III SA/Kr 109/20

WyrokWSA w Krakowie2020-03-10

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Barbara Pasternak, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli dochód rodziny w tym okresie, uwzględniający wynagrodzenie za staż i świadczenie rodzicielskie, przekroczył ustawowe kryterium dochodowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Pomimo czasowego wstrzymania wypłaty świadczenia rodzicielskiego, zostało ono ostatecznie wypłacone, a jego kwota, wraz z wynagrodzeniem za staż, przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (800 zł), które wynosiło 998,60 zł. W związku z tym, prawo do świadczenia wychowawczego nie powinno było powstać w tym okresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy o uznaniu świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r. za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. Organ I instancji ustalił, że dochód rodziny skarżącej, uwzględniający wynagrodzenie za staż (997,40 zł) oraz świadczenie rodzicielskie (1000 zł), przekroczył kryterium dochodowe (800 zł) na osobę w rodzinie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego skargę oddala Wójt Gminy K decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 107, art. 127a oraz art. 163 K.p.a. oraz art. 1, art. 2, art. 5, art. 20, art. 25 oraz art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2018 r. poz. 2134 z poz. zm.), orzekł o uznaniu M. U. świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r., wypłaconego na podstawie decyzji z dnia [...] 2018 r. znak: [...] w łącznej wysokości oraz o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji przytoczył przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz przedstawił stan faktyczny sprawy i przebieg postępowania. Organ wskazał, że M. U. dostarczyła 12 marca 2019 r. zaświadczenie o dochodzie uzyskanym w związku z podjęciem stażu (uczestnictwo w projekcie "Czas na Rozwój - czas na pracę") w kwocie 997,40 zł. Natomiast dochód z tytułu przyznanego decyzją organu l instancji z dnia [...] 2018 r. świadczenia rodzicielskiego wynosił 1000 zł. Organ l instancji zorientował się że wynagrodzenie za staż spowodowało, że rodzina skarżącej przekroczyła kryterium dochodowe (800zł) uprawniające stronę do pobierania świadczenia wychowawczego na N. U. w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r., bowiem w tym okresie dochód wynosił łącznie 1997,40 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie stanowi 998,70 zł. W odwołaniu M. U. podniosła naruszenie zasad postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 7, art. 7a w związku z art. 77 K.p.a. i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, w tym pominięcie przy rozpoznaniu sprawy dowodów oraz pominięcie przy wydawaniu decyzji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, naruszenie art. 107 par. 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji tzn. braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz naruszenie art. 105 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Ponadto z treści odwołania wynika, iż M. U. ocenia decyzję organu jako krzywdzącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 listopada 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy. Organ wskazał, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego zostały uregulowane w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Sprawy o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. w zakresie formy rozstrzygania są realizowane na zasadach określonych w ustawie w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw. W niniejszej sprawie Kolegium zastosowało przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu dotychczasowym a więc również te odnoszące się do - aktualnie już nieobowiązującego - kryterium dochodowego przy przyznawaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. W ramach stosowanych przepisów ustawy o pomoc państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje matce ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. ustawy), przy czym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa nie definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy dochodzie odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1,3, 3 ustawy). Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem spełnione zostały przesłanki do przyjęcia, że świadczenia wychowawcze za wskazany okres są świadczeniami nienależnie pobranymi. Wskazać bowiem należy, że organ l instancji decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekł o uchyleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego przyznanego M. U. w związku z opieką nad dzieckiem: N. M. i o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W wyniku nadania w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wstrzymana została wypłata świadczenia rodzicielskiego. Wydana w dniu [...] 2019 r. decyzja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sygn. [...], mocą której uchylono zaskarżoną decyzję organu l instancji z dnia [...] 2019 r. i umorzono postępowanie, świadczenie rodzicielskie zostało stronie wypłacone w dniu 30 lipca 2019 r. Decyzja organu l instancji orzekająca o uchyleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego wydana została nie z uwagi na uzyskanie dochodu, ale ze względu na przyjęcie przez organ l instancji, że strona zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w związku z podjęciem stażu, który - zdaniem organu - uniemożliwiał sprawowanie tej opieki. Stąd też w postępowaniu odwoławczym przed Kolegium (zakończonym w/w decyzją z dnia [...] 2019 r. sygn. [...]), przedmiotem sporu pozostawało, czy odbywanie stażu przez M. U. faktycznie spowodowało zaprzestanie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Kolegium zajęło w tym przedmiocie odmienne stanowisko od stanowiska organu l instancji. Przedmiotem wątpliwości natomiast nie było w żadnym z tych postępowań, że dochód M. U. z tytułu odbywania stażu stanowi dochód rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca nie kwestionuje tego również w złożonym odwołaniu. W tych okoliczności sprawy Kolegium na obecnym etapie postępowania stwierdza, że skoro M. U. uzyskiwała dochód z tytułu stażu, jak też miała wiedzę, iż decyzja organu l instancji z dnia [...] 2019 r. nr [...] uchylająca prawo do świadczenia rodzicielskiego nie jest decyzją ostateczną, bowiem strona złożyła od niej odwołanie do Kolegium, to tym samym przyjąć należy, że za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja organu l instancji z dnia [...] 2018 r. nr [...] przyznająca stronie prawo do świadczenia rodzicielskiego na okres od 18.09.2018 r. do 17.09.2019 r., jako decyzja ostateczna. Stąd też pomimo czasowego wstrzymania wypłaty świadczenia rodzicielskiego w związku z decyzją organu l instancji z dnia [...] 2019 r. nr [...], nie ulega wątpliwości, że świadczenie to zostało w całości wypłacone w dniu 30 lipca 2019 r. za poprzednie miesiące, a zatem również za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r. W konsekwencji tego Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji zajęte w zaskarżonej decyzji, że za wskazany okres zostało przekroczone kryterium dochodowe do przyznania stronie świadczeń wychowawczych, bowiem dochód na jedną osobę w rodzinie wyniósł 998,60 zł, a zatem przekroczył kwotę progową 800 zł. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. U. zarzucając naruszenie: 1/ art. 2 Konstytucji RP polegające na nieuwzględnieniu sytuacji skarżącej przy orzekaniu o uprawnieniach do świadczenia wychowawczego, co narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufanie obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego; 2/ art. 67 ust. 1 oraz ust 2 oraz art. 69 Konstytucji RP polegające na nieuwzględnieniu sytuacji skarżącej przy orzekaniu o uprawnieniach do świadczenia wychowawczego, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego prawa do zabezpieczenia społecznego oraz prawa osoby niepełnosprawnej do pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy; 3/ art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu praw osobistych i majątkowych skarżącej i prawa do poszanowania mienia; 4/ art. 7, art.7a, art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób naruszający zasady prawdy obiektywnej, zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych oraz zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek w wyniku czego została wydana decyzja niezawierająca logicznego i kompletnego uzasadnienia wyjaśniającego motywy podjęcia decyzji przez organ. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji wójta uznającej świadczenie za nienależne oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojej skargi wymieniona przytoczyła stan faktyczny sprawy i podniosła, że obiektywnie patrząc na sprawę w spornym okresie przekroczyła próg ustawowy jeśli chodzi o uzyskiwanie świadczeń, niemniej jednak wskazała na klauzulę generalną z art. 5 kodeksu cywilnego i precedensowy charakter sprawy. Nadto wskazała na normy prawa międzynarodowego mówiące o prawie do zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej P.p.s.a.) Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2019 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K z dnia [...] 2019 r. orzekającą o ustaleniu, że świadczenie wychowawcze pobrane przez M. U. na dziecko N. M. na podstawie decyzji z dnia [...] 2019 r. za okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r. w łącznej wysokości 1000 zł było świadczeniem nienależnie pobranym. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2019 r. (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 924). Zgodnie z art. 25 ust 1 i ust 2 pkt ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Zgodnie z przepisami ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy), przy czym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3). Dochód rodziny ustala się w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, l tak zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o: 1)dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a)przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c)inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: -renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, -renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, -świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, -dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, -świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, -ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów, -renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, otrzymywane z zagranicy, - zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, -środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, -należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), -należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, -należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Służby Więziennej, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód, -dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne, -alimenty na rzecz dzieci, -stypendia doktoranckie przyznane na podstawie art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668, z późn. zm.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom, -kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, -należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, -dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215), -dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych, -ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", -ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006, -świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora, -dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego, -dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, -renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, -zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, -świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, -pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481, 1818 i 2197) oraz świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-3 i 5 oraz art. 212 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, -kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, -świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), - świadczenie rodzicielskie, -zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, -stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej; -przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Z powyższego jednoznacznie wynika, że świadczenie rodzicielskie jest wliczane do dochodu rodziny. W niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela dokonane przez organy administracji ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy. Rozstrzygnięcia wymaga więc czy zmiana sytuacji dochodowej w związku z podjęciem przez skarżąca stażu od 3 stycznia 2019 r. w projekcie "Czas na Rozwój - czas na pracę" za który otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 997,40 zł miesięcznie ma wpływ na prawo do przyznanego skarżącej decyzją z dnia 24 czerwca 2019 roku świadczenia wychowawczego na N. M. na okres od 1 kwietnia do 30 września 2019 r. i czy świadczenie to można uznać za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2019 za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Kolegium prawidłowo wskazało i przeanalizowało, jaki dochód skarżąca miała w dacie przyznania jej tego świadczenia. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez skarżącą. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że decyzją organu l instancji z dnia [...] 2018 r. nr [...] przyznano skarżącej świadczenie rodzicielskie w okresie od 18.09.2018 r. do 17.09.2019 r w kwocie 1000 zł miesięcznie. Następnie Wójt Gminy K na podstawie decyzji z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekł o ustaleniu, prawa do świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 30 września 2019 r. W dniu 12 marca 2019 r. skarżąca dostarczyła zaświadczenie o dochodzie uzyskanym w związku z podjęciem stażu uczestnictwo w projekcie "Czas na Rozwój - czas na pracę" w kwocie 997,40 zł. Tym samym poza sporem jest, że skarżąca podjęła staż i osiągała wynagrodzenie oraz pobierała świadczenie rodzicielskie. Bez wątpienia zgodnie z zacytowanym wyżej przepisem świadczenie rodzicielskie należy wliczać do dochodu rodziny. W sprawie niesporne jest również to, że skarżąca wywiązała się z obowiązku niezwłocznego poinformowania organu l instancji o zmianie sytuacji dochodowej rodziny, wynikającym z art. 20 ustawy, gdyż poinformowała organ o podjęciu stażu. Natomiast rzeczywiście organ l instancji błędnie zinterpretował pojęcie, instytucję stanu opieki nad dzieckiem w związku z podjętym stażem (pracą) matki i jej dalszym prawem do świadczenia rodzicielskiego odmawiając M. U. tego świadczenia rodzicielskiego. Jednocześnie organ l instancji w związku ze zmianą sytuacji dochodowej M. U. (brak dochodu ze świadczenia rodzicielskiego) przyznał jej świadczenie wychowawcze od 1 kwietnia 2019 r. gdyż w tak rozumianej sytuacji dochodowej spełniała ona przesłanki do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W ocenie Sądu Kolegium trafnie stwierdziło, że skarżąca uzyskała dochód przekraczający kryterium dochodowe do otrzymania świadczenia wychowawczego w związku z podjęciem stażu., albowiem dochód miesięczny (wynagrodzenie za staż) za kwiecień i maj 2019 zsumowany z otrzymywanym świadczeniem rodzicielskim wynosił 1997,40 zł miesięcznie. Nie ma w sprawie znaczenia, że świadczenie rodzicielskie zostało wypłacone późniejszym czasie z uwagi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego sygn. [...], mocą której na skutek odwołania skarżącej uchylono zaskarżoną decyzję organu l instancji z dnia [...] 2019 r. o uchyleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego. Świadczenie rodzicielskie zostało wypłacone M. U. 30 lipca 2019 r. Skarżąca otrzymała dwa świadczenia z pomocy społecznej, w tym świadczenie wychowawcze od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r wbrew obowiązującemu prawu Dochód rodziny skarżące wynosił 1997,40 zł, zatem na osobę w rodzinie przekroczył wymagane w tym czasie ustawą kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - 800 zł. Oznacza to, że prawo do świadczenia wychowawczego od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r. prawnie nie powinno powstać, a faktycznie powstało na skutek nieprawomocnej decyzji Organu l instancji o uchyleniu świadczenia rodzicielskiego. Wypłata świadczenia wychowawczego nastąpiła na skutek błędu Organu l instancji prawa odnośnie do prawa skarżącej do otrzymywania świadczenia rodzicielskiego z uwagi na podjęcie stażu, gdyż według organu wykonywanie pracy, stażu nie mogło się wiązać ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem i tym samym otrzymywaniem świadczenia rodzicielskiego. Pracownik organu jak sama skarżąca przyznała, zaproponował jej złożenie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, gdyż z momentem utraty świadczenia rodzicielskiego skarżąc spełniała przesłanki do przyznania świadczenia wychowawczego. Na skutek uchylenia przez Kolegium decyzji organu l instancji o uchyleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego, wcześniejsza decyzja o ustaleniu świadczenia rodzicielskiego pozostała w mocy i w obrocie prawnym. Tym samym przez okres dwóch miesięcy skarżąca nienależnie pobierała świadczenie wychowawcze, gdyż nie spełniała kryterium dochodowego. Należy zaznaczyć że skarżąca miała świadomość składając wniosek, że świadczenie wychowawcze może się jej nie należeć, skoro twierdziła że pozbawienie jej przez Organ l instancji świadczenia rodzicielskiego jest niezasadne czego efektem było przecież złożenie odwołania od decyzji Wójta Gminy K z dnia [...] 2019 r. nr [...] o uchyleniu jej prawa do świadczenia rodzicielskiego. Jeszcze raz należy wskazać, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja Organu l instancji z [...] 2018 r. nr [...] przyznająca skarżącej prawo do świadczenia rodzicielskiego na okres od 18 września 2018 r. do 17 września 2019 r. Co ważne i co nie było kwestionowane przez skarżącą świadczenie rodzicielskie zostało wypłacone jej w całości, w dniu 30 lipca 2019 r. Reasumując przychylić należy się do stanowiska zaprezentowanego przez organy orzekające w sprawie, że za wskazany okres od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r. przekroczone zostało kryterium dochodowe do przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego, bowiem dochód na jedna osobę w rodzinie wyniósł 998,60 zł. Wypłacone świadczenie zatem było nienależne i zasadnie o zobowiązano skarżącą do zwrotu tego nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Sąd nie podzieli zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia wnikliwie stanu faktycznego sprawy oraz braku właściwego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o posiadane dowody. Przeciwnie w ocenie Sądu organy uczyniły zadość wskazanym przez skarżącą regułom postępowania administracyjnego. Organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie rzetelnie i wnikliwie, z poszanowaniem zasad ogólnych stanowionych przez K.p.a. Znalazło to odzwierciedlenie w poprawnie sformułowanych uzasadnieniach organów, które zawarły w nich stosowne przepisy prawa wraz z ich wyczerpujących wyjaśnieniem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło