III SA/Kr 1094/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w N o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2015 r. w dniu 25 listopada 2015 r. w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą w N domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Spółka podała, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę 4.493,82 zł. Ponadto podała, że na koniec czerwca 2015 r. na rachunku bankowym znajdowała się kwota 37.741,74 zł. Spółka podkreśliła jednak, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, inwestuje w rozwój, lecz za okres od stycznia do maja 2015 r. poniosła stratę w wysokości 59.884,12 zł. Objaśniając podnoszone wydatki, wskazała, że: na opłaty leasingowe przeznacza około 10.293,22 zł, na wynagrodzenia około 43.000 zł, na podatek VAT około 9.000 zł, na opłaty za telefony około 6.000 zł, na opłaty za internet około 500 zł, na czynsz około 8.000 zł. Ponadto Spółka zaznaczyła, że grozi jej zapłata kary na podstawie dwóch decyzji, na które wniosła skargi do WSA w Krakowie, w łącznej wysokości 96.000 zł. Z dokumentów dołączonych do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynikało, że w czerwcu 2015 r. uznania na ujawnionym rachunku bankowym wyniosły 72.362,59 zł, a obciążenia 35.396,50 zł. Ponadto Spółka leasinguje m.in. samochód ciężarowy VW Caddy zakupiony za cenę netto 61.788,62 zł, samochód ciężarowy Fiat Ducato 3.0 Furgon zakupiony za cenę netto 89.000,00 zł, samochód osobowy Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II zakupiony za cenę netto 81.300,81 zł; samochód osobowy BMW Seria 3 316i zakupiony za cenę netto 92.242,28 zł. Przychody Spółki w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 maja 2015 r. wyniosły 348.400,89 zł, zaś koszty ich uzyskania 408.285,10 zł. Z dokumentów nadesłanych jako uzupełnienie wniosku o zwolnienie od kosztów wynikało, że pomimo wykazywanej straty Spółka nie zalega z płatnościami kontrahentom ani pracownikom. Nie zalega także z płatnościami do ZUS i Urzędu Skarbowego i nie ma innych zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych. Spółka podniosła, że zapłata wymierzonych kar administracyjnych spowodowałaby utratę płynności finansowej, a to wiązałoby się z koniecznością ogłoszenia upadłości i zwolnienia z pracy 28 osób, zaś w toku jest jeszcze kolejnych siedem postępowań w sprawie wymierzenia kar administracyjnych po 12.000 zł za każdy automat. Wskazała, że w każdej z tych sprawy liczba automatów wynosi od 2 do 4. Z przedstawionego spisu inwentarza majątku Spółki wraz z szacunkową wyceną wynikało, że na dzień 31 sierpnia 2015 r. środki trwałe będące w użyciu spółki to tylko samochód Renault Espace o wartości 2.460 zł, samochód Opel Combo o wartości 7.000 zł oraz aport wyposażenia o wartości 16.000 zł. Natomiast z przedstawionych kopii deklaracji VAT-7 wynikało, że podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów i usług świadczonych przez Spółkę wyniosła w czerwcu 92.720 zł, w lipcu – 12.0803 zł, a w sierpniu – 72.589 zł. Na ujawnionym rachunku bankowym w okresie od 1 lipca 2015 r. do 2 października 2015 r. uznania wyniosły ogółem 199.693,80 zł, a obciążenia 234.990,03 zł. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. A Sp. z o.o. z siedzibą w N wniosła sprzeciw od powyższej postanowienia, zarzucając błędne przyjęcie, iż Spółka posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę na to, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, str. 568, a także postanowienia NSA z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11 oraz z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 324/13). Odnosząc powyższe zasady do rozpatrywanego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych i dlatego zwolnienia od ich ponoszenia muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Dla oceny konkretnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych istotne znaczenie ma wysokość kosztów, które na danym etapie strona musi ponieść. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja wymierzająca karę w wysokości 48.000 zł. Zatem na obecnym etapie postępowania sądowego koszty to przede wszystkim wpis od skargi w wysokości 1.440 zł. Uwzględniając fakt, że Spółka zaskarżyła dwie takie decyzje, koszty wpisów od obu skarg wyniosą 2.880 zł. W ocenie Sądu z przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki wynika, że strona skarżąca posiada dostateczne środki na poniesienie takich kosztów postępowania. Jeżeli bowiem na rachunek Spółki w okresie trzech miesięcy wpłynęła kwota niemal 200.000 zł, Spółka nie zalega z płatnościami kontrahentom, pracownikom, ZUS, Urzędowi Skarbowemu i nie ma innych zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych, a ponadto prowadzi działalność w postaci dostawy towarów i świadczenia usług opodatkowaną podatkiem VAT o miesięcznej wartości od 72.589 zł do 120.803 zł (miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2015 r.), to okoliczności te jednoznacznie przemawiają za tym, że Spółka dysponuje wystarczającymi środkami na zapłatę kwoty 2.880 zł. Podkreślić trzeba też, że wykazywana przez wnioskodawcę strata w danym roku obrotowym nie oznacza jednak, że nastąpił trwały brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Podsumowując, Sąd uznał, że strona skarżąca posiada środki na bieżącą działalność, dysponuje majątkiem trwałym, prowadzi działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług oraz generującą wpływy w wysokości wielokrotnie przekraczającej wpis od skargi w niniejszej sprawie. Dlatego z zasad doświadczenia życiowego wynika, że strona skarżąca posiada także możliwości zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 ppsa.