III SA/Kr 1254/11
WyrokWSA w Krakowie2012-06-14
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do korygowania granic działek ewidencyjnych na podstawie dokumentów sprzed założenia ewidencji, jeśli te dokumenty nie zostały uwzględnione przy jej tworzeniu lub modernizacji?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów ma odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie tworzyć nowy. Zmiany w granicach działek ewidencyjnych mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie dokumentów prawnie kształtujących stan prawny, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne czy decyzje administracyjne, sporządzone po dacie założenia lub modernizacji ewidencji. Organ prowadzący ewidencję nie jest uprawniony do korygowania map ewidencyjnych w celu dopasowania ich do stanu faktycznego na gruncie lub dokumentów sprzed daty założenia ewidencji, jeśli nie zostały one uwzględnione w obowiązującym operacie.Stan faktyczny
Skarżący T. S. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących konfiguracji granic kilku działek. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że istniejąca ewidencja została założona w latach 60-tych i od tego czasu nie wpłynęła dokumentacja zmieniająca przebieg granic. Skarżący powoływał się na dokumenty sprzed założenia ewidencji, w tym plan sytuacyjny biegłego geodety z 1963 r. Po rozpoznaniu sprawy przez Starostę i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którzy utrzymali w mocy decyzję o odmowie wprowadzenia zmian, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
Starosta decyzją z dnia [...] 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20, art. 21, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 i 107 kpa - działając z wniosku T. S. – orzekł o odmowie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na zmianie konfiguracji:
– działki 247/5 w zakresie granicy z działką 247/6,
– działki 247/6 w zakresie granicy z działką 246/4,
– działki 246/4 w zakresie granicy z działką 246/3 położonych w C, gmina B.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że 27 kwietnia 2009r. wpłynęło pismo K. K. i T. S., w którym wnioskodawcy zwrócili się "o wyjaśnienie nieścisłości związanych z przebiegiem granicy działek 245/1, 245/2, 246/1, 246/3, 246/4 położonych w C, gmina B". Pismem z dnia 26 maja 2009r. wyjaśniono szczegółowo wnioskodawcom zmiany, jakie zaszły w części opisowej operatu ewidencji gruntów wsi C odnośnie przedmiotowych działek. Również Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej udzielił odpowiedzi pismami z dnia 10 lipca 2009r. i 6 października 2009r.
W dniu 5 maja 2010r. T. S. złożył wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i ujawnienie ugody sygn. akt [...] z dnia 11 marca 2010 zawartej przed Sądem Rejonowym, w wyniku której T. S. stał się wyłącznym właścicielem m.in. działek 246/4 i 247/6 w C. Zmianę w części opisowej operatu ewidencji gruntów wprowadzono pod numerem Zd [...] dnia 6 maja 2010r.
Pismem z dnia 20 czerwca 2010r. T. S. zwrócił się z wnioskiem o dokonanie zmiany konfiguracji działek 246/3, 246, 247/5 i 247/6 i ujawnienie na mapie ewidencyjnej stanu zgodnego z operatem [...] i dokumentami sądowymi [...]. Pismem z dnia 9 lipca 2010r. zobowiązano T. S. do skonkretyzowania żądań i sprecyzowania o jaką zmianę i w odniesieniu do jakich konkretnych działek zwraca się do Starosty, oraz o wykazanie interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem w sprawie działek nie stanowiących jego własności. W odpowiedzi T. S. wniósł "o sprostowanie niezgodności granic działek 246/3, 247/5, 246/4, 247/6 w C zgodnie z planem sytuacyjnym sporządzonym do postanowienia sądu [...] z dnia 20 stycznia 1964r., wyjaśnienie nieprawidłowości i włączenie do akt sprawy całości korespondencji."
Organ I instancji ustalił, że:
– ewidencja gruntów dla Powiatu, a więc także dla wsi C została założona w latach 60-tych i ogłoszona obwieszczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 26 października 1971r. i od tego dnia stała się obowiązująca, zaś stan przedmiotowych działek z daty założenia ewidencji gruntów jest taki sam jak obecnie i do dnia dzisiejszego nie wpłynęła do żadna dokumentacja, która po roku 1971 zmieniałaby przebieg granic działek 246/3 i 247/5 oraz 246/4 i 247/6;
– dnia 27 maja 1975r. na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych został spisany protokół przesłuchania stron z W. i M. S. w wyniku którego wydano Akt Własności Ziemi Nr [...] z dnia 1 września 1975 r. na rzecz W. i M. S. obejmujący m.in. działki 246/4, 247/6 - Akt ten uprawomocnił się w dniu 2 listopada 1975r., a następnie w oparciu o protokół ugody sądowej oznaczony sygn. akt. [...] z dnia 11 marca 2010r. T. S. stał się wyłącznym właścicielem między innymi działek 246/4 i 247/6 w C;
– dnia 4 czerwca 1975 r. został spisany protokół przesłuchania stron, w wyniku którego wydano Akt Własności Ziemi Nr [...] z dnia 1 września 1975r. obejmujący m.in. działki 245/1, 246/1, 247/3, 247/7, 245/2, 246/3, 247/5 – Akt ten uprawomocnił się w dniu 29 października 1975r., zaś obecnie w ewidencji gruntów wsi C dla działek 246/3, 247/7, 247/3, 246/1, 246/3, 245/1 i 245/2 jako właściciele wpisani są A. M., B. M., B. M. oraz H. M.;
– obydwa Akty Własności Ziemi wydane były na działki o konfiguracji istniejącej od założenia ewidencji gruntów.
Starosta podkreślił, że działki 246/4 i 247/6 mają ustaloną konfigurację i powierzchnię operatem założenia ewidencji gruntów i do dnia orzekania nie została sporządzona żadna dokumentacja zmieniająca przebieg ich granic. Dlatego w dniu [...] 2010r. Starosta wydał decyzję, w której orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku T. S. odnośnie działek 246/3 i 247/5 położonych w C, gmina B, które stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt niewykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego oraz o odmowie wprowadzenia do ewidencji gruntów zmiany polegającej na zmianie konfiguracji działek 246/4 i 247/6 położonych w C, gmina B. T. S. odwołał się od tej decyzji i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję ii przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako przyczynę uchylenia podano możliwość błędnej interpretacji wniosku przez Starostę, a w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie poprzez nie uznanie H. M., B. M., B. M. i A. M. za strony postępowania i umorzenie postępowania odnośnie działek 247/5 i 246/3. W związku z tym Starosta zwrócił się do wnioskodawcy o wyraźne wskazanie, których granic działek wniosek dotyczy. Zgodnie z protokołem sporządzonym w dniu 25 maja 2011r., na podstawie oświadczenia T. S., stwierdzono jednoznacznie, że w trakcie postępowania należy rozstrzygnąć kwestię granic:
– działki 247/5 z działką 247/6,
– działki 247/6 z działką 246/4,
– działki 246/4 z działką 246/3.
Starosta w oparciu o treść wykazu zmian z operatu założenia ewidencji gruntów obrębu C nr [...] sporządzonego w 1967r. stwierdził, że operat l. ks. robót [...] wykonany przez inż. J. P. został uwzględniony w trakcie zakładania ewidencji gruntów, a odnośnie działek 246/4, 247/6, 247/5 i 246/4 od złożenia operatu ewidencji gruntów nie została sporządzona żadna dokumentacja zmieniająca przebieg przedmiotowych granic. Ponadto w protokole ustalenia stanu władania pod pozycją 13 znajduje się podpis M. S. oraz data 8 grudnia 1966r., zaś ww. akty własności ziemi są już prawomocne i zostały wydane zgodnie z ówcześnie obowiązują oznaczeniami oraz z obowiązującą w tej dacie mapą ewidencyjną.
Starosta wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów sporządzony został projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczący założenia ewidencji budynków i lokali, modernizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, 1:2000 i 1:1000 z postaci analogowej do postaci cyfrowej oraz aktualizacji powierzchni działek i użytków gruntowych dla jednostki ewidencyjnej B. Został on wyłożony do wglądu zainteresowanych osób w dniach 26 maja 2008r. do 13 czerwca 2008r. i stał się z dniem 14 czerwca 2008r. operatem ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 137 pod poz. 960 ukazała się informacja Starosty na ten temat z dnia 24 lutego 2009r. T. S. nie złożył uwag do projektu operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Starosty istniejąca dokumentacja oraz przeprowadzone postępowanie administracyjne nie dało podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków polegających na ujawnieniu granic zgodnie z dokumentami pochodzącymi sprzed założenia ewidencji gruntów dla działek będących przedmiotem postępowania
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. S., który domagał się dokonania zmiany konfiguracji i sprostowania niezgodności przebiegu granic dla działek o nr 246/1, 246/3, 247/5, 246/4, 247/6 na mapie ewidencji gruntów wsi C gmina B w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z 20 stycznia 1964r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości dokonane na podstawie planu sytuacyjnego biegłego geodety inż. P. L. ks. robót [...]. W piśmie z 16 lipca 2011r. uzupełniającym odwołanie, T. S. wniósł o przywrócenie pierwotnego przebiegu granic działek po uprzednim zleceniu organowi I instancji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, polegającego na sporządzeniu koniecznych dokumentów na koszt tego organu. Odwołujący się zarzucił, że nie uwzględniono do opracowania mapy ewidencji gruntów wsi C operatu biegłego geodety inż. P. L. ks. robót [...] złożonego do Państwowego zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, nie przeanalizowano całości dokumentacji geodezyjnej od momentu jej zakładania i nie skonfrontowano jej z innymi mapami: mapą katastralną, mapą nr 22 sprzed podziału gruntów, mapą założenia ewidencji z 1967 r. po podziale gruntów – obecną mapą ewidencji gruntów. T. S. podniósł, że obecny wyrys geodezyjny działek jest niezgodny operatem wykonanym przez J. P. Zdaniem odwołującego się organ I instancji naruszył art. 20 ust. 1 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 36 pkt 5 i 6, § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 i w związku z § 44 pkt 2 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001r. oraz art. 7 kpa poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy i art. 77 kpa poprzez nienależytą ocenę dowodów, które znajdują się w posiadaniu organu bądź zostały wskazane lub przedłożone przez odwołującego się.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 10 sierpnia 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że Sąd Powiatowy postanowieniem z 20 stycznia 1964r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości między innymi dla nieruchomości objętej LWH [...] gm. kat. C cd. KW [...] składającej się z parceli gruntowej l.kat. 245/2, 246/2 i 247/2 o łącznej powierzchni 1,1810 ha ustalił na podstawie planu sytuacyjnego biegłego - geodety inż. J. P. z daty 23 sierpnia 1963r. wpisanego do ewidencyjnej składnicy geodezyjnej pod numerem [...], że następujące parcele położone w gm. kat. C uległy podziałowi :
– p. gr. l.kat. 246/2 podzieliła się na 246/3 i 246/4;
– p.gr. l.kat. 247/2 podzieliła się na 247/5 i 247/6.
W wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w C opisanej powyżej, w miejsce dotychczasowych właścicieli, na wyłączną własność otrzymali: W. S. s. F. i żona M. S. z P. między innymi: parcele gruntowe l.kat. 246/4 i 247/6, natomiast M. S. z P. żona J. parcele gruntowe l.kat. 245/2, 246/3 i 247/5. Następnie operatem pomiarowym włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego po numerem [...] w dniu 23 sierpnia 1963r. biegły sądowy inż. J. P. dokonał (m. in.) podziału nieruchomości objętej LWH [...] cd. KW [...] tj. parceli gruntowej l.kat. 246/2 o pow. 0,0825 ha na parcele l.kat. 246/3 o pow. 0,0751 ha i 246/4 o pow. 0,0077 ha oraz parceli l.kat. 247/2 o pow. 1,0736 ha na parcele l.kat. 247/5 o pow. 0,9089 ha i 247/6 o pow. 0,1647 ha. Parcela l.kat. 245/2 o pow. 0,0246 ha nie uległa podziałowi. Biegły sądowy J. P. dane opisowe przedstawił w wykazie tabelarycznym w starym stanie (przed zniesieniem współwłasności) i nowym stanie (po zniesieniu współwłasności). Na skutek podziału uległy zmianie ich oznaczenie i powierzchnia. Biegły wydzielił dla W. S. w 1/2 części i jego żony M. S. w 1/2 części parcele gruntowe l.kat 246/4 o pow. 0,0077 ha i 247/6 o pow. 0,1647 ha., dla M. S. zgodnie z poleceniem Sądu w całości parcele gruntowe l.kat. 245/2 o pow. 0,0246 ha, 246/3 o pow. 0,0751 ha i 247/5 o pow. 0,9089 ha. Ten podział parcel gruntowych biegły sądowy przedstawił w części kartograficznej na mapie w skali 1:2880 z adnotacją następującej treści: "Dozwoloną granicę błędu nie przekroczono. Granice nowo wydzielonych działek zastabilizowano granicznikami kamiennymi". Organ odwoławczy podkreślił, że operat ten, włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawiera : protokół obliczeń parcel katastralnych, sprawozdanie z czynności pomiarowo-technicznych, protokół graniczny spisany w dniu 26 maja 1963r. oraz jego odpis, plan sytuacyjny z naniesionymi kolorem niebieskim miarami gruntowymi.
Natomiast w ramach założenia nowej ewidencji w protokole ustalenia stanu władania w pozycji nr 13 wykazano jako właściciela (na podstawie postanowienia sądowego sygn. akt [...]) W. i M. S. między innymi do działek (parcel) nr 246/4 o pow. 0,0077 ha i 247/6 o pow. 0,1647 ha, w pozycji nr 365 wykazano jako właściciela (na podstawie postanowienia sądowego sygn. akt [...]) M. S. między innymi do działek (parcel) nr 246/3 o pow. 0,0751 ha i 247/5 o pow. 0,9089 ha. Również w protokole obliczenia powierzchni parcel (wykaz zmian przy ustaleniu stanu władania), opierając się na opracowaniu J. P., w starym stanie wykazano między innymi parcele gruntowe l.kat. 245/2 o pow. 0,0246 ha, 246/2 o pow. 0,0825 ha i 247/2 o pow. 1,0736 ha (położone na arkuszu mapy nr 5) w nowym stanie wykazano między innymi parcele gruntowe l.kat. 245/2 o pow. 0,0246 ha, 246/3 o pow. 0,0751 ha, 246/4 o pow. 0,0077 ha 247/5 o pow. 0,9089 ha, 247/6 o pow. 0,1647 ha (położone na arkuszu mapy nr 5). Taki sam stan przedmiotowych działek parcel wykazano w rejestrze gruntów. W obecnie obowiązującym rejestrze gruntów i budynków zmodernizowanego operatu ewidencyjnego dla obr. C ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa 17 marca 2009r. Nr 137, poz. 960, w jednostce rejestrowej [...] między innymi wykazano działki nr 246/4 o pow. 0,0077 ha, 247/6 o pow. 0,1647 ha stanowiące własność T. S. - na podstawie postanowienia Sądu sygn. akt [...]. W księdze wieczystej Nr [...] ujawniono między innymi działki nr 246/4 i 247/6 na podstawie planu sytuacyjnego Nr L. ks. zam. [...] z 23 sierpnia 1963r. W jednostce rejestrowej [...] między innymi wykazano działki nr 246/3 o pow. 0,0751 ha, 247/5 o pow. 0,9089 ha ujawnione w księdze wieczystej Nr [...] i stanowiące własność A. M. w 1/8 części, B. M. w 1/8 części, B. M. w 1/8 części i H. M. w 5/8 części.
Organ odwoławczy stwierdził, że na obowiązującej mapie ewidencyjnej zmodernizowanego operatu ewidencyjnego, sporządzonej w systemie informatycznym, wyplotowanej w skali 1:2000 przedstawiony jest przebieg granic działek nr 247/6 i 246/4 stanowiących własność T. S., który to przebieg jest zgodny z przebiegiem granic parcel gruntowych l.kat. 247/6 i 246/4 przedstawionych na wyrysie z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 sporządzonym przez biegłego sądowego J. P., stanowiącym część operatu pomiarowego Nr [...], L. ks . zam. [...] z 23 sierpnia 1963r. wykonanego na zlecenie Sądu Powiatowego sygn. akt. [...]. Nie budzącym wątpliwości o zgodności przebiegu granic działek nr 247/6 i 246/4 dowodem zawartym w aktach sprawy jest fragment obowiązującej mapy ewidencyjnej sporządzonej w systemie informatycznym, wyplotowanej w skali 1:2880, na którą nałożono wykonaną na kalce kopię wyrysu z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 dla parcel gruntowych l.kat. 247/6 i 246/4 sporządzoną przez biegłego sądowego J. P. WINGiK wyjaśnił, że innego porównania być nie może, gdyż operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1963r. nie został wówczas pomierzony na osnowę geodezyjną i nie zawiera szkicu polowego, a jedynie miary gruntowe - czołówki- wpisano na planie sytuacyjnym, więc nie jest możliwe wyliczenie współrzędnych punktów granicznych i porównanie ich z wykazanymi w obecnie obowiązującym zmodernizowanym operacie ewidencyjnym dla obrębu C. Biegły sądowy zgodnie z rozprawą i oględzinami sądowymi na gruncie zastabilizował granicę nowo wydzielonych działek granicznikami kamiennymi, nie przekraczając dozwolonej granicy błędu, a następnie opracował sprawozdanie z czynności pomiarowo - technicznych z dnia 23 sierpnia 1963r., protokół graniczny z dnia 23 maja 1963r. oraz sporządził plan sytuacyjny.
W świetle przytoczonych okoliczności zarzuty odwołującego się o nieuwzględnieniu do opracowania mapy ewidencji gruntów wsi C operatu biegłego geodety inż. P. oraz niezgodności wyrysu z obecnie obowiązującej mapy ewidencyjnej sporządzonego w skali 1:2000 z planem sytuacyjnym wykonanym przez biegłego geodetę inż. J. P. organ odwoławczy uznał za niezasadne. Ponadto WINGiK wyjaśnił, że zastrzeżenia co do przebiegu granicy działek 246/3, 246/1, a także dawnej parceli gruntowej l.kat. 245/2 nie mogły być w ogóle rozpatrywane, gdyż sprecyzowany wniosek T. S. dotyczył przebiegu granicy pomiędzy jego działką nr 247/6 a działką 247/5 ujawnioną w księdze wieczystej [...] i jego działką nr 246/4 a działką nr 246/3 ujawnioną w księdze wieczystej [...] i ten przebieg granicy wykazany na obowiązującej mapie ewidencyjnej jest zgodny z przebiegiem parcel gruntowych wykazanym w planie sytuacyjnym sporządzonym przez biegłego sądowego inż. J. P. Natomiast nieruchomość objęta jednostką rejestrową [...] i ujawniona w księdze wieczystej [...] składająca się między innymi z działek nr 245/1, 245/2, 246/1, 246/3, 247/3, 247/5, 247/7 stanowi własność sąsiada, a więc T. S. nie posiada legitymacji do ich kwestionowania.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zebrał pełny dostępny dla niego materiał dowodowy począwszy od mokrodruku, na którym uwidoczniony jest przebieg granic parcel gruntowych l.kat. 246/2 i 247/2 i map katastralnych w skali 1:2880 z uwidocznionym podziałem tych parcel zgodnie z planem sytuacyjnym sporządzonym przez biegłego sądowego inż. J. P. poprzez mapy z operatu założenia ewidencji gruntów i jej aktualizacji (również w skali 1:2880). Na wszystkich tych mapach wymienionych powyżej stanowiących obecnie materiał archiwalny - źródłowy przebieg granicy dla działek objętych sprecyzowanym wnioskiem T. S. również jest zgodny z przebiegiem tej granicy wykazanej w planie sytuacyjnym sporządzonym przez biegłego sądowego inż. J. P. Natomiast kwestia uwłaszczenia między innymi działek nr 247/6 i 246/4 nie miała zdaniem organu odwoławczego większego znaczenia, ponieważ dla przedmiotowych działek akt własności ziemi wydano w oparciu o dane określające ich przebieg granic i powierzchnie wykazane w operacie ewidencyjnym.
Skargę na decyzję WINGiK wniósł T. S., zarzucając:
– naruszenie art. 20 ust. 1 oraz art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 36 pkt 5 i 6, § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 i w związku z § 44 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na całkowitym pominięciu wskazanych przepisów przy rozpatrywaniu odwołania, a także poprzez nieoparcie decyzji organu odwoławczego na żadnym merytorycznym przepisie prawa materialnego i poprzestanie na powołaniu się wyłącznie na przepis o nadzorze instancyjnym;,
– błędną wykładnię tych przepisów ustawy, których organ nawet nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, ale wedle których doszedł do wniosku, że argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie;
– błędne przyjęcie, że korekty ewidencji gruntów i budynków dokonuje się wyłącznie na wniosek i wyłącznie ściśle we wnioskowanym zakresie, a co za tym idzie - uchylanie się przez organ odpowiedzialny za prowadzenie prawidłowej ewidencji gruntów i budynków od skorygowania błędów w tej ewidencji spowodowanych przez prowadzących ewidencję;
– naruszenie przepisów postępowania - art.7, 8, 9, 75 § 1 i art. 77 kpa poprzez bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego we wskazywanym przez skarżącego zakresie, zignorowanie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych w ramach postępowania odwoławczego przez co nie doszło do należytego i wyczerpującego ustalenia jednoznacznego stanu faktycznego sprawy;
– wadliwe odczytanie treści wniosków skarżącego;
– zignorowanie przez organy obydwu instancji powinności wynikających z zasady prawdy materialnej, w konsekwencji czego działki nr 246/3 i 246/4 wyprowadzone z działki 246/2 mają inny kształt niż miały pierwotnie.
W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a.,
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób wpływający na wynik sprawy, określony w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art.
24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Wydzielenie za pomocą linii granicznych stanowi więc jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach, o których mowa w § 36 rozporządzenia, względnie w razie braku takiej dokumentacji, w sposób określony w .§ 37 i nast. Zgodnie natomiast z § 60 ust. 1 rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi numeryczny opis granic działki ewidencyjnej oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej.(pkt. 2 i pkt. 3). Treść mapy ewidencyjnej stanowią (m.in.) granice działek ewidencyjnych, oraz oznaczenia punktów granicznych, z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich – punktów trwale stabilizowanych w terenie, co wynika z § 28 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącego oraz K. K., jednak w toku postępowania, na mocy ugody zawartej w postępowaniu o zniesienie współwłasności i dział spadku przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny sygn. akt [...], w dniu 11. 03. 2010 r., działki nr 246/4 i 247/6 stały się wyłączną własnością skarżącego (k. 128, 129 akt. adm.), który ostatecznie domagał się sprostowania przez Starostę, na aktualnie obowiązującej mapie ewidencyjnej, niezgodności granic działek 246/3, 247/5, 246/4 i 247/6. Na uzasadnienie tak sformułowanego wniosku skarżący powoływał się na Postanowienie Sądu Powiatowego [...] i plan sytuacyjny sporządzony na zlecenie tego sądu przez biegłego sądowego inż. geodetę J. P., złożony do Składnicy Geodezyjnej PPRN w dniu 22. 04. 1963 r. pod nr. [...]. Nadto skarżący twierdził, że działki nr 246/3 i 246/4 przedstawione są nieprawidłowo i znajdują się na działce nr 246/1, co jest niezgodne z planem zniesienia współwłasności i wnosił o przeniesienie granicy działek 246/3 i 246/4 w działkę (odpowiednio) 247/5 i 247/6, oraz o skorygowanie granic między tymi działkami w celu zachowania właściwej ich powierzchni. Interes w tak sformułowanym wniosku skarżący uzasadniał koniecznością ustalenia prawidłowych i prawnych granic działek, przez co jego nieruchomość ulegnie skróceniu i poszerzeniu, co podniesie jej walory jako działki budowlanej. (k. 169 akt adm., po uchyleniu przez WINGiK decyzji Starosty z dnia [...] 2010 r.).
Stwierdzić tym miejscu należy, w nawiązaniu do przedstawionych wyżej regulacji ustawy i rozporządzenia, dotyczących zmian i aktualizacji danych wynikających z ewidencji, że zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa, aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Tak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 10.02.2003 r., II SA 1478/01 (LEX nr 156384), także WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 6.03.2006 r. IV SA/WA 2170/05 (LEX nr 222265) i 20.06.2006 r. IV SA/Wa 721/06 (LEX nr 2352292), również WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 19.02.2008 r. II SA/Bk 636/07 (LEX nr 480114).
Jak prawidłowo ustaliły organy, obowiązująca ewidencja gruntów dla obrębu C zakładana była w latach 60-tych i została ogłoszona obwieszczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium WRN w Dzienniku Urzędowym WRN Nr 10 pd poz. 119 (k. 176 akt adm.). W aktach adm. znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia protokołu ustalenia stanu władania, w którym pod poz. 13, jako właściciele działek (m.in.) o nr 246/4 i 247/6 wpisani są W. i M. S., na podstawie "Post. sąd. [...]", zaś jako właścicielka działek 246/3 i 247/5 figuruje M. S. z P. W protokole obliczania powierzchni parcel, jako powierzchnię działki 246/4 wpisano 77 m2, działki 247/6- 1647 m2 – tak jak w protokole ustalenia stanu władania. Dane te odpowiadają danym z operatu biegłego inż. P. (. K. 11, 12, 15, 8a akt. adm.). Operat ten był podstawą wydanego przez Sąd Rejonowy postanowienia [...] (k. ... akt adm. ). W postępowaniu tym dokonano m. in . podziału nieruchomości objętej LWH [...] cd. KW [...] parceli gruntowej l. kat 246/2 opow. 0,0825 ha na parcele l. kat. 246/3 o pow. 0,0751 ha i 246/4 o pow. 0,0077 ha , oraz parceli 247/2 o pow. 1,0736 ha na parcele l.kat. 247/5 o pow. 0,9089 ha i 247/6 o pow. 0,1647 ha. W roku 2009 miała miejsce modernizacja ewidencji i w jej wyniku dane powyższe nie uległy zmianie. Jak ustalił organ, skarżący nie złożył uwag do projektu operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Poza kopiami dokumentów stanowiących część opisową operatu, akta administracyjne zawierają kopie map sporządzonych przy zakładaniu obowiązującej ewidencji, w szczególności mapy z założenia ewidencji 1960 r. (k. 17, 18 akt adm.) mapy katastralnej, oraz oryginał operatu sporządzonego przez inż. P. Organ dokonał szczegółowej analizy zgromadzonej dokumentacji pod kątem obowiązujących przepisów ustawy i rozporządzenia, a także porównał plan sporządzony przez inż. P. z obowiązującą mapą ewidencyjną, poprzez nałożenie wykonanej na kalce kopii wyrysuj z mapy ewidencyjnej w skali 1 2880 dla parcel gruntowych l.kat. 247/6 i 246/4 sporządzonej przez inż P. na kopię wyrysu z obowiązującej mapy ewidencyjnej sporządzonej w systemie informatycznym w skali 1: 2880 . Analiza powyższa wraz z wynikiem porównania poprzez nałożenie map pozwoliła na ustalenie, że przebieg granic działek nr 246/4 i 247/6 stanowiących własność skarżącego, przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej jest zgodny z przebiegiem granic parcel gruntowych l.kat. 246/4 i 247/6 przedstawionych na wyrysie z mapy ewidencyjnej sporządzonym przez biegłego. Kontrolując zawartość zgromadzonego przez organy w toku postępowania materiału dowodowego, oraz przebieg analizy tego materiału tak pod kątem brzmienia obowiązujących, omówionych wyżej przepisów prawa, jak i pod kątem treści ostatecznie sformułowanego przez skarżącego żądania sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy jest kompletny a dokonana przez organy jego analiza prawidłowa. Także wnioski organów wynikające z analizy tego materiału są prawidłowe. Nie mogą ich podważyć twierdzenia skarżącego, nie poparte istnieniem opracowania kartograficznego, sporządzonego już po założeniu ewidencji i jej modernizacji i zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy i rozporządzenia. W szczególności nie znajduje potwierdzenia zarzut dotyczący "przesunięcia" na obowiązującej mapie ewidencyjnej położenia działek, oraz ich granic w stosunku do planu sporządzonego przez biegłego w 1963 r. Organ prowadzący ewidencję nie jest uprawniony – celem dokonania porównania aktualnie obowiązującej mapy z mapą sporządzoną przez biegłego, niejako do uzupełnienia treści operatu inż. P. w taki sposób, jak chciałby tego skarżący, tj. poprzez wyliczenie współrzędnych punktów granicznych i porównanie ich z wykazanymi w obecnie obowiązującym operacie, skoro nie ma takiej technicznej możliwości, co zostało szczegółowo wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie i omówienie sposobu sporządzenia operatu z 1963 r., (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej dec.). Skoro, jak prawidłowo ustaliły organy analiza istniejącej dokumentacji nie dała podstaw do przeprowadzenia czynności, o których mowa w § 37 rozporządzenia (ponieważ nie zachodzi sytuacja, aby dane wynikające z istniejącej dokumentacji były niewiarygodne, lub nie odpowiadały obowiązującym standardom technicznym, to podstawą zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych może być tylko istnienie dokumentacji, o której mowa w § 36 rozporządzenia i to sporządzonej – w stanie faktycznym i prawnym sprawy - po dacie przeprowadzenia modernizacji ewidencji, co do której zresztą skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń w sposób prawem przewidziany. W tej sytuacji różnica między stanem władania na gruncie - sposobem faktycznego użytkowania, a przedstawieniem granic działek na mapie ewidencyjnej może być skorygowana tylko w wyniku postępowania rozgraniczeniowego (bądź w drodze postępowań, o których mowa w § 36 pkt. 2-4 rozporządzenia). Każda inna zmiana byłaby zmianą kształtującą na nowo stan własności, oraz zasięg tego prawa a zatem byłaby zmianą niedopuszczalną. W miejscu, powracając do istoty funkcjonowania ewidencji gruntów i budynków, należy podkreślić, że ewidencja jest odzwierciedleniem stanu prawnego, a nie stanu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych , a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie wpis o e dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, u mów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy. Dotyczy to i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych (tak np. WSA w Warszawie, wyroki z dnia 19. 09. 2007 r. , VIII SA/Wa 457/07, LEX nr 383765, z dnia 17 .05. 2007, IV SA/Wa 301/07, LEX nr 347773). Konsekwencją rejestrowego charakteru ewidencji gruntów i budynków jest przedmiot i zakres działania organów prowadzących ewidencję. Przedmiotem tym nie jest korygowanie obowiązujących map ewidencyjnych w zakresie przedstawienia granic nieruchomości zgodnie ze stanem istniejącym na gruncie, ale wyłącznie rejestracja danych wynikających z dokumentów kształtujących stan prawny, a więc i przebieg granic działek ewidencyjnych. Rodzaje tych dokumentów określają przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Za niezasadnie wobec tego należało uznać zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez organy wniosków skarżącego dotyczących zakresu leżącego poza wynikającym z treści § 46 ust. 1 w zw. z § 10 i 11 rozporządzenia. Jak bowiem wynika z tych przepisów, legitymowanymi do składania wniosków o aktualizację danych ewidencyjnych są tylko osoby i jednostki wymienione w przepisach § 10 i § 11. Skarżący jest właścicielem działek ew. nr 247/6 i 246/4, a więc mógł żądać aktualizacji danych ewidencyjnych tylko w odniesieniu do tych działek. Nie przysługują skarżącemu żadne prawa do pozostałych działek objętych żądaniem, zatem słusznie organ uznał, że skarżący nie posiada legitymacji do kwestionowania przebiegu granic pozostałych działek, stanowiących własność innych osób fizycznych. W tym zakresie nie mają też oparcia w przepisach prawa zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności, ponieważ "rozszerzenie" wniosku w odwołaniu nie dotyczyło działek stanowiących własność skarżącego. Rację ma także organ odwoławczy, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, przedmiot żądania określa strona i organ jest związany tym żądaniem. Ogólnie sformułowany zarzut skargi dotyczący nie przeprowadzenia postępowania zgodnie z "intencjami" skarżącego nie może odnieść rezultatu. Nie zachodzą bowiem także naruszenia przepisów postępowania, na które skarżący wskazał w skardze. Zdaniem sądu tak przeprowadzone postępowanie, jak i treść rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało zgodnie z wymaganiami wynikającymi z przepisu art. 107 § 1 kpa.
Skoro nie potwierdziły się zarzuty skargi i nie stwierdzono innych naruszeń prawa, które decydowałyby o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, należało na podstawie art 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło