał,
5. naruszenie ustawy o świadczeniach rodzinnych przez:
– pominięcie prawnie uzasadnionych celów ustawy o świadczeniach rodzinnych;
– przyjęcie, że faktycznie sprawowanie przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką nie jest wystarczające do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, że matka skarżącego ma jeszcze czwórkę dzieci zobowiązane w równym stopniu do jej alimentacji, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego wniosku, że fakt posiadania przez skarżącego rodzeństwa stanowi kryterium negatywne do przyznania skarżącemu żądanego prawa;
– uznanie, że sam fakt istnienia po stronie rodzeństwa skarżącego potencjalnego obowiązku alimentacyjnego wynikającego z pokrewieństwa w pierwszym stopniu z osobą podlegająca opiece, uprawnia organ do badania ich sytuacji majątkowej i rodzinnej w kontekście możliwości sprawowania opieki nad matką, a przez to nieuprawnionym przyjęciu, że w sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się jedna z osób spokrewnionych z osobą wymagającą opieki, dopuszczalne jest ustalanie możliwości sprawowania opieki jako realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby spokrewnione w tym samym stopniu, a przez to wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego.
Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z Karty oceny pacjenta według skali Barthel z 31 maja 2024 r. na okoliczność, że stan zdrowia matki ulega stałemu pogarszaniu, zakres opieki poszerza się oraz że jest ona całkowicie niesamodzielna
Kolegium wniosło o oddalanie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona ponieważ skarżący wykazał, że sprawowana opieka nad niepełnosprawną matką łączona dodatkowo z opieką nad cierpiącym na schorzenia natury psychiatrycznej – bratem, uniemożliwiała mu podjęcie zatrudnienia nawet w ograniczonym stopniu.
Zdaniem Sądu, organy oceniając przesłankę istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad matką, a niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego dowolnie, z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., błędnie oceniły istotny w sprawie stan faktyczny, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Z uwagi na złożenie wniosku o przyznanie świadczenia 29 grudnia 2023 r. zastosowanie miały w sprawie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W sprawie skarżącego był to art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Sąd zwraca uwagę, że już do wniosku o przyznanie świadczenia została dołączona karta oceny stanu niepełnosprawnej matki skarżącego wg skali Barthel, sporządzona przez lekarza geriatrę, w której to karcie oceniono stan samodzielności na łączną liczbę 35 punktów. Okoliczność ta ma znaczenie, ponieważ Karta ta stanowi załącznik nr 12 do Zarządzenia Nr 69 /2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna. Z kolei zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 965 z późn. zm.) osoby, które uzyskały 40 punktów lub mniej w skali Barthel mają prawo do gwarantowanej opieki długoterminowej w zakładach opiekuńczych.
W ocenie orzekającego Sądu, uzyskanie przez niepełnosprawnego 35 punktów w skali Barthel lub mniej skutkuje uznaniem, że opieka nad taką osobą wymusza rezygnację opiekuna z aktywności zawodowej.
Ponadto, również już w dokumentach dołączonych do wniosku i w wywiadzie środowiskowym, znalazły się informacje, że razem z niepełnosprawną matką zamieszkuje sam skarżący i jego niepełnosprawny brat (cierpiący na schizofrenię paranoidalną). Skarżący oświadczył przy tym, że jego siostry nie sprawują opieki nad matką z uwagi na agresywne zachowanie brata; same się leczą, pracują na zmiany i zarabiają najniższą krajową.
Okoliczności te ani nie zostały wymienione w uzasadnieniu decyzji, ani też nie zostały rozważone w kontekście realnej możliwości skorzystania przez skarżącego z pomocy sióstr lub innych form pomocy społecznej. Co więcej, Kolegium wbrew ww. dokumentom ustaliło, że niepełnosprawna matka jest osobą "chodzącą po mieszkaniu, a jedynie czasami wymaga asekuracji". Tego typu ustalenia są sprzeczne z ww. dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, a także dołączoną do odwołania opinią sądowo-lekarską z 5 lipca 2021 r. wskazującą na poważne trudności z chodzeniem w związku z reumatoidalnym zapaleniem stawów, a także stwierdzeniem pracownika socjalnego z 15 stycznia 2024 r., że niepełnosprawna matka skarżącego "leżała w czystej pościeli".
Zdaniem Sądu, skoro z akt wynika, że matka skarżącego z uwagi na brak samodzielności praktycznie wymagała pomocy opiekuna w spożywaniu posiłków, czynnościach higienicznych, a także w ogóle się nie poruszała (co potwierdzała nie tylko skala Barthel, ale karta pomocnicza sporządzona przez pracownika pomocy socjalnej) to całkowicie nielogicznymi były wnioski, że skarżący mógłby podjąć pracę chociażby w ograniczonym zakresie. Nadto, zdaniem Sądu, skoro razem ze skarżącym i jego matką mieszkał cierpiący na poważne schorzenia psychiatryczne – dorosły brat – uzasadnione były tłumaczenia skarżącego o ograniczonej możliwości skorzystania z pomocy sióstr lub nawet osób trzecich, w celu zwolnienia go z obowiązków opiekuńczych.
W tym kontekście uwagi organów o możliwości skorzystania z usług opiekuńczych są pozbawione logiki, a co więcej nie uwzględniają faktu, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasadą jest, że usługi opiekuńcze przysługują osobom samotnym. Zgodnie z definicją ustawową (art. 6 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej) osoba samotna to osoba samotnie gospodarująca, niepozostającą w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Matka skarżącego zamieszkiwała z dwoma synami i wspólnie z nimi prowadziła gospodarstwo domowe – co do zasady nie mogła się więc ubiegać o usługi opiekuńcze. Sąd zaznacza, że możliwe jest przyznanie usług opiekuńczych osobom, które w świetle ustawy nie są samotne, a to zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowiącym, że organ może takie usługi przyznać, ale jeżeli członkowie rodziny (tu: zstępni) nie mogą takiej pomocy zapewnić. Są to jednak decyzje uznaniowe i w sytuacji gdy razem z niepełnosprawną osobą zamieszkuje dorosły syn zmagający się ze schorzeniami natury psychiatrycznej – racjonalny był wybór skarżącego, że to on (dotychczas przecież opiekujący się również chorym bratem) pozostanie w domu.
Sąd nie neguje słuszności stanowiska wyrażonego w powołanym przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2021 r., III SA/Kr 1144/21, a wskazującego na prawo organu do uwzględniania w ocenie okoliczności faktycznych – możliwości skorzystania z pomocy osób zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu co skarżący (tu: siostry skarżącego). Niemniej jednak porównanie stanów faktycznych rozstrzyganych spraw wskazuje na podstawowe różnice w sytuacji skarżącego. W powołanym przez organ I instancji ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2021 r., III SA/Kr 1144/21 matka skarżącej była sprawna (jak przytaczał orzekający w tej sprawie Sąd: "Skarżąca pomaga matce w wykonywaniu ćwiczeń na rowerze stacjonarnym, uczestniczy w spacerach oraz pomaga w ubieraniu i rozbieraniu); nie zamieszkiwała razem z córką i nie istniały inne okoliczności faktyczne (tego typu jak obecność agresywnego, cierpiącego na schizofrenię brata) utrudniające obecność w domu innych osób. Słuszne więc były wnioski orzekającego w tej sprawie Sądu, że: "Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca nie musi wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Mogą być one bowiem realizowane także w warunkach zatrudnienia i nie wymagają rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej".
W rozpatrywanej sprawie inny był stan faktyczny. W konsekwencji rozważania organów, że skarżący mógłby skorzystać z innych form pomocy sprzeczne były z logiką i doświadczeniem życiowym. Skoro matka skarżącego w ogóle się nie poruszała (tak zgodnie potwierdzały dokumenty medyczne i sporządzone przez pracownika pomocy socjalnej) to wątpliwym było, że wspomniany w decyzji Kolegium, Dom Samopomocy "Z." będący, jak zaznaczyło Kolegium, placówką wsparcia dziennego – rzeczywiście byłby miejscem, w którym matka skarżącego mogłaby się znaleźć.
Powołane wyżej przepisy stanowią, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Sąd doszedł więc do wniosku, że skoro podstawowe dla sprawy ustalenia faktyczne (możliwości samodzielnego poruszania się matki skarżącego oraz obecność niepełnosprawnego brata) zostały ustalone sprzecznie z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, a nadto organy przytoczyły nieadekwatne w sprawie okoliczności (możliwość skorzystania z usług opiekuńczych, usług placówki wsparcia dziennego) to zasadny był zarzut skargi naruszenia ww. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz oparcie decyzji jedynie na jego części, podczas gdy prawidłowa ocena wszystkich dowodów powinna prowadzić do uznania, że skarżący spełniał wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę.
Odnosząc się natomiast do sugestii Kolegium o pobieraniu nienależnie świadczeń w związku z opieką nad bratem podczas gdy faktycznie skarżący wykonywał czynności zarobkowe – to Sąd zauważa, że okoliczność ta sama w sobie może być co najwyżej przyczyną wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego lub też podejmowania przez pracowników pomocy społecznej czynności weryfikujących przestrzeganie przez skarżącego warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą do oceny całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło