III SA/Kr 1154/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I. D. – A. na decyzję Wojewody z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o wymeldowaniu W. F. z pobytu stałego z lokalu na os. W w K. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 28 czerwca 2013 r. na wniosek I. D. – A., a podstawą wszczęcia postępowania meldunkowego była informacja, iż W. F. od 1997 r. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania i przebywa w USA. Prezydent powołał się na kopię postanowienia Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 22 listopada 2012 r. wydanego w sprawie o unieważnienie czynności prawnej, w którym znajduje się informacja, że sąd ustalił, iż W. F. przebywa w USA. Ponadto organ I instancji wskazał, że Konsulat Generalny Rzeczpospolitej Polskiej w Chicago poinformował pismem z dnia 12 listopada 2013 r., że korespondencja Urzędu Miasta skierowana na adres W. F. w USA nie została odebrana. Prezydent przywołał zeznania A. D. oraz A. D., z których wynikało, że W. F. wyjechała do USA i nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1996 r., a ponadto nigdy nie mówiła, że chce ponownie w tym lokalu zamieszkiwać. Organ I instancji ustalił również, że pomiędzy stronami istnieje spór co do tytułu prawnego do lokalu na os. W w K (postępowanie o stwierdzenie nieważności darowizny lokalu). Prezydent podkreślił, że W. F. w piśmie przedłożonym przez jej pełnomocnika sama przyznała, że od wielu lat przebywa w USA. Dlatego, w ocenie Prezydenta, W. F. nie koncentruje swoich sprawy życiowych na terytorium Polski, lecz w USA, zaś jej meldunek w lokalu na os. W w K nie przedstawia stanu faktycznego. Organ I instancji wyjaśnił, że odwiedziny do rodziny i okazjonalny pobyt w przedmiotowym mieszkaniu nie uzasadnia podsiadania w nim zameldowania. Prezydent zwrócił też uwagę, że W. F. podała informację, że obecnie odbywa na terytorium USA leczenie i oczekuje na kolejną operację. Zdaniem organu I instancji ta okoliczność przemawiała za tym, że zameldowanie W. F. w przedmiotowym lokalu nie odzwierciedla stanu faktycznego i dlatego zachodziły podstawy do wymeldowania W. F. z pobytu stałego z lokalu na os. W w K. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. F., która zarzuciła, że nie zachodziły podstawy do wymeldowania jej z lokalu na os. W w K. Podniosła, że organ I instancji w ogóle nie ustosunkował się do przedstawionych przez nią dowodów, które w sposób jednoznaczny wskazywały, iż odwołująca się nigdy nie zamierzała i nie zamierza opuścić przedmiotowego lokalu w sposób trwały. W. F. podkreśliła, że jej wyjazd do Stanów Zjednoczonych motywowany był jedynie kwestiami finansowymi i tak jest nadal. Podkreśliła, że wielokrotnie deklarowała zamiar powrotu do kraju. Wskazała, że uległa wypadkowi w 2005 r., od tego czasu pozostaje w stałym leczeniu na terenie USA i obecnie oczekuje na kolejną operację. Wojewoda decyzją z dnia 16 maja 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania W. F. z lokalu na os. W w K. Wojewoda zaznaczył, że wymeldować można osobę wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z niego nie korzysta albo wówczas, gdy osoba zostanie wyprowadzona z lokalu w drodze przewidzianej prawem poprzez uzyskanie wyroku eksmisyjnego. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, że żaden przepis prawa nie mówi też jak długo i z jaką częstotliwością dana osoba powinna przebywać w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. W ocenie organu odwoławczego W. F. nie opuściła przedmiotowego budynku w sposób trwały. W 1997 r. wyjechała do USA w celach zarobkowych, a w 2005 r. uległa wypadkowi na terenie USA i tam podjęła leczenie, które dalej kontynuuje. Zatem opuszczenie lokalu było spowodowane jej świadomym działaniem, lecz ma zamiar po zakończeniu leczenia do tego lokalu powrócić i w nim mieszkać. Zdaniem Wojewody przebywanie odwołującej się za granicą w celach podjęcia leczenia jest stanem przejściowym i niezależnym od jej woli, a więc nie może powodować utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym skoncentrowana była działalność życiowa. Skargę na decyzję Wojewody wniosła I. D. – A., zarzucając organowi odwoławczemu błędną interpretację przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca podniosła, że Wojewoda oparł się jedynie na oświadczeniu W. F., ignorując ustalenia dokonane przez organ I instancji, z których wynikało, że W. F. wyjechała z kraju do USA w celach zarobkowych w 1997 r. i tam zorganizowała sobie centrum życiowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W świetle powyższych zasad skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem przesłanką wymeldowania danej osoby jest opuszczenie przez nią bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu. Natomiast przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu rozumie się opuszczenie, które jest dobrowolne, czyli jest wyrazem woli zainteresowanego a nie wynika z bezprawnego działania innych osób, oraz ma charakter trwały. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się także, że do spełnienia przesłanki wymeldowania nie wystarczy samo fizyczne opuszczenie miejsca pobytu, gdyż fizyczne przebywanie w miejscu innym niż dotychczasowe miejsce stałego pobytu musi wiązać się z zamiarem utworzenia trwałego centrum życiowego w tym innym miejscu. Decydujące dla oceny charakteru pobytu są przede wszystkim obiektywne okoliczności faktyczne, a nie oświadczenia osób zainteresowanych, co do ich zamiarów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, z dnia 10 lutego 1989 r. sygn. akt SA/Wr 789/88 oraz z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 133/06). Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, zauważyć należy, że W. F. w 1997 r. wyjechała do USA w celach zarobkowych, a więc dobrowolnie opuściła lokal na os. W w K. Następnie w 2005 r. W. F. uległa wypadkowi na terenie USA i tam podjęła leczenie, które dalej kontynuuje. Te okoliczności nie były kwestionowane w toku postępowania administracyjnego, a także w postępowaniu przed WSA w Krakowie. Jednakże, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie było to wystarczające do orzeczenia o wymeldowaniu W. F. z lokalu na os. W. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1301/12, że nie stanowi przesłanki wymeldowania czasowe opuszczenie miejsca pobytu w celu podjęcia pracy zarobkowej za granicą, lecz z zamiarem powrotu do lokalu (podobnie NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2499/11). Podobne stanowisko zajął inny skład WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1772/12, orzekając, że "Opuszczenie danej nieruchomości w związku z czasowym wyjazdem z kraju w celu zarobkowym nie uprawnia do wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu w kraju" (wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym postępowanie dowodowe wykazało, że opuszczenie przez W. F. spornego lokalu nie miało charakteru trwałego. Jak bowiem wskazano wyżej, W. F. wyjechała do USA w celach zarobkowych w 1997 r., lecz co pewien czas wracała do Polski. Częstotliwość tych powrotów musi być też oceniana z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, czyli znacznej odległości dzielącej miejsce zarobkowania od Polski, a także tego, że w 2005 r. W. F. uległa wypadkowi, co niewątpliwie jest niezależną od niej okolicznością utrudniającą przyjazdy do Polski. Ponadto w toku postępowania administracyjnego ustalono, że w czasie pobytów w Polsce W. F. zatrzymywała się w spornym lokalu. O tym, że opuszczenie tego lokalu miało charakter nietrwały świadczy również fakt, że W. F. podjęła kroki w celu odzyskania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu (złożyła pozew o stwierdzenie nieważności darowizny lokalu na os. W i sprawa toczy się w Sądzie Okręgowym pod sygn. akt [...]). Zgodzić się zatem należy z Wojewodą, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez W. F. było spowodowane jej świadomym działaniem, lecz ma ona zamiar po zakończeniu leczenia do tego lokalu powrócić i w nim mieszkać. Zatem przebywanie W. F. za granicą, choć długotrwałe, jest stanem przejściowym i nie może prowadzić do utraty dotychczasowego miejsca zameldowania, w którym skoncentrowana była działalność życiowa W. F. i z którym to lokalem nie utraciła ona więzi. Trafnie też zauważył Wojewoda, że żaden przepis prawa nie określa, jak długo i z jaką częstotliwością dana osoba powinna przebywać w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. W związku z przedstawioną powyżej wykładnią przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Sąd uznał, że niezasadnie zarzucono w skardze, iż Wojewoda błędnie zastosował przepisy tej ustawy. Przeciwnie, materiał dowodowy w sprawie został zebrany zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego i opierając się na tym materiale, Wojewoda trafnie ocenił, że w stosunku do W. F. nie zachodziły podstawy do wymeldowania z lokalu na os. W. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.