III SA/Kr 110/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 listopada 2010r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Skarżący M. K. wniósł w dniu 7 lipca 2011 r. na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, podał, że brak jest osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W skład majątku wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 3,93 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 1600 zł emerytury. Wyjaśnił, że jest emerytem, liczy sobie 87 lat i nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wezwany o wyjaśnienie wysokości miesięcznych obciążeń związanych z opłatami medialnymi i wydatkami na leki podał, że na prąd, gaz, wodę i wywóz nieczystości przeznacza 300 zł a na leki dodatkowe 100 zł. Z przedłożonych natomiast przez skarżącego rachunków za prąd wynika, że na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy płacił po 10,89 zł, za leki zapłacił natomiast w lipcu br. 68,35 zł a w czerwcu 23,88 zł. Z okazanej faktury VAT datowanej na listopad 2010 r. wynika, że na wodę przeznaczał wówczas 12,84 zł. Skarżący nie przedłożył rachunków bądź pokwitowań za gaz, i wywóz nieczystości. Oświadczył, że należące do niego gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu a powodowane to jest wiekiem skarżącego. Przedstawił też wyciąg z posiadanego rachunku bankowego za okres od 15.06.2011 r. do 14.07.2011 r. Z wyciągu wynika wysokość przelanego świadczenia emerytalnego w kwocie 1762,05 zł, fakt spłacania przez skarżącego rat kredytu w łącznej wysokości 154,68 zł (138,69+15,99) oraz dodatnie saldo końcowe w wysokości1696,03 zł. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2011r. sygn. akt III SA/Kr 110/11 oddalił wniosek M. K. ze względu na niewykazanie przesłanki by skarżący nie był w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Postanowienie doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 01.09.2011r., a w dniu 08.09.2011r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia , podnosząc, że wbrew ocenie Referendarza Sądowego pozostaje on w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej uzasadniającej zwolnienie go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Szczególnie uzasadnia to stan zdrowia i wiek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega uwzględnieniu. Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność, że obecny wniosek skarżący złożył po orzeczonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmowie przyznania mu zwolnienia od kosztów sądowych dokonanej postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011(k. 54) wydanym po wniesionym sprzeciwie (k. 41) od orzeczenia Referendarza Sądowego z 18 lutego 2011 r. (k. 33). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w tezie postanowienia z 29 lipca 2010r. sygn. akt I FZ 289/10 (Lex nr 658463) strona ma prawo złożyć ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet jeżeli jej poprzedni wniosek został załatwiony negatywnie. Sąd nie ma wprawdzie podstaw do odrzucenia takiego wniosku jako niedopuszczalnego, ale przyznanie prawa pomocy na podstawie ponownie złożonego wniosku będzie możliwe, jeżeli zmieniła się sytuacja majątkowa lub rodzinna strony i w nowym stanie faktycznym spełnione będą przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1270). Ponadto wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Wniosek M. K. ponownie dotyczył zwolnienia go od kosztów sądowych, co na gruncie w/w artykułu stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Strona winna zgodnie z tym artykułem wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym przeważają poglądy, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, natomiast ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa (postanowienie NSA w Warszawie z 23 maja 2011r. sygn. akt I FZ 136/11 , Lex nr 795260, postanowienie NSA w Warszawie z 22 lutego 2011r. sygn. akt II GZ 59/11, Lex nr 783918). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że M. K. nie wykazał, by w jego sytuacji osobistej czy materialnej nastąpiły okoliczności, które uniemożliwiają mu pokrycie kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi i ewentualnych dalszych kosztów postępowania. Wręcz przeciwnie, na jego kocie utrzymuje się dodatnie saldo rzędu 1 696, 03 zł (dodatnie saldo wynikało również z poprzednio przedstawionych sald (k.28-30). Kwota ta w ocenie Sądu pozwala na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. Nie będzie stanowić uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, przy założeniu, że miesięcznie skarżący na tzw. media i opłaty wydaje ok. 400 zł a na inne obciążenia nie wskazał. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.