III SA/Kr 1237/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Marszałek Województwa ustalił wysokość nienależnie pobranych przez G. P. świadczeń rodzinnych, przyznanych decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2007 r., za okres od 01.03.2008 r. do 31.07.2008 r., na kwotę 3856 zł. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja zostało doręczona w dniu 3 listopada 2014 r., a odebrała ją K. P. – córka G. P. W dniu 23 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) G. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Marszałka Województwa. W treści odwołania G. P. podniosła m.in., że decyzja organu I instancji została jej doręczona dopiero w dniu 16 czerwca 2015 r., a na potwierdzeniu przesyłki nie znajduje się podpis jej córki K. P. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie G. P. od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] 2014 r. nr [...] zostało złożone po terminie. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji, na której znajduje się w pełni czytelny podpis K. P. i dalej określenie "córka" i data odbioru "03.11.14" r. Kolegium uznało zatem, że G. P. otrzymała przedmiotową decyzję w dniu 3 listopada 2014 r., a odwołanie dotarło do organu I instancji w dniu 24 czerwca 2015 r., o czym świadczy data przybita na przedmiotowym piśmie w górnej części przedmiotowego pisma. Oznacza to, że strona złożyła odwołanie 7 miesięcy i 7 dni po upływie dopuszczalnego terminu odwołania i nie podała przyczyny uchybienia terminu. Strona nie wniosła również podania o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła przyczyny jego uchybienia. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. G. P. wniosła skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 kpa i 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących stanu faktycznego sprawy, co do tego czy skarżąca przekroczyła termin określony w art. 141 § 1 kpa oraz w zakresie ustalenia, czy decyzja z dnia [...] 2014 r. znak: [...] została skarżącej skutecznie doręczona. 2. art. 43 w zw. z art. 134 kpa poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie domniemania doręczenia decyzji pomimo niewyjaśnienia przez organ wszystkich wątpliwości podnoszonych przez skarżącą, a dotyczących nie doręczenia jej decyzji administracyjnej oraz sfałszowania na potwierdzeniu odbioru decyzji podpisu osoby odbierającej przesyłkę, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wniesione przez skarżącą odwołanie z dnia 17.06.2014 r. zostało złożone po terminie. 3. art. 84 kpa poprze jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, w sytuacji, gdy rozstrzygniecie sprawy i wydanie postanowienia wymagało wiadomości specjalnych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Kolegium nie podjęło wszelkich czynności koniecznych do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nie przeprowadził wszystkich dostępnych dowodów zmierzających do ustalenia, czy podpis na dowodzie doręczenia został złożony przez jej córkę. Okoliczności tej, zdaniem skarżącej, nie sposób wyjaśnić bez ewentualnej opinii biegłego grafologa oraz bez zwrócenia się do operatora pocztowego o udzielenie wyjaśnień i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Skarżąca podniosła, że pokwitowanie odbioru przesyłki stwarza jedynie domniemanie doręczenia, które może być obalone przeciwdowodem nawet przez osobę, do której rąk należało pismo doręczyć, jeśli doręczenie faktycznie nie nastąpiło. Z kolei brak prawidłowego doręczenie decyzji skutkuje tym, że decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Dopiero bowiem prawidłowe doręczenie decyzji stronie skutkować będzie możliwością uznania jej za decyzję ostateczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium dodało, że nie musiało korzystać z opinii grafologa co do autentyczności podpisu złożonego przez córkę skarżącej na zwrotce, gdyż podpis ten nie budził wątpliwości. Sąd z urzędu stwierdza, że w Komendzie Miejskiej Policji pod sygn. [...] prowadzone jest postępowanie z zawiadomienia K. P. w sprawie podrobienia dokumentu, w celu użycia za autentyczny, poprzez sfałszowanie jej podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 Kodeksu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej k.p.a.): "Art. 129. (...) § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie". "Art. 134. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Z przytoczonego wyżej przepisu art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy uznać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (wyroki NSA: z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09). Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy nie wynika jednak by skarżąca występowała ze stosownym żądaniem (prośbą) o przywrócenie terminu. Skarżąca zarzuciła jedynie, że decyzja organu I instancji nie została jej doręczona, a podpis jej córki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru został sfałszowany. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1411/12). Wprawdzie domniemanie to może zostać obalone, niemniej nie wystarczy do tego samo stwierdzenie, że doręczenie nie miało miejsca. W tym przypadku bowiem ciężar obalenia domniemania prawdziwości tego dowodu doręczenia pisma spoczywał na stronie, zgodnie z uznanym w orzecznictwie poglądem, że w postępowaniu administracyjnym również obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (por. w/w wyrok NSA). W niniejszej sprawie skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji nie została jej doręczona, a podpis jej córki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru został sfałszowany. Skarżąca nie wykazała jednak, że podpis jej córki faktycznie został sfałszowany ani kto się tego dopuścił. W Komendzie Miejskiej Policji toczy się wprawdzie pod sygn. [...] postępowanie z zawiadomienia K. P. w sprawie podrobienia dokumentu, w celu użycia za autentyczny, poprzez sfałszowanie jej podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, jednak nie zostało ono jeszcze zakończone. Oznacza to, że nie zostało obalone domniemanie prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji. Natomiast ewentualne stwierdzenie przez Policję, że podpis córki skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru faktycznie został sfałszowany może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego i w związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł – jak w sentencji.