III SA/Kr 1173/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-05-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego, gdy rozstrzygnięcie zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie legalności działań organu egzekucyjnego i przerwania biegu terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które miało przesądzić o legalności działań organu egzekucyjnego i skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dodatkowo, sąd nie dysponował pełnymi aktami postępowania egzekucyjnego, które znajdowały się w NSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określające zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń i luty 2002 r. Strona skarżąca zarzucała przedawnienie zobowiązania podatkowego, kwestionując skuteczność działań organu egzekucyjnego i przerwania biegu terminu przedawnienia. Toczyły się równoległe postępowania dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne, w tym postępowanie przed NSA.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2010 r. sprawy ze skargi "A" G.R., A. D. Spółka Jawna w S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 października 2009 r. nr [...] oraz [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące styczeń i luty 2002.r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wobec "A" S.C. G. R., A. D. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym decyzjami z dnia [...] 2007r.: 1. nr [...] za styczeń 2002r. w kwocie 8.739 zł, 2. nr [...] za luty 2002r. w kwocie 47 241 zł. Strona skarżąca wniosła odwołania od powyższych decyzji. Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 14 października 2009r. nr [...] oraz [...], utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że błędne jest przekonanie Spółki, że nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Z art. 70 § 4 O.p. wynika, iż skutek w postaci przerwania biegu terminu wywołuje każdy zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. Organ I instancji w dniu [...] 2007 r. wydał decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące styczeń-grudzień 2002r. Decyzje zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia na koniec 2007 r. W dniu [...] 2007 r. Wydział Egzekucji Izby Celnej wystawił tytuły wykonawcze dot. realizacji powyższych decyzji i doręczył je skutecznie wraz z zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego, w dniu 8 czerwca 2007 r. na adres Spółki. Rachunek bankowy Spółki został zajęty w dniu 4 czerwca 2007 r., ale zajęcie nie zostało zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku. Dopełniono, więc wymogu zastosowania dwóch warunków: zajęcie rachunku bankowego jest zastosowaniem środka egzekucyjnego oraz podatnik - Spółka została skutecznie powiadomiona, a zatem doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Wprawdzie w dniu 3 kwietnia 2007 r. pełnomocnik Spółki złożył w Izbie Celnej pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki przed właściwymi miejscowo i rzeczowo organami egzekucyjnymi, ale zostało ono włączone do postępowania zabezpieczającego. Pełnomocnictwo powinno być udzielane do każdego prowadzonego postępowania. W dniu 22 maja 2007 r. dotychczasowa spółka cywilna A została wpisana przez Sąd Rejonowy do rejestru przedsiębiorców jako spółka jawna. Spółka cywilna zmieniła tylko formę prawną działania. Pozostali ci sami wspólnicy i ten sam przedmiot działania. Spółka jawna przejęła zatem wszystkie zobowiązania Spółki cywilnej. Wystawienie tytułów wykonawczych na Spółkę cywilną, a nie na Spółkę Jawną i dalsze prowadzenie egzekucji, nie rodzi negatywnych przesłanek do uznania egzekucji za bezskuteczną. Spółka była zobowiązana zmianę zgłosić naczelnikowi urzędu celnego w terminie 7 dni, czego nie dokonała. Strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej. Wniosła o ich uchylenie i zarzuciła niewłaściwe zastosowanie m.in.: 1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p., przez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 208 § 1 O.p. do umorzenia postępowania, 2. art. 201 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie, bowiem wynik postępowania uzależniony był od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innych postępowaniach, tj. postępowaniu toczącym się w związku z zarzutami na prowadzone postępowania egzekucyjne, jak również w postępowaniu z wniosku strony o umorzenie postępowań egzekucyjnych. W uzasadnieniu skarg podniosła, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, pomimo bezprzedmiotowości postępowania ze względu na przedawnienie zobowiązania w podatku akcyzowym. W sprawie egzekucja prowadzona była na podstawie nie spełniających wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea) tytułów wykonawczych, bowiem nie wskazywały one prawidłowo podmiotu zobowiązanego, jak również nie zawierały wskazań, co do imion i nazwisk oraz adresów wspólników Spółki. Błędnie wskazano zobowiązanego, bowiem od dnia 22 maja 2007r. Spółka cywilna wpisem konstytutywnym w Krajowym Rejestrze Sądowym przekształciła się w Spółkę jawną. Stała się ona następcą prawnym Spółki cywilnej w rozumieniu art. 93a § 2 pkt 1 lit. a O.p. Prawdą jest, że zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowego za miesiąc styczeń i luty 2002 r. przeszło na Spółkę jawną, jednakże nie można twierdzić, że zobowiązanym nadal była Spółka cywilna, bowiem stał się nim następca prawny, czyli spółka jawna. Wystawione tytuły wykonawcze nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, ponieważ postępowanie egzekucyjne było niedopuszczalne. Wbrew twierdzeniom organu nie doszło do realizacji przesłanki określonej w art. 70 § 4 O.p. Błędne jest twierdzenie organu odwoławczego, że pełnomocnik Spółki nie był umocowany do jej reprezentowania w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnik złożył pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki przed właściwymi organami egzekucyjnymi w dniu 3 kwietnia 2007 r. i organ włączył je do akt postępowania egzekucyjnego. Skoro więc Dyrektor Izby Celnej był w posiadaniu pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed organami egzekucyjnymi już 3 kwietnia 2007r., to powinien przesłać tytuły wykonawcze (wystawione wiele dni później) pełnomocnikowi. Reasumując stwierdziła, że nie doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego i powiadomienia Strony o jego zastosowaniu. Wobec tego nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a dalsze prowadzenie postępowania było bezprzedmiotowe. Powyższe kwestie są przedmiotem sporu pomiędzy Spółką, a organem egzekucyjnym. Złożona została skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2009r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, która nie została rozpoznana. Jednocześnie, na etapie postępowania administracyjnego rozpoznawane jest zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2009r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...]. Zdaniem Spółki organ odwoławczy nie mógł rozstrzygać kwestii dotyczących przedawnienia zobowiązania, bowiem w tej materii spór toczy się w innych, właściwych postępowaniach. Dlatego rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jest co najmniej przedwczesne. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko dodatkowo wyjaśnił, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania. Ponadto skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej na prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Izbę Celną zostały oddalone (wyrok z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 53/09 oraz wyrok z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 215/09). Wyroki w uzasadnieniu nakazały, aby organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W obu skargach podniesiony został zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale Sąd do tego zarzutu nie odniósł się. A zatem postępowanie egzekucyjne nadal toczy się, co powoduje, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2010 r. dokonała rozszerzenia zarzutów oraz uzupełnienia uzasadnienia skarg. Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym wskazała, że na fakt, iż postępowanie egzekucyjne, oraz egzekucja administracyjna były bezpodstawne wskazują następujące okoliczności: • egzekucja była bezskuteczna, bowiem prowadzona była na wadliwej podstawie - niepełnych oraz wadliwie uzupełnionych tytułów wykonawczych, • skierowano tytuły wykonawcze do nieistniejącego podmiotu, tj. Spółki cywilnej, zamiast do Spółki jawnej, • tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego nastąpiło z pominięciem pełnomocnika, • postępowanie egzekucyjne błędnie prowadzono wobec Spółki cywilnej, a nie wobec prawnego następnych, tj. Spółki jawnej. Skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone było bezpodstawnie, to nie mogło wywierać niekorzystnych konsekwencji dla Strony. Za bezskuteczne, więc uznać należy czynności organu egzekucyjnego polegające na przesłaniu zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego oraz tytułów wykonawczych. W tych sprawach w których wydano wyroki z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 53/09 oraz z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 215/09, strona złożyła skargi na decyzje kasacyjne Dyrektora Izby Skarbowej, obejmujące jedynie kwestie proceduralne. W obu sprawach podnoszono, iż organ II instancji winien rozpatrzyć sprawę merytorycznie, bowiem nie było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Nieprawdziwe jest stwierdzenie, jakoby w skargach podniesiony był zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Strona wskazywała jedynie na wady uzasadnienia zaskarżonych postanowień przejawiające się brakiem odniesienia do wszystkich argumentów strony. Nie znajdują potwierdzenia zdarzenia powołane przez Dyrektora Izby Celnej, co do załączenia spornego pełnomocnictwa do akt innej sprawy. Dlatego też, nie ma racji wskazując na realizację przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, tj. skutecznego poinformowania zobowiązanego o zastosowanym środku egzekucyjnym. Skarżąca podniosła także, że Sąd nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do wskazanych uchybień, bowiem akta sprawy związanej z postępowaniem egzekucyjnym nie są włączone w poczet materiału dowodowego sprawy. Orzekanie w kwestii przedawnienia na podstawie oświadczeń organu oraz na podstawie dołączonych przez Stronę dowodów wydaje się niemożliwe, bez uchybienia przepisom procedury sądowoadministracyjnej, tj. art. 133 § 1 ppsa. W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2010 r. strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowań sądowoadministracyjnych na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 oraz art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2002 r. Ponieważ WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. SA/Kr 53/09 oddalił skargę, wniosła skargę kasacyjną. Obecnie sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie pod sygn. II FSK 1467/09. Również do WSA w Krakowie wniesiono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących postępowań egzekucyjnych zaległości podatkowych w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2002 r. Dnia 16 lutego 2010 r. postępowanie to zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez NSA sprawy do sygn. II FSK 1467/09. Równolegle toczy się także postępowanie administracyjne w przedmiocie umorzenia ww postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2002 r. W sprawie tej wydano choć jeszcze nie doręczono postanowienia utrzymujące w mocy rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej które skarżąca zaskarży do WSA. Istotą sporu we wszystkich tych postępowaniach jest kwestia legalności działań organu egzekucyjnego i konsekwencji prawnych tych czynności. W ocenie skarżącej działania te były niedopuszczalne i nie mogły wywierać skutków prawnych, ponieważ zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń i luty 2002 r. uległy przedawnieniu. Wyżej wymienione postępowania maja charakter prejudycjalny względem przedmiotowych, bowiem istnieje między nimi ścisły związek. W sprawach o sygn. III SA/Kr 1173/09 i III SA/Kr 1174/09 najdalej idącym zarzutem jest kwestia przedawnienia zobowiązań w podatku akcyzowym za oba miesiące 2002 r. Zatem rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego tj. legalności skuteczności prawnej działania organu egzekucyjnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowych spraw. Strona skarżąca zwróciła się też do organu o złożenie zgodnego wniosku o zawieszenie postępowania w trybie art. 126 p.p.s.a. Na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. przed WSA w Krakowie organ powyższy wniosek pozostawił do uznania Sądu i to stanowisko podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2010 r. W piśmie tym wskazał, że całość akt postępowania egzekucyjnego (dokumenty źródłowe) w chwili obecnej znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku ze skargą kasacyjną od wyroku w sprawie I SA/Kr 53/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sprawach o sygn. III SA/Kr 1173/09 i III SA/Kr 1174/09 połączonych obecnie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, niewątpliwie najdalej idącym zarzutem jest kwestia przedawnienia zobowiązań w podatku akcyzowym za styczeń i luty 2002 r. Zatem rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego tj. legalności skuteczności prawnej działania organu egzekucyjnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia tych spraw. Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008r. znak: [...] - uchylające zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ I instancji, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2008r. znak: [...], oddalił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2002 r. Ponieważ WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 17 marca 2009r. sygn. I SA/Kr 53/09 oddalił skargę wniosła skargę kasacyjną. Obecnie sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. II FSK 1467/09. Postanowieniem z dnia [...] 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie w sprawie zarzutów A spółka jawna G. R., A. D. w S. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] 2010r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia spółki, postanowieniem z dnia [...] 2009r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. I SA/Kr 1571/09 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak z powyższego wynika w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] toczyły się dwa postępowania zakończone rozstrzygnięciami ostatecznymi w toku postępowania administracyjnego, na które wniesiono skargi do sądu administracyjnego. Jedno z nich zostało zakończone wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny I instancji, zaskarżonego jednakże w drodze skargi kasacyjnej. Bezspornym jest, że postępowania o sygn. III SA/Kr 1173/09 i III SA/Kr 1174/09, oraz sygn. I SA/Kr 53/09 I SA/Kr 1571/09- są tożsame podmiotowo. Pozostają także w związku przedmiotowym, albowiem w zaskarżonych decyzjach w sprawach o sygn. III SA/Kr 1173/09 i III SA/Kr 1174/09 przyjęto, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, co strona skarżąca kwestionuje. Dlatego też w ocenie Sądu wynik rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II FSK 1467/09, będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem ewentualne uwzględnienie skargi kasacyjnej może doprowadzić do sytuacji, że przesądzona zostanie istota sporu we wszystkich tych postępowaniach a, więc kwestia legalności działań organu egzekucyjnego i konsekwencji prawnych tych czynności, kwestionowanych w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą. Mając wzgląd na ekonomikę procesową zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest uzasadnione z tego również powodu, że Sąd nie dysponuje pełnymi aktami prowadzonego w sprawie postępowania egzekucyjnego (dokumentami źródłowymi) niezbędnymi do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Całość akt sprawy w chwili obecnej znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku ze skargą kasacyjną złożoną od wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Kr 53/09, co zostało potwierdzone przez Dyrektora Izby Celnej. W tej sytuacji Sąd uznał, że wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania sądowego z urzędu, albowiem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił zawiesić postępowanie sądowe do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 marca 2009r., sygn. akt I SA/Kr 53/09.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło