III SA/Kr 1173/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-13
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Kazimierz Bandarzewski, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego, która została wcześniej poddana kontroli sądowej i utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, może być ponownie kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego, która została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie może być ponownie kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i organy państwowe, co gwarantuje spójność i logikę działania organów państwowych.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 2014 r. nie narusza prawa w sposób rażący. Skarżący zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 137 i art. 156 § 1 pkt 2. Spór dotyczył skuteczności cofnięcia odwołania od pierwotnej decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Halina Jakubiec Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 lipca 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 i art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz. 23) po rozpatrzeniu wniosku skarżącego A. G. z dnia 27 czerwca 2016r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2016r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt [...], orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...], organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na fakt, iż nie posiadał on tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego należącego do jego żony J.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skarżący. Odwołanie zostało złożone w organie pierwszej instancji i następnie (przed przesłaniem odwołania do Kolegium), strona pismem z dnia 26 lutego 2013 r. wycofała odwołanie. Zarówno odwołanie, jak i jego cofnięcie nie zostały przesłane organowi odwoławczemu przez organ pierwszej instancji.
W dniu 4 października 2013 r. skarżący wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...], w trybie art. 154 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...], odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący. W treści odwołania wskazał, iż w decyzji, której uchylenia się domaga, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego uznał, iż nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego. W jego ocenie posiada on takie prawo, a wywodzi je jako pochodną prawa swojej małżonki, która jest właścicielem mieszkania i posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na przywołaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący wskazując, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego posiada on tytuł prawny do zajmowanego lokalu inny niż własność i może ubiegać się we własnym imieniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014 r., III SA/Kr 374/14, uchylił decyzję Kolegium z dnia 20 grudnia 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na brak ostateczności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], bowiem ani odwołanie od przedmiotowej decyzji, ani jego cofnięcie nie były przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy, ponieważ nie zostały przez organ pierwszej instancji przesłane organowi odwoławczemu.
W związku z powyższym, stosując się do powyższego wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] wydało decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona, składając na nie skargę do WSA w Krakowie. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1636/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego na decyzję SKO z dnia 26 sierpnia 2014r, sygn. akt [...]. Wyrok ten jest prawomocny.
Następnie w dniu 10 kwietnia 2015 r. (data wpływu 13 kwietnia 2015 r.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt [...], orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r., sygn.: [...], orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn.: [...].
Wnioskiem z dnia 29 maja 2015r. (data wpływu 1 czerwca 2015 r.) skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2015 r., sygn. [...] odmawiającym wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. [...]. We wniosku podniósł, iż postanowienie to zostało wydane przez członków Kolegium, którzy orzekli również w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 26 sierpnia 2014r. sygn. akt [...].
W wyniku kontroli złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 29 maja 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, Kolegium doszło do przekonania, że nie zawiera on uchybień formalnych, które uzasadniałyby odmowę wznowienia postępowania. W szczególności Kolegium ustaliło, że postanowienie z dnia 13 maja 2015r. jest ostateczne, a skarżący dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2015 r., sygn. [...].
W wyniku wznowienia postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. znak: [...] uchyliło własne postanowienie z dnia 13 maja 2015 r., sygn.: [...] oraz odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn.: [...].
W dniu 10 sierpnia 2015r. do Kolegium wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał on, iż pierwszym etapem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest badanie wniosku strony pod względem formalnym. Pierwszy etap postępowania nie może odnosić się w ocenie strony do wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, gdyż to powinno zostać wyjaśnione w dalszym postępowaniu. W ocenie wnioskodawcy Kolegium odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, dokonało oceny przyczyn stwierdzenia nieważności, co na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne. Organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne i następnie wydać stosowną decyzję.
W wyniku rozpatrzenia wniosku strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 9 września 2015r ., sygn. akt [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia 30 lipca 2015r., sygn. akt [...].
Skargę na powyższe postanowienie Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie skarżący, nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia wydanego przez Kolegium i zarzucając naruszenie art. 61a oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1431/15 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 30 lipca 2015r.,sygn. akt [...].
W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie wskazał m.in.: "W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, że odmowa wszczęcia postępowania wynika z przyczyn przedmiotowych bowiem żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy aktu administracyjnego poddanego uprzednio kontroli sądowoadministracyjnej. Kolegium wskazało, że wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1636/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Organ powołał się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r., sygn. akt l OPS 6/2009. Należy jednak zauważyć, że w uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Z treści tej uchwały wynika zatem, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest możliwa tylko wtedy, gdy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalono skargę na decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się strona. Natomiast w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1636/14 nie jest prawomocny. Bez znaczenia jest tutaj twierdzenie Kolegium, że w momencie wydania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 30 lipca 2015r. wyrok ten był prawomocny i organ był nim związany. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1636/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił bowiem skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej i sprawa obecnie oczekuje na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok z dnia 19 stycznia 2015r. nie jest więc prawomocny i nie może stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014r. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 30 lipca 2015r., jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, nie mogą nadal funkcjonować w obrocie prawnym".
W związku z powołanym wyżej wyrokiem Sądu (doręczonym w dniu 5 maja 2016 r.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 maja 2016r., sygn. akt [...] zawiadomiło strony o wszczęciu na wniosek skarżącego z dnia 10 kwietnia 2015 r. (data wpływu 13 kwietnia 2015r.) postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 sierpnia 2014r., sygn. akt [...] orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W treści postanowienia Kolegium poinformowało strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do jego treści.
W dniu 8 czerwca 2016 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy, na dowód czego sporządzona została stosowna adnotacja urzędowa.
Następnie w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014r, sygn. akt [...] orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało m.in., iż "w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż strona w dniu 26 lutego 2013 r. wycofała odwołanie z dnia 22 lutego 2013 r. od decyzji z dnia [...] 2013r. znak: [...], o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Badając okoliczności cofnięcia odwołania Kolegium uznało, iż należy je uwzględnić bowiem decyzja organu l instancji nie narusza prawa w sposób rażący, a jej pozostawanie w obrocie prawnym nie prowadziłoby do naruszenia interesu publicznego. Na marginesie wskazać należy, iż w dniu 26 lutego 2013 r. żona A. G. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, i dodatek na lokal mieszkalny nr [...] w budynku na os. Z został przyznany na okres od 1 marca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r.
Brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających twierdzenie strony jakoby cofnięcie odwołania było efektem "szantażu", którego zdaniem A. G. mieli się dopuścić pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jeżeli strona uważała, ze padła ofiarą szantażu to winna ten fakt zgłosić organom ścigania, czego jednak nie uczyniła.
Kolegium dokonując analizy treści pisma strony z dnia 4 sierpnia 2014r. uznało, że w żaden sposób nie wynika z niego, iż strona domaga się anulowania cofnięcia odwołania. Organ wskazał, iż bez wątpienia doszło do skutecznego cofnięcia odwołania od decyzji z dnia [...] 2013 r. znak: [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone o czym Kolegium orzekło w decyzji z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt [...]. Analiza wspomnianej decyzji prowadzi do wniosku, iż nie narusza ona prawa w sposób rażący i w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności".
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, gdyż decyzja z dnia 13 czerwca 2016 r. nie odnosi się do tego, co jest przedmiotem sprawy. W jego ocenie Kolegium nie rozpoznało jego żądań w aspekcie wszystkich formułowanych twierdzeń. Nadto zarzucił naruszenie art. 137 k.p.a. poprzez brak ustalenia, czy dokonane w dniu 26 lutego 2013 roku cofnięcie odwołania było skuteczne w świetle powołanego przepisu oraz czy pisma z dnia 4 i 5 sierpnia 2014 r. dotyczące rozpatrzenia odwołania, pomimo jego wcześniejszego cofnięcia, uzasadniały wydanie decyzji w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy w rozpoznawanym stanie faktycznym zastosowanie winien znaleźć przepis art. 137 k.p.a., naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 137 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że strona skutecznie wycofała odwołanie. W dalszej części wniosku wystąpił o zaliczenie w poczet materiału dowodowego pisma z dnia 26 lutego 2013 r. dotyczącego cofnięcia odwołania do SKO, pism strony z dnia 4 i 5 sierpnia 2014r. oraz postanowień SKO z dnia 5 sierpnia 2014 r. oraz 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt [...] oraz [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnie szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Na podstawie dokonanej analizy ustalono, iż skarżący jako podstawę prawną dla weryfikacji kwestionowanej decyzji powołał się na przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. czyli przesłankę rażącego naruszenia prawa.
W ocenie składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozpatrującego wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...].
Decyzja objęta żądaniem strony wydana została w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 3 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Kolegium podkreśliło, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, strona w dniu 26 lutego 2013 r. wycofała odwołanie z dnia 22 lutego 2013 r. od decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Stosownie do treści art. 137 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbadało okoliczności cofnięcia odwołania uznając, iż należy je uwzględnić.
W ocenie Kolegium decyzja organu l instancji z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego nie narusza prawa w sposób rażący, a jej pozostawanie w obrocie prawnym nie prowadzi do naruszenia interesu publicznego. Na marginesie organ wskazał, iż w dniu 26 lutego 2013 r. żona skarżącego złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, i dodatek na lokal mieszkalny nr [...] w budynku na os. Z został przyznany na okres od 1 marca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r.
Organ podkreślił, iż w piśmie skierowanym do Kolegium z dnia 4 sierpnia 2014 r. skarżący wskazywał na fakt, iż wycofanie przez niego odwołania dokonane pismem z dnia 26 lutego 2013 r. nastąpiło w wyniku szantażu ze strony pracownika MOPS, niemniej jednak nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających twierdzenie jakoby cofnięcie odwołania było efektem "szantażu", którego zdaniem skarżącego mieli się dopuścić pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jeżeli uważał, że padł ofiarą szantażu, to powinien ten fakt zgłosić organom ścigania, czego jednak nie uczynił.
Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym innym jest obowiązek zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu czynu zabronionego, a czym innym zawiadomienie prokuratury o toczącym się postępowaniu w trybie art. 183 § 2 k.p.a., na który powołuje się skarżący. Jeżeli bowiem skarżący stał się ofiarą szantażu, to na nim spoczywa obowiązek zawiadomienia o tym fakcie organów ścigania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oprócz lakonicznego stwierdzenia skarżącego nie dysponowało w tym zakresie żadnymi przesłankami czy dowodami potwierdzającymi, że taka sytuacja miała miejsce (nota bene nie dysponuje nimi do dnia dzisiejszego). Tym bardziej, że strona sama nie wykazała żadnej inicjatywy w celu powiadomienia odpowiednich organów o jak twierdzi "szantażu ze strony pracownika MOPS".
Kolegium dokonując powtórnej analizy treści pisma strony z dnia 4 sierpnia 2014 r. uznało, że w żaden sposób nie wynika z niego, iż strona domaga się anulowania cofnięcia odwołania. Pismo, o którym mowa, stanowi w swej treści oraz w tytule zażalenie na działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W szczególności zażalenie dotyczy braku przekazania odwołania od decyzji z dnia [...] 2013 r. do SKO. Z kolei pismo z dnia 5 sierpnia 2014 r. stanowi uzupełnienie zażalenia, o którym mowa wyżej.
W ocenie Kolegium szczegółowa analiza wspomnianych pism prowadzi do wniosku, iż są one konsekwencją wyroku WSA w Krakowie z dnia 2 czerwca 2014 r. III SA/Kr 374/14, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał na brak ostateczności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], bowiem ani odwołanie od przedmiotowej decyzji, ani jego cofnięcie nie były przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy, ponieważ nie zostały przez organ pierwszej instancji przesłane organowi odwoławczemu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia z dnia 4 sierpnia 2014 r., uzupełnionego następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r., Kolegium postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], uznało zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że "na dzień wydania orzeczenia (26 sierpnia 2014 r.) przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niniejsza sprawa została załatwiona poprzez przesłanie przez organ l instancji odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...] 2013 r. znak: [...] oraz pisma z dnia 26 lutego 2013 r. o cofnięciu odwołania. Gdyby Kolegium uznało zażalenie za uzasadnione, musiałoby wyznaczyć termin do załatwienia sprawy, co w tej sytuacji nie jest możliwe. Dlatego też brak jest materialno-prawnych przesłanek przemawiających za uwzględnieniem zażalenia stronny skarżącej".
W ocenie Kolegium nie budzi wątpliwości, iż w analizowanej sprawie doszło do skutecznego cofnięcia przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia 5 lutego 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Cofnięcie odwołania nie zostało wycofane, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone, o czym Kolegium orzekło w decyzji z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...]. Analiza wspomnianej decyzji prowadzi do wniosku, iż nie narusza ona prawa w sposób rażący i w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kolegium wskazało, iż pismo strony z dnia z dnia 26 lutego 2013 r. dotyczące cofnięcia przez stronę odwołania od decyzji organu l instancji z dnia [...] 2013 r. skierowane do SKO, pisma Strony z dnia 4 i 5 sierpnia 2014r. oraz postanowienia SKO z dnia 5 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt [...], stanowiły podstawowe elementy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były przedmiotem dogłębnej analizy dokonanej przez Kolegium zarówno w l jak i w II instancji. Od początku postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności stanowiły one kluczowy element materiału dowodowego, na podstawie którego ustalono istotne w sprawie okoliczności faktyczne.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego A. G. w której domagał się on uchylenia decyzji SKO z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt: [...], oraz przeprowadzenia dowodów z dokumentów.
Skarżący zarzucił:
- nierozpoznanie istoty sprawy, gdyż decyzja SKO z dnia 7 lipca 2016 r. nie odnosi się do tego, co jest przedmiotem sprawy, ponieważ SKO nie rozpoznało żądań w aspekcie twierdzeń i żądań skarżącego, gdy istnieje sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka unicestwiająca żądanie;
- naruszenie przez SKO przepisów k.p.a., a to:
art. 137 k.p.a. poprzez nie sprawdzenie przez SKO, czy dokonane w dniu 26 lutego
2013 r. cofnięcie odwołania było skuteczne w świetle powołanego przepisu oraz czy
złożone następnie pisma z dnia 4, 5 sierpnia 2014 r. o rozpoznanie odwołania, pomimo jego wcześniejszego cofnięcia, uzasadniały wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a.;
art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez ich zastosowanie w
sytuacji, gdy w rozpoznawanym stanie faktycznym zastosowanie winien znaleźć przepis art. 137 k.p.a.;
art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw;
art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. - polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji SKO z dnia 7 lipca 2016 r., nr [...], faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
-art. 137 w zw. z art. 8 k.p.a. - polegające na błędnym uznaniu, że skutecznie wycofał skarżący złożone odwołanie od decyzji z dnia [...] 2013 r.
Skarżący podniósł, iż istota sporu administracyjnego w tej sprawie sprowadza się do przeprowadzenia wedle kryterium legalności kontroli postępowania nadzwyczajnego uruchomionego jego wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., w szczególności zaś ustalenia, czy decyzja z dnia 26 sierpnia 2014 r., stwierdzająca umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżący podkreślił, iż w dniu 25 lutego 2013 r. żona J. G. chciała złożyć wniosek o dodatek mieszkaniowy, jednak pracownik MOPS nie przyjął wniosku z uwagi na trwające postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - wniosek złożył skarżący w dniu 24 grudnia 2012 r. oraz wniesionym od decyzji w tym zakresie odwołaniu do SKO z dnia 22 lutego 2013 r.
Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. cofnął skarżący odwołanie, ponieważ został zmuszony przez MOPS, a wiosek żony został przyjęty w dniu 26 lutego 2014 r.
Podkreślił, iż cofnął odwołanie celem umożliwienia pozytywnego rozpatrzenia wniosku żony, bowiem by nadać bieg sprawie należało zakończyć uprzednie postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, co jednak godzi w treść art. 137 k.p.a.
Skarżący zaakcentował, iż prawdą jest że w dniu 26 luty 2013 r. wycofał odwołanie do SKO, lecz było to spowodowane swoistym szantażem ze strony pracownika MOPS.
W ocenie skarżącego decyzja z dnia 26 sierpnia 2014 r. wydana została z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) organ II instancji uchylił się od rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji orzekającej w sprawie co do istoty, bezpodstawnie umarzając postępowanie odwoławcze. Naruszone zostały też przepisy art. 137 k.p.a., a w konsekwencji art. 138 § 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia czy też stwierdzenia nieważności.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 sierpnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Organ orzekający w sprawie stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą, którą można by uznać za rażące naruszenie prawa. Stanowisko to podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Przede wszystkim trzeba podkreślić, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wydana w dniu 26 sierpnia 2014 r. stanowiła proceduralną konsekwencję oświadczenia skarżącego o cofnięciu odwołania. Organ odwoławczy ocenia dopuszczalność odwołania wyłącznie na podstawie przesłanek określonych w art. 137 zdanie drugie k.p.a., co wyjaśnił WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1636/14. Należy podkreślić, że w powyższym, prawomocnym orzeczeniu Sąd dokonał kontroli prawidłowości decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2014 r., nr [...]. Skarga na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 3107/15, oddalił skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie sądu pierwszej instancji. Z tą datą zatem orzeczenie Sadu stało się prawomocne. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może ono być już ponownie badane. Pogląd ten został skonkretyzowany w wyroku NSA z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2322/11, OSP 2015, z. 9, poz. 88, w którym Sąd przyjął, że ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której stanowi art. 170 p.p.s.a., w stosunku do sądów oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku.
Skoro zatem w prawomocnym wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1636/14, została skontrolowana pod względem legalności decyzja z dnia 26 sierpnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i powyższa kontrola nie doprowadziła do stwierdzenia istnienia wad powyższej decyzji uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, Sąd orzekając w sprawie niniejszej nie może dokonać oceny odmiennej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy są tożsame.
Należy również podnieść, że Sąd nie jest związany granicami skargi, zatem ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa wskazane w art. 145 p.p.s.a., a stanowiące podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na decyzję z dnia 26 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał zatem obowiązek wziąć pod uwagę w szczególności kwalifikowane wady decyzji stanowiące przesłanki jej nieważności.
Zarzuty skargi odnoszące się do nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak i nieprawidłowego zastosowania przepisów art. 156 i art. 137 k.p.a. są niezasadne. Nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wskazane w powyższym przepisie elementy, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego. Organ wyjaśnił bowiem, na jakich dowodach z dokumentów się oparł i jakie wywodził z nich skutki prawne.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło