III SA/Kr 1095/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną . Określając majątek swój i żony uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 48,36 m2. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2652,64 zł wyjaśniając, że składa się na to jego renta w wysokości 875,42 zł i emerytura żony w wysokości 1777,22 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że renta jaką otrzymuje do wypłaty w wysokości 753,63 zł netto nie wystarcza mu do podstawowej egzystencji ani leczenie. Żona także boryka się z problemami zdrowotnymi. Stałe miesięczne wydatki obejmują opłatę za mieszkanie w wysokości 372,52 zł, opłacenie mediów kwotą ok. 120 zł, ratę pożyczki w banku [...] w wysokości 314,30 zł, ratę w [...] w wysokości 158,04 zl. Zalecane wydatki na leczenie to koszt 300-400 zł. Skarżący utrzymuje, że z powodu własnych obciążeń finansowych nie jest w stanie partycypować w kosztach leczenia skarżącego oraz jego kosztach własnych a jakiekolwiek uszczuplenie jego bardzo małego dochodu będzie skutkowało dalszym ograniczeniem zakupu wymagalnych lekarstw. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących wniosków. Po pierwsze rodzina skarżącego swoje potrzeby mieszkaniowe zaspakaja we własnym mieszkaniu. Po drugie dysponuje stałym dochodem w wysokości ok. 2400 zł netto. Po trzecie stałe miesięczne obciążenia tego gospodarstwa domowego zgodne z wyliczeniem skarżącego zamykają się kwotą ok. 1265 zł (wliczając w to zalecane wydatki na leczenie). Po czwarte koszty sądowe wymagane na obecnym etapie postępowania nie będą przekraczać 200 zł. Skoro zaś gospodarstwo domowe skarżącego ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, dysponuje stałym miesięcznym dochodem który pokrywa wszystkie stałe obciążenia, a pozostałe środki znacznie przekraczają wysokość wpisu od skargi, to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącego, że jego własne dochody nie wystarczają mu nawet do podstawowej egzystencji nie wspominając o ponoszeniu kosztów sądowych w sprawie zwrócić uwagę należy, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy wynikający z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który trwa tak długo jak długo istnieje małżeństwo. Wzmiankowany obowiązek obejmuje również prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów (por. postan. NSA w Warszawie z dnia 6 października 2004 r. GZ 71/04 a także postan. WSA w Gdańsku z 14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.