III SA/Kr 1092/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-16
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na inne stanowisko służbowe, które organ uznał za równorzędne na podstawie stopnia etatowego i parametrów uposażenia, jest zgodne z prawem, jeśli nie uwzględniono specyfiki i zakresu realizowanych działań oraz warunków służby?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na inne stanowisko służbowe, nawet uznane za równorzędne na podstawie stopnia etatowego i uposażenia, jest niezgodne z prawem, jeśli organ nie uwzględnił w sposób wyczerpujący specyfiki i zakresu realizowanych zadań oraz warunków służby. Sama zgodność parametrów uposażenia i stopnia etatowego nie jest wystarczająca do uznania stanowisk za równorzędne. Organ musi wykazać rzeczywiste potrzeby organizacyjne i wyważyć interes służby z indywidualnym interesem policjanta.Stan faktyczny
Skarżący, policjant, został przeniesiony z urzędu ze stanowiska referenta Zespołu Kryminalnego na stanowisko referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego. Organ uznał przeniesienie za zgodne z prawem, twierdząc, że nowe stanowisko jest równorzędne z dotychczasowym, opierając się głównie na tych samych parametrach uposażenia i stopniu etatowym. Skarżący kwestionował równorzędność stanowisk, wskazując na różnice w specyfice zadań i warunkach służby, a także traktując przeniesienie jako formę degradacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz personalny organu II instancji oraz poprzedzający go rozkaz organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 1092/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec, Sędziowie: WSA Janusz Bociąga, WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r., sprawy ze skargi P. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego z urzędu uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji.
Zaskarżonym przez P. K. (dalej skarżący) rozkazem personalnym z dnia 20 sierpnia 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.,: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S nr [...] z dnia [...] 2017 r. o przeniesieniu skarżącego z urzędu do pełnienia dalszej służby w Komendzie Powiatowej Policji w S i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe referenta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego z dniem 21 sierpnia 2017 r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
Komendant Powiatowy Policji w S rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2017 r., wydanym na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., zwanej dalej ustawą o Policji) przeniósł z urzędu skarżącego - referenta Zespołu Kryminalnego Komisariatu Policji w J Komendy Powiatowej Policji w S do pełnienia dalszej służby w Wydziale Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S i mianował go na równorzędne stanowisko referenta Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego z dniem 21 sierpnia 2017 r., z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący odwołując się od powyższego rozkazu, nie zgodził się z rozstrzygnięciem przełożonych i podniósł, że dotychczas w sposób prawidłowy wykonywał zlecone czynności służbowe, wykazywał zaangażowanie oraz zastrzegł, że pragnie pełnić służbę w pionie kryminalnym, a przeniesienie na nowe stanowisko służbowe w pionie prewencji ocenił jako wynik negatywnego nastawienia przełożonych do jego osoby i formę degradacji służbowej. Zdaniem skarżącego nie przeanalizowano w sposób właściwy sytuacji kadrowej w Komisariacie Policji w J oraz w Komendzie Powiatowej Policji w S. Przeniesienie z Komisariatu w J faktycznie znacznie osłabiło pracę Zespołu Kryminalnego. Dodał, że został przeniesiony na stanowisko służbowe, które ze względu na specyfikę pracy znacznie się od różni od dotychczas zajmowanego. Stwierdził, że chociaż decyzja o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe jest decyzją uznaniową przełożonego - w jego sprawie była decyzją dowolną, gdyż nie została oparta na szczegółowej analizie okoliczności. Przeniesienie na nowe niższe stanowisko służbowe odebrał jako formę ukarania, chociaż nie poczuwa się do żadnego zawinienia. W jego ocenie nowe stanowisko nie jest równorzędne z dotychczas zajmowanym.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] 2017 r. nr [...] nie uwzględnił argumentów skarżącego i utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Na powyższy rozkaz skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uznając ją za zasadną, wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1550/17, uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu organ odwoławczy rozważyć powinien, czy w sprawie istnieje równorzędność stanowisk, uwzględniając w tym zakresie stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku.
Komendant Wojewódzki Policji, ponownie rozpoznając sprawę, opisanym na wstępie rozkazem personalnym utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] 2017 r.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Policji policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Z kolei w art. 38 ustawy określono warunki, w jakich policjant może zostać przeniesiony na niższe stanowisko służbowe obligatoryjnie i fakultatywnie.
Przeniesienie policjanta pozostawia się uznaniu organu, który kieruje się kryteriami potrzeb służby, jej interesem i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Z regulacji art. 32 i art. 36 ustawy o Policji nie wynika, że do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości jest wymagana jego aprobata.
Policjant powinien wykazywać się cechą dyspozycyjności rozumianą jako gotowość do realizacji różnych zadań służbowych i w różnych miejscach. Funkcjonariusz służby kryminalnej może zostać skierowany do wykonywania obowiązków o charakterze np. prewencyjnym, a nawet z zakresu ruchu drogowego, czy też logistyki. Służba w Policji charakteryzuje się stosunkiem administracyjnoprawnym i w związku z tym to na przełożonym spoczywa obowiązek kształtowania, tzw. polityki kadrowej, zapewniającej w jego ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań. Stąd też przełożony w sprawach osobowych posiada uprawnienia do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległych mu jednostkach organizacyjnych.
Zgodnie z art. 34 ustawy o Policji mianowanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania odpowiednich kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji.
Przepisy ustawy o Policji nie zawierają definicji równorzędności stanowisk służbowych. Znaczenie podstawowe dla wyjaśnienia cechy równorzędności stanowiska służbowego w Policji ma treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jaki powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe ( Dz. U. z 2007 r., nr 123, poz. 857 ze zm.), zgodnie z którym równorzędność stanowisk utożsamiana jest z występowaniem tej samej grupy zaszeregowania. Równorzędne są takie stanowiska, które mają takie same elementy składowe (stopień etatowy, parametry uposażenia), przy tym nie oznacza to takich samych obowiązków, czy też rozkładu czasu służby.
Analizując stan faktyczny niniejszej sprawy, organ wskazał, że kwestionowany przez skarżącego rozkaz personalny był realizacją wniosku Naczelnika Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S z dnia 17 lipca 2017 r., skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w S, o uzupełnienie stanu etatowego Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w S. Przedstawiono w nim trudną sytuację kadrową Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego tego wydziału, wynikającą z utrzymującego się od wielu miesięcy nieobsadzonego stanowiska, a także przebywaniem przez jednego z policjantów na rocznym urlopie rodzicielskim. W wyniku tej sytuacji obniżył się procentowy udział policjantów w służbie patrolowej, nastąpił spadek ujawnionych sprawców przestępstw, a także spadła liczba ujawnionych wykroczeń.
Skarżący pełni służbę w Policji od dnia 31 grudnia 2009 r., ostatnio na stanowisku referenta Zespołu Kryminalnego Komisariatu Policji w J, z uposażeniem w 3 grupie zaszeregowania - 2.240 zł. z mnożnikiem 1,43 kwoty bazowej dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oraz dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w kwocie 198 zł miesięcznie. Posiada wykształcenie wyższe, ukończył studia na kierunku [...] na Uniwersytecie w 2010 r. Ponadto ukończył szkolenie zawodowe podstawowe dla policjantów w Szkole Policji oraz ukończył szkolenia w ramach doskonalenia zawodowego. Za okres dotychczasowej służby opiniowany był pozytywnie, ostatnio w dniu 27 listopada 2016 r. Dotychczas pełnił służbę w pionie prewencji oraz kryminalnym na stanowiskach służbowych: w Referacie do walki z Przestępczością Gospodarczą i Komputerową Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego i w Zespole Dochodzeniowo-Śledczym Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji. Z dniem 1 września 2012 r. został przeniesiony, na własną prośbę do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w S, gdzie realizował zadania na stanowiskach: referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego, dzielnicowego Zespołu Dzielnicowych, a następnie od dnia 1 maja 2015 r. referenta Zespołu Kryminalnego Komisariatu Policji w J.
Skarżący jest zameldowany w S, a zamieszkuje w miejscowości Z. Odległość od miejsca zamieszkania do Komisariatu Policji w J wynosi ok. 28 km, natomiast od Komendy Powiatowej Policji w S ok. 8 km.
Porównując stanowiska dotychczas przez skarżącego zajmowane oraz zajmowane wskutek przeniesienia organ wskazał, że zgodnie z tabelą zaszeregowania stanowiącą załącznik nr 2: do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t. jedn., Dz.U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.) wskazane stanowiska służbowe są zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego oraz odpowiada im jednakowy stopień etatowy. Ponadto w przypadku obu stanowisk przepisy rozporządzenia przewidują ten sam rodzaj dodatku, tj. dodatek służbowy.
Organ wskazał, że przy ocenie równorzędności stanowiska powinny być brane pod uwagę również warunki pełnienia służby, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego. W świetle § 2 pkt 14 lit. a-e wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r. nr 1041 w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r., poz. 50 ze zm.) warunki służby określa karta opisu stanowiska pracy. Wskazuje ona miejsce występowania oraz cel stanowiska, zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności na stanowisku, wymagania w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, stażu służby lub pracy, doświadczenia zawodowego i umiejętności koniecznych do prawidłowej realizacji zadań, warunki służby lub pracy na stanowisku oraz kryteria oceny realizacji zadań.
Dokonując analizy znajdujących się w aktach osobowych policjanta oraz aktach postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie kart opisu stanowiska pracy na stanowiskach: referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w J i referenta Zespołu Kryminalnego tego komisariatu oraz projektu oraz karty opisu stanowiska referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S, organ uznał, że ze względu na specyfikę i zakres realizowanych działań przez funkcjonariuszy pionu prewencji oraz kryminalnego nie można dokonać bezpośredniego porównania. Specyfika zadań służbowych realizowanych na omawianych, równorzędnych etatowo stanowiskach jest różna i różne są sposoby ich realizacji.
Na obu stanowiskach zarówno w pionie kryminalnym jak i w prewencji zadania służbowe wykonywane są: w systemie zmianowym, zarówno w porze dziennej jak i nocnej, w terenie oraz pomieszczeniach biurowych, w naturalnym oświetleniu, niekiedy przy sztucznym świetle, w wymuszonej pozycji ciała oraz w warunkach zagrożenia życia i zdrowia. Warunki te wpisane są do karty opisu stanowiska jako warunki normalne.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jaki powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe ( Dz. U. z 2007 r., nr 123, poz. 857 ze zm.) do mianowania na stanowisko referenta zarówno w pionie prewencji jak i w pionie kryminalnym niezbędne jest posiadanie wykształcenia średniego, kwalifikacji zawodowych podstawowych oraz 2-letniego stażu służby w Policji.
Organ zwrócił uwagę, że skarżący po przeniesieniu będzie pełnił służbę bliżej miejsca zamieszkania, co wpłynie m.in. na obniżenie zwracanych mu kosztów dojazdu i jednocześnie znacząco zwiększy jego dyspozycyjność w służbie.
Ponadto zwrócił uwagę na fakt, że policjanci posiadają takie same uprawnienia oraz podstawowe obowiązki wynikające z roty ślubowania.
W ocenie organu wskazane wyżej zasadnicze elementy wyczerpują pojęcie równorzędności stanowiska służbowego dotychczas zajmowanego przez skarżącego i stanowiska, na które został mianowany.
Ustawodawca nie uzależnił możliwości przeniesienia policjanta do innej jednostki/komórki organizacyjnej od dotychczasowego zakresu zadań funkcjonariusza, jego kwalifikacji zawodowych, czy też od jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku.
Organ nie zgodził się z argumentacją skarżącego zawartą w odwołaniu, która zmierzała do wykazania, że skarżący poprzez przeniesienie został w istocie ukarany. Wskazał, że na nowym stanowisku pracy nie nastąpiło pogorszenie jej warunków. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżący będzie wykonywał zadania bliżej miejsca zamieszkania, co nie tylko poprawi jego mobilność i dyspozycyjność, ale gwarantuje dostępność policjanta przy planowaniu służby i organizowaniu działań oraz jemu samemu skróci czas dojazdu do miejsca pełnienia służby (miesięcznie ok 440 km), co spowoduje również oszczędności finansowe. Ponadto składniki uposażenia oraz stopień etatowy pozostają bez zmian, czyli tak jak na stanowisku równorzędnym.
Przeniesienie skarżącego nie miało charakteru dowolności, a było konsekwencją wymogów służby, czyli uzupełnienia stanu etatowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego i zmierzało do właściwego rozdysponowania i dostosowania sił i środków do potrzeb funkcjonowania Komendy Powiatowej Policji w S.
Opinia skarżącego dotycząca pogorszenia warunków wykonywania zadań służbowych ma jedynie charakter jego subiektywnego przekonania, a nie dotyczy okoliczności faktycznych.
Stwierdzenie skarżącego, że pragnie pełnić służbę w pionie kryminalnym i nie wyraża zgody na przeniesienie do pełnienia służby na niższym stanowisku służbowym referenta w Zespole Patrolowo - Interwencyjnym Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S, nie może zostać uznane zdaniem organu za wiążące, ponieważ funkcjonariusz, podejmując służbę w Policji, nie ma gwarancji jej pełnienia tylko na jednym, wybranym przez siebie stanowisku służbowym. To właściwy przełożony funkcjonariusza jest uprawniony do kształtowania stosunku administracyjnoprawnego podwładnego.
Powyższy rozkaz stał się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił organom naruszenie:
1. Przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym zapewnienie stronie bezstronności i równego traktowana i nieporównanie kart opisu stanowiska pracy referenta Zespołu Kryminalnego i referenta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego, a tym samym niewykazania równorzędności wskazanych stanowisk, jak również nie dość wnikliwe wyjaśnienie czy stan kadrowy Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego (rozumiany jako interes służby rzeczywiście uzasadniał wniosek personalny, a następnie przeniesienie skarżącego z urzędu na inne stanowisko służbowe,
- art. 11 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, tj. wystarczające wyjaśnienie przesłanek: "równorzędności stanów oraz "interesu służby",
- art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, tj. brak skorygowania przez organ drugiej instancji wadliwości orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie przyjęcia "równorzędności stanowisk" referenta Zespołu Kryminalnego i referenta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego na gruncie niniejszej sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dość wystarczające wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej w zakresie przyjęcia przeniesienia skarżącego na rzekomo równorzędne stanowisko służbowe i nieodniesienie się do zarzutu strony w zakresie błędnych ustaleń faktycznych co do wzmocnienia Zespołu Patrolowo- Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S - rozumianego jako "potrzeba służby", a samym uzasadniającego przeniesienie skarżącego na inne stanów służbowe,
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy to jest art 36 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że przeniesienie skarżącego ze stanowiska referenta Zespołu Kryminalnego na stanowisko referenta Zespołu Patrolowo- Interwencyjnego stanowi przeniesienie funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie bowiem Sądu przeprowadzona kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonego rozkazu personalnego, wydanego w ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wyroku tut. Sądu z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1550/17, uchylającego rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że rozkaz ten jest niezgodny z prawem i z tego względu powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego, podobnie jak poprzedzający go pierwszoinstancyjny rozkaz personalny.
Materialnoprawą podstawę wydanych w tej sprawie wskazanych rozkazów personalnych stanowił art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 161, zwanej dalej ustawą o Policji).
Zgodnie z tym przepisem, według brzmienia obowiązującego na datę zaskarżonego rozkazu personalnego, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych.
Przepis ten jest więc przepisem kompetencyjnym, gdyż określa organ właściwy m.in. do mianowania, przenoszenia i zwalniania policjanta ze stanowiska służbowego. Nie zawiera on jednakże ani przesłanek uzasadniających wydanie rozkazu personalnego w tym przedmiocie ani nie precyzuje kryteriów, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie równorzędności stanowisk służbowych.
Art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji zawiera regulację dotyczącą m.in. przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę oraz organ właściwy do wydania rozkazu personalnego w tym przedmiocie.
Z kolei w art. 38 ust. 1 i 2 tejże ustawy wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe.
W świetle ust. 1 ww. przepisu policjanta przenosi się zatem na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
W myśl zaś ust. 2 ww. przepisu policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach:
1) orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne;
2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko;
5) niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.
Stosownie zaś do treści ust. 3 art. 38 ustawy policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę.
Ze wskazanych regulacji wynika zatem, że niekwestionowanym prawem komendanta, w tym komendanta powiatowego Policji jest kształtowanie struktury danej jednostki organizacyjnej Policji, przejawiająca się mi. in. w realizacji konkretnych zadań Policji przy pomocy wykwalifikowanych funkcjonariuszy. Jeśli z tego względu konieczne jest przeniesienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, to po pierwsze, ustawa stwarza taką możliwość, po drugie, może być to połączone z równoczesnym mianowaniem funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe.
Wykładnia logiczna, systemowa i celowościowa powyższych regulacji prowadzi bowiem do wniosku, że właściwy komendant jest uprawniony do przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko bez jego zgody (z urzędu) w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości. Możliwe jest więc nie tylko przeniesienie policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości ale i w miejscu pełnienia służby. Skoro dopuszczalne jest przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości, to tym bardziej dopuszczalne jest przeniesienie (zwolnienie i jednocześnie mianowanie) policjanta na równorzędne stanowisko w miejscu pełnienia służby. Taka interpretacja wynika z metody wykładni a maiori ad minus. Odmienny pogląd byłby sprzeczny z charakterem stosunków służbowych w Policji, cechujących się podporządkowaniem i hierarchicznością, co wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1864/06; LEX nr 318151).
Niezbędne jest jednakże wykazanie, że takie są potrzeby organizacyjne, które wynikają z przyjętego modelu funkcjonowania Policji oraz, iż nowe stanowisko jest istotnie równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania mają charakter decyzji uznaniowych. Przyznanie w ustawie o Policji uprawnienia do swobodnego kształtowania struktury organizacyjnej oraz doboru funkcjonariuszy nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1160/06; LEX nr 328545). Ramy tego uznania wyznacza bowiem z jednej strony przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), a mianowicie interes społeczny (w tym wypadku interes służbowy Policji), z drugiej zaś strony interes indywidualny policjanta. Wydając taką decyzję organ powinien zatem kierować się nie tylko kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji, ale też musi mieć na uwadze słuszny interes policjanta. Oba te interesy organ jest więc zobligowany wyważyć. Na te aspekty zwracał również uwagę Sąd w wyroku z 15 marca 2018 r. podkreślając nieaprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o bezwzględnej dyspozycyjności i zdyscyplinowaniu funkcjonariuszy, odwołując się do wyroku NSA z 5 października 2017 r., sygn. akt I OSK 760/17.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie stwierdził, że organ odwoławczy nie spełnił ustawowych przesłanek warunkujących podjęcie mu tego rodzaju rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Komendant Wojewódzki Policji przekroczył granice pozostawionej mu dyskrecjonalności oraz nie uzasadnił podjętego przez siebie rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, wykazując w przekonywujący sposób, że kolizję interesu służby z indywidualnym interesem skarżącego należy rozwiązać dając z takich, a nie innych względów, prymat temu pierwszemu.
Istota sporu między stronami sprowadza się do ustalenia, czy stanowisko służbowe, na które przeniesiono i mianowano skarżącego, jest stanowiskiem równorzędnym z poprzednio zajmowanym.
Na dokonanie bowiem ustaleń w tym zakresie wskazał Sąd w wydanym uprzednio w tej sprawie wyroku, którym zresztą orzekający powtórnie nie tylko Sąd, ale i organy Policji są związane z mocy postanowień art. 153 P.p.s.a.
Sąd w ww. wyroku podkreślił, że dokonana przez organ odwoławczy ocena równorzędności stanowisk, oparta wyłącznie na wymienionych przez organ elementach uposażenia i stopniu etatowym, nie jest wystarczająca. Zgodził się Sąd co do zasady, ze stanowiskiem organu, że równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Podkreślił jednak, odwołując się do orzecznictwa, że dokonując analizy równorzędności stanowisk, uwzględnić należy jak najwięcej elementów pozwalających na ocenę równoważności, w tym warunki służby, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego określonego stanowiska służbowego (por. m. in. wyrok NSA z 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3069/14). Skupienie się jedynie na wybranych kryteriach przy ustalaniu równorzędności stanowisk, jakimi były stopień etatowy oraz wysokość uposażenia, przy braku wzięcia pod uwagę warunków pełnienia służby przez skarżącego, Sąd ocenił jako dowolne i arbitralne.
Zdaniem Sądu dokonana w ponownym rozpoznaniu sprawy ocena równorzędności stanowisk jest niewystarczająca.
Istotnie ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "stanowisko równorzędne". Nie jest jednakże w uprawniony pogląd, że właściwy komendant jednostki Policji może bez zgody policjanta przenieść go i mianować na inne, jakiekolwiek stanowisko, skoro jedynie za jego zgodą może to uczynić przenosząc go na "niższe" stanowisko. W takim razie, jeżeli na "niższe" stanowisko dopuszczalne jest przeniesienie jedynie za zgodą policjanta, to bez jego zgody, w przypadkach wyliczonych w art. 38 ust. 1 i 2 dopuszczalne jest tylko na stanowisko "nie niższe", a więc "równorzędne". (argumentum a contrario z art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 ustawy o Policji). Wynika to także ze sformułowań, jakimi posługuje się ustawodawca w treści przepisu art. 38 ustawy, choćby w ust. 2 pkt 4 tego artykułu, stanowiąc, że można przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku: "likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi (i co najważniejsze), gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko". Podobnie jest w pkt 1 i 5 ust. 2 tego artykułu. Wyrażenie "równorzędne stanowisko" ma więc normatywne znaczenie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że "stanowisko równorzędne" oznacza stanowisko, które musi charakteryzować się przede wszystkim takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, takim samym dodatkiem służbowym oraz takim samym stopniem etatowym. Wszystkie te warunki powinny być spełnione łącznie (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2414/11, LEX nr 1218861). Dokonując analizy równorzędności stanowisk, uwzględnić należy jak najwięcej elementów pozwalających na ocenę równoważności, w tym warunki służby, na które zwracał uwagę Sąd w poprzednim wyroku, a które są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego (por.m.in. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3069/14, LEX nr 2111058).
W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organ odwoławczy podnosi, że: "dokonując analizy znajdujących się w aktach osobowych policjanta oraz aktach postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie kart opisu stanowiska pracy na stanowiskach: referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w J i referenta zespołu Kryminalnego tego komisariatu oraz projektu oraz karty opisu stanowiska referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S, stwierdzić należy, że ze względu na specyfikę i zakres realizowanych działań przez funkcjonariuszy pionu prewencji oraz kryminalnego nie można dokonać bezpośredniego porównania." I dalej, że porównanie to zawsze będzie prowadzić do stwierdzenia istniejących odmienności. Specyfika zadań służbowych na omawianych stanowiskach "równorzędnych etatowo stanowiskach, jest różna i różne są sposoby ich realizacji.
Skoro tak, to całkowicie niezrozumiałe są wyciągnięte z tych ustaleń wnioski, że pomimo takich stwierdzeń stanowiska te są równorzędne. O tej "równorzędności stanowisk" oprócz tego samego składnika uposażenia oraz stopnia etatowego, miałyby przemawiać, zdaniem organu okoliczności, że zarówno w pionie kryminalnym, jak i w prewencji zadania służbowe są wykonywane w systemie zmianowym, w porze dziennej, jak i nocnej, w terenie oraz w pomieszczeniach biurowych, w naturalnym, niekiedy w sztucznym oświetleniu, w wymuszonej pozycji ciała oraz w warunkach zagrożenia życia. Posłużenie się taką argumentacją jest w ocenie Sądu kompletnie nieprzekonywujące. Zwrócić należy uwagę, że np. ze względu na uwarunkowania organizacyjne danej jednostki Policji w jednym pomieszczeniu, przy takim samym dopływie światła dziennego i oświetleniu sztucznym będzie pracować kilkoro policjantów, z których dwóch będzie wykonywało podobne czynności służbowe, których efektem pracy będzie wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia, czy odmowie wszczęcia lub umorzenia dochodzenia (o ile nie prowadzi je prokurator), a trzech spośród pracujących w tym jednym pomieszczeniu będzie realizowało zadania związane z zorganizowaniem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas zaplanowanego legalnego zgromadzenia w określonej miejscowości. Wówczas nie powiemy, że każdy z tych policjantów znajdujących się w jednym pomieszczeniu pracuje na "równorzędnych stanowiskach" nawet w sytuacji, gdy będą oni mieli z jakiś względów to samo uposażenie i stopień etatowy. Wskazane więc przez organ warunki nie są determinujące. Już sama konstatacja organu odwoławczego, że nie da się porównać obydwu stanowisk zdaje się wskazywać, że nie są one równorzędne. Niewiadomym jest, co było tym wspólnym mianownikiem obu stanowisk, który przesądził w ocenie organu odwoławczego, że stanowiska te są równorzędne. Budzą wobec tego wątpliwości, i to mające znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, wysnute wnioski organu orzekającego, że porównywane stanowiska są równorzędne, mimo, iż ten sam organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego dalej podnosi, że w karcie opisu stanowiska pracy referenta pionu kryminalnego nie zostały wyszczególnione wszystkie okoliczności służby, tak jak to miało miejsce w karcie opisu stanowiska referenta pionu prewencji. Z ustaleń, że w opisie warunków pracy na stanowisku referenta w pionie kryminalnym zawarto stwierdzenie - "praca w warunkach normalnych" – która oznacza, jak sam podnosi organ - iż są to warunki pełnienia służby takie jak dla służb podstawowych – wcale nie wynika równorzędność tych stanowisk i bynajmniej nie chodzi tutaj o kwestie, że na stanowiskach tych funkcjonariusz musi wykonywać tożsame czynności służbowe i w takich samych warunkach stanowiska pracy. To przynajmniej w większości zakres tych czynności służbowych (przedmiotowo i co do rezultatu) musi być porównywalny (podobny) przy tym samym stopniu etatowym i uposażeniu, by można mówić o równorzędności stanowisk. Pomocne w tym względzie mogą być zatem kwestie związane z przedmiotem i rezultatem tych czynności, potencjalnymi kwalifikacjami, stażem pracy, doświadczeniem, dotychczasową współpracą z organami procesowymi, stosownym przeszkoleniem (wymaganymi ukończonymi kursami) jakie powinien posiadać potencjalny policjant wykonujący określone zadania na stanowisku w pionie prewencji w porównaniu ze stanowiskiem w pionie kryminalnym. Znaczenie mogą mieć też kwestie podporządkowania, podwładności, samodzielności stanowiska, wykonywania czynności pod nadzorem, ścieżka możliwego awansu, zwłaszcza, że na porównywalnych w tej sprawie stanowiskach wystarczające jest posiadanie co najmniej średniego wykształcenia i 2 lata stażu pracy. Zastrzec jednak należy, że nie chodzi tutaj o aspekt predyspozycji przenoszonego i mianowanego policjanta na inne stanowisko do pełnienia przez niego funkcji na nowym stanowisku.
Organ odwoławczy nie wykazał więc ani zasadności ani celowości takiego rozkazu. Nie wykazał w sposób przekonywujący rzeczywistych potrzeb organizacyjnych tej jednostki Policji. W tym względzie wskazał jedynie, że rozkaz ten był realizacją wniosku Naczelnika Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S o uzupełnienie stanu etatowego, w którym przedstawiono trudną sytuację kadrową tego wydziału, w tym nieobsadzone od wielu miesięcy jedno stanowisko i przebywanie jednego z policjantów na urlopie rodzicielskim. Nie wykazał jednakże organ, że to w pionie kryminalnym bądź zlikwidowano określone stanowisko i że brak jest jego odpowiednika, zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącego o dwóch wolnych stanowiskach w pionie kryminalnym, czy braku możliwości awansu. Tylko bowiem w takim przypadku dopuszczalne jest przeniesienie policjanta na stanowisko równorzędne bez spełnienia tego kryterium, o ile pozostałe kryteria, tj. identyczne parametry uposażenia i stopnia etatowego, pozostają bez zmian (por. wyrok WSA w Olsztynie z 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 605/11; LEX nr 984785). Podniesienie zaś argumentu, że skarżący będzie pełnił służbę bliżej miejsca zamieszkania, co wpłynie na obniżenie zwracanych mu kosztów dojazdu, także nie rozwiewa istniejących wątpliwości, który to interes – służby, czy indywidualny skarżącego przeważa w tym stanie faktycznym i prawnym.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez nie wyjaśnienie powyższych zasygnalizowanych, a istotnych dla treści rozkazu personalnego o przeniesieniu skarżącego i mianowania go na inne stanowisko służbowe niż dotychczas zajmowane, kwestii okazały się więc trafne. Doszło więc do przekroczenia ram uznania administracyjnego – naruszenia przepisów artykułów 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem wymogów określonych w art. 153 P.p.s.a.
W związku z powyższym organ odwoławczy nie mógł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymać w mocy pierwszoinstancyjnego rozkazu personalnego. Rozkaz ten jest z tych samych względów co rozkaz personalny organu odwoławczego nieprawidłowy.
Kierując się zatem nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego, jakim jest wydanie orzeczenia, które stworzy taki stan, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem Sąd zastosował art. 135 P.p.s.a. uchylając również rozkaz personalny organu I instancji.
W ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekające organy Policji zobowiązane będą zatem uwzględnić powyższe wskazania Sądu, zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło