III SA/Kr 1121/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania M. Ł. zasiłku celowego na opłatę rachunku za wodę w kwocie 109,51 zł. Decyzja organu I instancji została doręczona M. Ł. w dniu 5 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. M. Ł. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie M. Ł. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 5 kwietnia 2017 r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 19 kwietnia 2017 r. Tym samym wniesienie odwołania w dniu 27 kwietnia 2017 r. nastąpiło, zdaniem Kolegium, z przekroczeniem terminu. W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. Ł. zarzucił naruszenie art. 2, 5, 7, 8 ust. 1, 20, 22, 24, 32, 45 ust. 1, 64 ust. 2, 65 ust. 1, 67 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że organ zajął się sprawą poboczną, tj. spóźnieniem terminowym, a nie sprawą zasadniczą, tj. koniecznością pilnej zapłaty rachunków. Poza tym sprawę podzielono na dwanaście odrębnych procedur co spowodowało duże skomplikowanie sprawy, konieczność opłacenia dużej ilości przesyłek poleconych oraz przewlekłość czasową. Zdaniem skarżącego, organ nie wziął też pod uwagę jego sytuacji życiowej oraz tego na ile zgłoszone problemy są ważne i wymagają niezwłocznego załatwienia. Skarżący wyjaśnił, że nie złożył odwołania w terminie ponieważ zakładał dobrą wolę organu I instancji, która została w sposób zdecydowany przekreślona odmową zapłaty za rachunek za gaz. Skarżący stwierdził, że nie miał intencji składania odwołania, a jedynie był poważnie zaniepokojony brakiem opłat za media oraz ustnymi informacjami o braku zgody MGOPS na opłacenie rachunków w wyniku czego odłączono mu prąd. W dalszej części uzasadnienia skarżący opisał swoje starania o przyznanie mu pomocy ze środków pomocy społecznej oraz wyraził niezadowolenie ze sposobu załatwiania jego spraw przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium stwierdziło, że w pierwszej kolejności było zobowiązane do zbadania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyż niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. Kolegium zobligowane było do dokonania takiego ustalenia dla każdej z zaskarżonych decyzji organu I instancji co skutkowało wydaniem odrębnych postanowień o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na opłatę rachunku za wodę w kwocie 109,51 zł. Zostało ono wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.), który stanowi, że: "Art. 134. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 k.p.a.: "Art. 129. § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie." Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji została odebrana przez skarżącego osobiście w dniu 5 kwietnia 2017 r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 19 kwietnia 2017 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Natomiast skarżący odwołanie sporządził i wniósł w dniu 27 kwietnia 2017 r., a więc po terminie. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Jak to już zostało powyżej wyjaśnione Kolegium zobligowane było do zbadania w pierwszej kolejności, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a w przypadku stwierdzenia jego uchybienia miało obowiązek wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. Ustaleń tych Kolegium dokonuje w stosunku do każdej decyzji organu I instancji co skutkuje wydaniem odrębnych postanowień w tym przedmiocie. Kolegium nie mogło zatem dokonać oceny prawidłowości decyzji organu I instancji pod względem merytorycznym skoro odwołanie od tej decyzji zostało wniesione po terminie. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.