III SA/Kr 1237/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. L. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1237/10 oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu J. L. wykonującej zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w K, kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego (k. 31), którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła w osobie mecenas J. L. (vide: k. 46). Wyznaczona radca prawny sporządziła skargę kasacyjną (k. 58) skutecznie ją wnosząc (k. 52 i k. 69). Zapewniła także skarżącemu na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. reprezentację (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn.. akt. I OSK 1408/12). W dniu 11 lutego 2012 r. wpłynął do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek radcy prawnego J. L. "o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu przed sądem II instancji", która jednocześnie oświadczyła, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Do wniosku wyznaczona radca prawny dołączyła kopie biletów PKP w klasie "I" na trasie K – W na kwotę 165 zł oraz na trasie W- K na kwotę 103 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 02/163/1349 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z §16 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku, oświadczenie takie zostało złożone w związku z czym zachodzą warunki by przyznać wyznaczonej radcy prawnej wynagrodzenie. W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 4 rozporządzenia przepis § 14 różnicując w zależności od charakteru sprawy, instancji i przejawionej przez radcę prawnego aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie takiej jak przedmiotowa radcy prawnej przysługuje opłata w wysokości 240 zł stosownie do §14 ust. 2 pkt. 2 lit. a). Kwota ta odpowiada bowiem 100% stawki określonej w §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c). Pamiętać zaś trzeba, że radca prawny została dla strony ustanowiona już po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Równocześnie trzeba mieć na względzie, że skuteczne (vide: postanowienie WSA z 14.02.2012 r. k. 69) przygotowanie przez radcę prawnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 52-54) wiązało się dla radcy prawnej ze zwiększonym nakładem pracy co uzasadnia przyznanie jej podwyższonego wynagrodzenia. Pamiętać jednak trzeba, że zawarty w rozdziale 6 rozporządzenia ("Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa") przepis §15 pkt. 1 stanowi lex specialis w stosunku do §2 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia limitując wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa do wysokości maksymalnie 150% stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3-4. W efekcie wysokość wynagrodzenia dla radcy prawnej, która nie prowadziła sprawy w I instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustalona w oparciu o przepis §14 ust. 2 pkt. 2 lit. a) przy zastosowaniu przepisu §15 pkt. 1 powołanego rozporządzenia zamknąć się musi kwotą 360 zł. Kwota ta odpowiada bowiem 150% pełnej stawki minimalnej określonej w §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c). Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustaloną opłatę podwyższa się oczywiście jeszcze o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Co się natomiast tyczy zwrotu kosztów związanych z podrożą substytuta radcy prawnego na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. to podnieść należy, że choć koszty te zostały przez radcę prawną udokumentowane, to jednak trudno uznawać je za wydatki niezbędne. Pomijając w tym miejscu okoliczność, że okazane bilety PKP dokumentują przejazdy substytuta na trasie K – W – K pociągami w klasie "I" istotniejszym jest to, że choć prawodawca nie sprecyzował bliżej użytego w § 15 pkt. 2 powoływanego rozporządzenia określenia "niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego" to jednak w orzecznictwie wypowiedziano swego czasu pogląd zgodnie z którym nie mogą być uznane za niezbędne i udokumentowane wydatki związane z przyjazdem obrońcy w sytuacji gdy obrońca nie skorzysta z przewidzianej prawem możliwości złożenia wniosku o zwolnienie go z obowiązków obrony gdy czynność ma być dokonana w miejscowości innej niż siedziba kancelarii lub miejsce zamieszkania obrońcy. Jedynie bowiem wtedy, gdyby obrońca wniosek taki złożył, zaś wniosek ten nie zostałby uwzględniony, wydatki związane z przyjazdem obrońcy do siedziby sądu byłby wydatkami niezbędnymi (wyrok SA w Katowicach z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. II AKa 365/2003 Lex Polonica 369927). Pogląd ten wypowiedziany został co prawda na gruncie procedury karnej ale nie można tracić z pola widzenia zbieżności uregulowań zawartych w art. 84 § 2 kpk i w art. 253 zd. 2 ppsa. Na uwagę zasługują ponadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt. II FSK 1197/05 a także postanowienie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. II FZ 30/12. Wypływa bowiem z nich jednoznaczny wniosek, że w sytuacji gdy nie było nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony na rozprawę zwrot kosztów podroży pełnomocnika na rozprawę trudno uznawać za wydatki niezbędne. Wreszcie nie można tracić z pola widzenia, że okoliczność ta znalazła już odzwierciedlenie przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia należnego radcy prawnej poprzez dokonanie subsumpcji wskaźnika z przepisu §14 ust. 2 pkt. 2 lit. a) nie wskaźnika niższego z przepisu §14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) co powoduje, że także i z tego względu brak jest podstaw aby okoliczność tę brać pod uwagę jeszcze raz. W konsekwencji tego wszystkiego należy zatem odstąpić od interpretacji zaproponowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 3 stycznia 2006 r. (sygn. FSK 2630/04) oraz z dnia 29 czerwca 2007 r. (sygn. I OZ 495/07). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów.