III SA/Kr 1237/21
WyrokWSA w Krakowie2022-01-14
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Katarzyna Marasek-Zybura, Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy odnosić do okresu posiadania statusu studenta, czy też do okresu faktycznego pobierania stypendium socjalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej i jednocześnie jest jej beneficjentem. Oznacza to, że liczy się faktyczne pobieranie stypendium, a nie tylko posiadanie statusu studenta. W związku z tym, organ błędnie zinterpretował przepis, uchylając decyzję o przyznaniu stypendium socjalnego.Stan faktyczny
Skarżący G. S. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, które zostało mu przyznane. Następnie Prorektor Uniwersytetu wszczął postępowanie w sprawie uchylenia tej decyzji w trybie nadzoru, uznając, że skarżący nie podał okresu studiowania poza uczelnią, co skutkowało przekroczeniem 6-letniego okresu uprawniającego do świadczeń. Skarżący nie zgodził się z tą interpretacją, argumentując, że liczy się okres pobierania świadczeń, a nie tylko posiadanie statusu studenta. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rektor utrzymał w mocy decyzję o uchyleniu stypendium. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu oraz poprzedzającą ją decyzję Prorektora Uniwersytetu do spraw dydaktyki. Zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego G. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 6 lipca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stypendium I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prorektora Uniwersytetu do spraw dydaktyki; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego G. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 1 i 2, art. 3 w zw. z art. 138 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) oraz art. 86 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 91 ust. 1-3, art. 92 ust. 1-3, art. 93 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.), art. 124, art. 125 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) § 4 – 12 i § 24 oraz załącznika nr 10 do Zarządzenia nr 78 Rektora Uniwersytetu z dnia 1 października 2019 r. w sprawie: Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu, po rozpatrzeniu wniosku G. S. (dalej: "skarżący") z dnia 20 maja 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję prorektora Uniwersytetu do spraw dydaktyki z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stypendium.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 12 października 2020 r. skarżący G. S. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na semestr zimowy 2020/2021.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Komisja Stypendialna dla Studentów decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] przyznała skarżącemu stypendium socjalne na semestr zimowy w roku akademickim 2020/2021 w kwocie 640 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 18 marca 2021 r. Prorektor ds. dydaktyki, z upoważnienia Rektora, wszczął postępowanie w sprawie uchylenia ww. decyzji w trybie nadzoru, o którym mowa w art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z ujawnieniem się istotnych nowych okoliczności dla sprawy. Na podstawie danych zgormadzonych w systemie USOSweb, zostało ustalone, że składając wniosek o stypendium socjalne, pomimo faktu, że skarżący zapytany o podanie studiów na innych uczelniach, o ile takie studia miały miejsce, nie podał okresu studiowania poza Uniwersytetem od października 2013 r. do 12 lutego 2015 r.
W piśmie z dnia 29 marca 2021 r. skarżący wyjaśnił, że podczas odbywania studiów na Akademii nie pobierał żadnych stypendiów ani zapomóg, a w trakcie studiów na Uniwersytecie pobierał stypendium socjalne od października 2017 r., czyli przez 7 semestrów. Skarżący uważał, że fakt studiowania przez okres przekraczający 6 lat nie wpływa na jego uprawnienia do otrzymywania stypendium socjalnego, ponieważ zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie "przysługuje" trzeba odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów.
W tych okolicznościach Prorektor ds. dydaktyki decyzją z dnia [...] 2021 r. orzekł o uchyleniu decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów z [...] 2020 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie informacji uzyskanych ze zintegrowanego systemu informacji o nauce i szkolnictwie wyższym (POL-on), że studiował w następującym okresie:
- od 1 października 2013 r. do 12 lutego 2015 r.;
- od 1 października 2015 r. do 11 lica 2018 r.;
- od 1 października 2018 r. do marca 2021 r.
Z kolei na podstawie danych zgormadzonych w systemie USOSweb, ustalono, że składając wniosek o stypendium socjalne, skarżący zapytany o podanie studiów na innych uczelniach, o ile takie studia miały miejsce, nie podał okresu studiowania poza Uniwersytetem od października 2013 do 12 lutego 2015 r.
W wyniku analizy powyższych danych organ uznał, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął w dniu 30 czerwca 2020 r. Oznacza to, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczenia tj. 6 listopada 2020 r. skarżący studiował powyżej 72 miesięcy.
Następnie organ powołał się na stanowisko Ministerstwa Edukacji i Nauki, zaprezentował własną interpretację sformułowania "przysługuje", sposób wyliczenia okresu przysługiwania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 Ustawy oraz przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. III OSK 3219/21 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20.
Pismem z 20 maja 2021 r., skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący powołując się na argumentację przedstawioną przez niego w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, nie zgodził, się z interpretacją art. 91 ust. 2 pkt 1 ustawy: "dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii istotne jest bowiem nie to, że studiowałem przez okres 72 miesięcy, lecz to przez jaki czas pobierałem świadczenia". Skarżący podniósł, że jedynie w trakcie studiów na UJ pobierał stypendium socjalne od października 2017 r. tj. w latach akademickich 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020 oraz 2020/2021 (semestr zimowy), zatem jest uprawniony do pobierania świadczenia w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021. Skarżący zaznaczył, że to sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, a organy administracyjne winny się stosować do interpretacji przepisów prawa dokonywanej przez sądy, oraz że "opinie i wytyczne" przygotowane przez ministerstwa nie są źródłem prawa i nie stanowią podstawy ustalania wiążącej wykładni przepisów prawa. Skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie występuje utrwalona linia orzecznicza sprzeczna z argumentacją organu. Zdaniem skarżącego art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ogranicza okres przysługiwania świadczenia, a termin nie powinien być liczony "w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów". Na poparcie swojego stanowiska, skarżący powołał orzecznictwo sądowe.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ wydał opisaną na wstępie decyzję. Na wstępie organ powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że tryb i szczegółowe zasady przyznawania świadczeń pomocy materialnej, w tym stypendium socjalnego zostały ustalone przez Rektora Uniwersytetu w porozumieniu z Samorządem Studentów Uniwersytetu w Regulaminie, ustanowionym na podstawie art. 95 ust. 2 zdanie pierwsze w związku z art. 95 ust. 1 ustawy w ramach przysługującej Uczelni autonomii. Regulamin został zatem wprowadzony na podstawie prawa, a normy w nim zawarte m.in. zasady i tryb przyznawania świadczeń określone zostały w graniach prawa. Podkreślił, że osią sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zdaniem Rektora Uniwersytetu, w świetle ww. przepisu stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich posiada status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt l Ustawy nie należy odnosić wyłącznie do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w Ustawie oraz do faktu, czy te świadczenia pobierał. Przepis nie zawiera definicji "przysługiwania świadczeń". W § 5 ust. 2 Regulaminu stanowiącym uszczegółowienie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy określono sposób liczenia 6-cio letniego okresu tj. w miesiącach. Przywołana w zaskarżonej decyzji definicja słownikowa sformułowania "świadczenie przysługuje" rozumiana jest w niniejszej sprawie, jako potencjalne uprawnienie do korzystania ze świadczenia, bez względu na to, czy uprawniony świadczenie pobiera, czy nie. Zdaniem organu, gdyby intencją racjonalnego Ustawodawcy było ograniczenie 6-cio letniego okresu wyłącznie do czasu, w którym student "pobiera" świadczenie to użyłby określenia "pobiera". Z uwagi na to, iż w omawianym przepisie użyto sformułowania "przysługuje" utożsamianie go z pojęciem "pobiera" jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Celem takiego rozwiązania jest premiowanie za terminowe ukończenie studiów. Skoro "przysługiwać" oznacza "należeć się komuś z mocy prawa" to, mimo iż stypendium socjalne inicjowane jest wyłącznie na wniosek studenta, uznać należy, że Skarżącemu w okresie studiowania również to świadczenie przysługiwało.
Organ zgodził się ze skarżącym, że zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko Ministerstwa Edukacji i Nauki nie stanowi źródła prawa, a tym samym ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie są nim związane, jednakże zostało przywołane, jako argumentacja pomocnicza do uzasadnienia decyzji. Mimo, iż stanowisko Ministerstwa nie można sklasyfikować, jako aktu prawa powszechnie obowiązującego, to argumentacja w nim zawarta, z którą organ się w pełni zgadza, pozwala na zrozumienie kontekstu wprowadzenia omawianej instytucji, jej celu i skutków. Przytoczenie w zaskarżonej decyzji art. 184 ust. 5 uchylonej ustawy prawo o szkolnictwie wyższym (Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat).
W konsekwencji prawidłowo ustalono okres studiowania skarżącego tj. okres przysługiwania świadczeń określonych w art. 86 ust. l pkt 1-4 Ustawy (na podstawie danych zgromadzonych w systemie POL-on): od l października 2013 r. do 12 lutego 2015 r.; od l października 2015 r. do 11 lipca 2018 r.; od l października 2018 r. do marca 2021 r. Oznacza to, że skarżący studiował przez: 2013/2014 (tj. 12 miesięcy); 2014/2015 (tj. 5 miesięcy); 2015/2016 (tj. 12 miesięcy); 2016/2017 (tj. 12 miesięcy); 2017/2018 (tj. 10 miesięcy) 2018/2019 (tj. 12 miesięcy); 2019/2020 (tj. 12 miesięcy); 2020/2021 (tj. 9 miesięcy).
W ocenie organu prawidłowo ustalono, na podstawie § 5 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął 30 czerwca 2020 r. Oznacza to, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczenia tj. 6 listopada 2020 r. Skarżący studiował powyżej 72 miesięcy.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący G. S. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7, 77 k.p.a. poprzez niedokonanie w zaskarżonej decyzji ustaleń dotyczących okresów pobierania przez skarżącego stypendium socjalnego;
2. art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pojęcie "przysługiwanie świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta".
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia 6 lipca 2021r. utrzymującej w mocy decyzję Prorektora do spraw dydaktyki, którą to uchylono decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów z [...] 2020r., na mocy której przyznano skarżącemu stypendium socjalne, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s.w.n., obowiązujące w dniu podejmowania rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Z kolei na podstawie art. 87 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Warunki przyznania stypendium socjalnego zostały sprecyzowane w art. 88 u.p.s.w.n. Zgodnie z jego ust. 1 wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu:
1) uwzględnia się dochody osiągane przez:
a) studenta,
b) małżonka studenta,
c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta,
d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;
Z kolei nie uwzględnia się:
a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1 u.p.s.w.n.,
b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach:
– funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,
– niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),
– umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych,
c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,
d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z późn. zm.).
Zgodnie natomiast z ust. 2 art. 88 u.p.s.w.n. zasadniczo student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby. W tym przypadku student składa oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych.
W art. 93 u.p.s.w.n. zostały sprecyzowane ograniczenia możliwości przyznawania świadczeń, który dotyczy również stypendium socjalnego. Przede wszystkim student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n., tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Z kolei świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n.:
1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat;
2) nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:
a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,
b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.
Należy przy tym zaznaczyć, że art. 93 u.p.s.w.n. został zmieniony ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2232 z późn. zm.) i od 18 grudnia 2021r. ma on inne brzmienie. Nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż istotny jest stan prawny, w którym została wydana zaskarżona decyzja.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia obowiązującego w momencie wydawania zaskarżonej decyzji art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. Zdaniem organu, w świetle art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich posiada status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Skoro skarżący posiadała status studenta przez okres ponad 6 lat, w którym mogła otrzymywać stypendium, to jej uprawnienie do uzyskania stypendium wygasło, co skutkowało zastosowaniem ograniczenia z art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. i wydaniem decyzji odmownej.
Z powyższym stanowiskiem, nie sposób się zgodzić, bowiem przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu jest wadliwa. Organ przyjął bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "posiadania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu.
Należy przy tym podkreślić, ze stanowisko zarówno w doktrynie (zob. K. Lewecki, Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendium dla studentów, Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów podatkowych nr 1/2020, s. 57-62), jak i orzecznictwie sądów administracyjnych jest co do tej kwestii jednolite. 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. należy bowiem odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Zastosowano w tym przypadku wykładnię językową, a więc zgodna z jego znaczeniem w języku potocznym pojęcia "świadczenie przysługuje" użytego w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.. Zgodnie bowiem ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (pod red. W. Doroszewskiego, wydanie internetowe) należy je odczytywać jako "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" a więc ma odnosić się do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Musi więc zachodzić koniunkcja pomiędzy występowaniem o świadczenie a pobieraniem go. Taka wykładnia znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21, wyroku NSA z 7.07.2021 r., III OSK 3596/21 oraz wyroku NSA z 1.10.2021 r., III OSK 3967/21 i prezentowany jest także w przytłaczającej większości orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych np. w wyrokach: WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 222/20; WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 460/20; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20, WSA w Łodzi z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20, WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; WSA w Krakowie z 25 stycznia 2021 r. sygn. akt 394/20, WSA w Bydgoszczy z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1223/20, WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20 - pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl. Ponadto wskazuje się, że wykładnia ta znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (str. 28), w którym wskazano, iż "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Tak więc 6 letni okres odnosi się do faktycznego pobierania stypendium, a nie do okresu studiowania. Okres ten trwa więc 72 miesiące z uwagi na to, że stypendium socjalne jest przyznawane na semestr albo rok akademicki, który trwa 10 miesięcy. Należy bowiem zauważyć, że okres ten nie pokrywa się to z okresem roku kalendarzowego, a właśnie odniesieniem do roku kalendarzowego posłużył się ustawodawca w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.
Należy przy tym zauważyć, że organ w swojej decyzji powołał się na stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kwestii interpretacji art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. Stanowisko to nie jest wiążące dla Sądu, a ponadto jak wskazuje się w powołanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ono sprzeczne z celem uregulowań dotyczących pomocy materialnej studentom wyrażonym w uzasadnieniu projektu ustawy p.s.w.n. Ustawa ma realizować cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, tj. jej regulacje mają pozwalać na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat.
Należy przy tym zauważyć, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący miał przyznane i pobierał świadczenie socjalne przez okres 6 lat kalendarzowych, a jedynie okres posiadania statusu studenta, który jest dłuższy niż 72 miesiące.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 maja 2021r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło