III SA/Kr 1189/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Wojewody z dnia 28 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzja z dnia [...] 2014 r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł o utracie przez M. L. (dalej: skarżącego) statusu osoby poszukującej pracy z dniem 11 marca 2014 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 26 marca 2014 r. W odwołaniu wniesionym w dniu 24 kwietnia 2014 r. M. L. domagał się przywrócenia mu statusu osoby poszukującej pracy, ponieważ od dnia 27 marca do 16 kwietnia 2014 r. przebywał w sanatorium w B, a wcześniej od 2 do 13 marca 2014 r. był obłożnie chory na grypę. Dodatkowo skarżący podniósł, że znajduje się w drastycznie ciężkie sytuacji materialnej i musi dostać pracę, gdyż nie ma środków do życia. Postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. Nr [...] Wojewoda stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i odmówił jego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął 9 kwietnia 2014 r., natomiast skarżący odwołanie wniósł w dniu 24 kwietnia 2014 r., w takiej sytuacji organ nie może rozpatrzyć odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. L. podniósł, że jest zarejestrowany jako poszukujący pracy od 23 lat i nigdy jej nie otrzymał. Żyje w "skrajnej nędzy", ma ukończone kilka uczelni, łącznie ze studiami doktoranckimi na AGH. W marcu, na skutek złych warunków mieszkaniowych dostał po raz drugi grypy z powikłaniami oraz leczył się urologicznie i laryngologicznie w przychodni w T, a następnie w sanatorium w B w okresie od 26 marca do 16 kwietnia 2014 r. Do RUP z powyższych powodów zgłosił się z opóźnieniem po Świętach Wielkanocnych. Do skargi załączył dokumentację lekarską z sanatorium odraz zaświadczenie lekarskie z Poradni Otolaryngologicznej. Wojewoda w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadnia wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 127 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "k.p.a.") odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 59 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazać należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony wydanie takiego postanowienia stwierdzające uchybienie terminu jest niezgodne z prawem. Jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), organ odwoławczy jest wówczas obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zaś strona wniesie odwołanie po terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu (przy czym na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy zażalenie - art. 59 § 1 k.p.a.) i dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (A. Wróbel. Komentarz do art. 134 k.p.a., Wydawnictwo Lex,"2012 r., teza 11, B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do art. 134 k.p.a. Wyd. C.H. Beck. Legalis, pkt III teza 2, G. Łaszczyca, A. Matan, Komentarz do art. 134 k.p.a., wyd. Lex, 2010 r., teza 9). Prezentowane powyżej stanowisko doktryny znajduje akceptację w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 473/09, który wskazał, że w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie z odwołaniem lub wprawdzie później, lecz jeszcze przed wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., organ ten jest zobligowany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne orzeczenie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwi wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ma charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od niego zażalenie. Tym samym zamyka postępowanie administracyjne w sprawie i powoduje ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji. Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyrokach z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 884/11, z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I OSK 478/10, z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 129/08, z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98. Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest legalność postanowienia Wojewody 28 maja 2014 r., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a). Przede wszystkim wskazać należy, że w odwołaniu, złożonym po przez skarżącego terminie, niezależnie od tego, że nie zgadzał się z wydanym w jego sprawie orzeczeniem o pozbawieniu go przez organ statusu osoby poszukującej pracy, powołał się na okoliczności, które wskazywały na to, że z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł w terminie wnieść odwołania. Powołanie się na wyjazd do sanatorium zaraz po odebraniu decyzji organu pierwszej instancji oraz na wcześniejszą obłożna chorobę, należało potraktować jako prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że wniesienie prośby o przywrócenie terminu nie ma charakteru sformalizowanego i nie musi polegać na złożeniu odrębnego pisma. Może nastąpić w piśmie będącym odwołaniem od decyzji. Wystąpienie w odwołaniu o przywrócenie terminu do jego wniesienia oznaczało, że organ odwoławczy obowiązany był wydać orzeczenie w przedmiocie prośby o przywrócenie terminu. Wydanie przez organ postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia naruszało przepisy postępowania, tj. art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji orzeczenia.