III SA/Kr 1295/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2016 r.nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3, art. 49 ust. 1pkt 3, art. 102 ust. 2, art. 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) oraz art. 104 §1 kpa Prezydent Miasta odmówił M. W. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A,B,C,D,BE,CE,DE,T. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z zastrzeżeniami co do stanu zdrowia kierowcy, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. M. W. został skierowany na badanie lekarskie. Ponieważ nie wykonał zleconego badania Prezydent Miasta w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję o cofnięciu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję. Natomiast prawo jazdy kat. A,B,C,D,BE,CE,DE,T z dnia 26 sierpnia 2010 r. zostało zatrzymane w dniu 8 listopada 2014 r. przez Komisariat Policji, z uwagi na wydaną decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Nadto organ wskazał, że we wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy M. W. poinformował, że dołączona do wniosku dokumentacja wskazuje na posiadaną przez niego zdolność do prowadzenia pojazdów. Jednak ocena czy u kierowcy występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, leży w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach. Bez orzeczenia lekarskiego uprawnionego lekarza lub sprzecznie z nim, organ nie może dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca - ze względu na stan zdrowia - jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, na co wskazują przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi mogą być stosownie do art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami przywrócone na podstawie decyzji starosty. Warunkiem jednak podjęcia takiej decyzji jest oprócz uiszczenia opłaty ewidencyjnej, ustanie przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, czyli w tym konkretnym przypadku, przedstawienie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wystawione przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Po przeprowadzeniu badania lekarskiego i uzyskaniu orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, M. W. winien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętego na okres przekraczający rok, przy czym prawo jazdy w takim przypadku wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. W., wskazując, że poddał się badaniu w WOMP, który to ośrodek w opinii z dnia 16 grudnia 2011 r. stwierdził bark przeciwwskazań do wydania prawa jazdy kat. A,B,C,D,E,T. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 10 czerwca 2016 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może wydane być między osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy- w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Zgodnie zaś z ust. 3 art. 12 ww. ustawy przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: Cl, C, Dl lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; B+E, Cl+E, C+E, Dl+E lub D+E - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Wskazał nadto, że art. 103 ust 3. ustawy stanowi, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W związku z powyższym wyjaśnił, że w dniu [...] 2012 r. została wydana ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. o cofnięciu M. W. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T na okres do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Decyzja ta ma przymiot ostateczności i jako taka wiązała Organ I instancji orzekający w przedmiocie wniosku M. W. o wydanie prawa jazdy. Dlatego też organ I instancji na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy w sposób prawidłowy orzekł o odmowie wydania M. W. prawa jazdy. Wydanie M. W. prawa jazdy możliwe bowiem będzie po uzyskaniu przez niego badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, ze M. W. poddał się badaniu WOMP, organ odwoławczy wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] 2012 r., która wiąże organ orzekający w sprawie. Nadto brak jest orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na powyższe rozstrzygnięcie M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie wskazując na naruszenie konkretnych przepisów prawa zarzucił, że decyzja i jej treść nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z przytoczonych przepisów ppsa, dorowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczą kwestię sporną w sprawie poddanej kontroli Sądu stanowi kwestionowane przez skarżącego stanowisko organu odmawiające skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, oraz ocena, czy powoływane przez skarżącego w toku postępowania argumenty pozwalają w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowisko to uznać za prawidłowe. Wnioskiem z dnia 7 marca 2016 r. skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na dołączoną do niego dokumentację lekarską, że stwierdza ona jego uprawnienie do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy i wskazuje na posiadaną przez niego zdolność do prowadzenia pojazdów, podał nadto, że zwrócenie mu prawa jazdy "nie może stanowić żadnego zagrożenia". Niekwestionowanym przez skarżącego elementem stanu faktycznego i prawnego sprawy jest pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012 r., [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B, C, D, BE, CE, DE i T na okres do czasu wykonania badan lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy nastąpiło w dnu 8 listopada 2014 r. przez na podstawie przepisu art.135 ust. 1 pkt. 1 lit. f) ustawy z dnia Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017.128 t.j.), dalej p.r.d., który w tej dacie brzmiał : "Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie gdy wobec kierującego pojazdem orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów lub wydano decyzję o cofnięciu prawa jazdy", zaś od dnia 18 maja 2015 r. otrzymał brzmienie :...."gdy wobec kierującego pojazdem orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów lub wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami". Podkreślić w tym miejscu należy, że zarówno orzeczenie o zakazu prowadzenia pojazdów jak i decyzja o cofnięciu uprawnień daje podstawę do zatrzymania prawa jazdy przez policjanta w rutynowej kontroli drogowej. Jak zasadnie zauważa się w doktrynie, (por. W. Kotkowski, Prawo o ruchu drogowym, Komentarz Lex wyd. III, https://sip.lex.pl/#/komentarz), poprzednia redakcja zakończenia zdania zawartego w pkt. 1 lit. f art. 135 Prawa o ruchu drogowym obarczona była błędem legislacyjnym. Nie można bowiem "cofnąć prawa jazdy", lecz uprawnienia do kierowania pojazdami. Błąd powyższy nie uzasadnia jednak przyjęcia, iż brak było podstaw do zatrzymania przez Policję skarżącemu prawa jazdy, ponieważ w dniu zatrzymania dokumentu skarżący nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] 2012 r. Z powyższego wynika, że zatrzymanie prawa jazdy skarżącemu było w stanie faktycznym sprawy konsekwencją pozostawania w obrocie prawnym w/w ostatecznej decyzji z dnia [...] 2012 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami a nie decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy wydanej na podstawie art.102 u.k.p. Zgodnie z art. 136 p.r.d. zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie póżniej niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. Z akt administracyjnych wynika, że prawo jazdy skarżącego zostało przekazane staroście zgodnie z powyższym przepisem. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji SKO powołało przepis art. 12 ust. 1 pkt. 3 i ust. 3 art. 12 ust. 1 pkt. 3, ust. 3 u.k.p. Z uwagi na przyczynę zatrzymania skarżącemu prawa jazdy wskazać należy również na treść przepisu art. 103 ust. 3 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jest oczywiste, że po ustaniu przyczyny zatrzymania prawa jazdy, organ winien je zwrócić osobie uprawnionej. Nie ulega wątpliwości, że przesłanki do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy muszą wynikać z uregulowań prawnych zawartych w aktualnie obowiązującej regulacji ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1) lit. a) u.k.p. prawo jazdy jest bowiem dokumentem potwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania (m.in.) pojazdem silnikowym. W przypadku skarżącego przesłanką zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest niewątpliwie uzyskanie decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami, o której mowa w art. 103 § 3 u.k.p. Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Dopiero w takiej sytuacji, tj. po uzyskaniu decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami starosta obowiązany będzie zwrócić skarżącemu zatrzymane prawo jazdy. Podstawę żądania zwrotu prawa jazdy upatruje skarżący w treści załączonych do wniosku wyników badań lekarskich wykonanych w 2011 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Wskazać należy zatem odnosząc się do zarzutów skargi oraz twierdzeń skarżącego w toku kontrolowanego postępowania, że stosowne orzeczenie lekarskie powinien skarżący przedłożyć ubiegając się o wydanie decyzji przywracającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Dopóki bowiem decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami funkcjonuje w obrocie prawnym niemożliwe jest wydanie skarżącemu prawa jazdy, co zasadnie stwierdził organ powołując się na treść art. 12 ust. 1 pkt. 3 u.k.p. W związku z podnoszonymi w piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2017 r. zarzutami wskazać należy, że organy nie naruszyły w toku postępowania przepisów art. 7 i art. 75 § 1 kpa. Tryb badania kierowcy i wydawania orzeczeń, o których mowa, jest dalece sformalizowany. Zagadnienia te są szczegółowo regulowane przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U.2014. 949), dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie mi.in. układu nerwowego, w tym (...). Szczegółowe warunki tego badania określa załącznik nr 5 do rozporządzenia (§ 5 pkt 4 rozporządzenia). Stosownie zaś do § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p., są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Zgodnie z § 7 rozporządzenia uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, którego wzór określają odpowiednio załączniki nr 7 i 8 do rozporządzenia. Skarżący nie przedstawił takiego orzeczenia ani nie powołuje się na jego istnienie, zaś z adnotacji lekarskiej na załączonej do wniosku kopii badania ogólnego stanu zdrowia skarżącego wynika, że pacjent nie zakończył badania o czym "powiadomiono Wydział Komunikacji". Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone wyłącznie przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje a wydane przez nich orzeczenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06 wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 471/13 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy nie były więc uprawnione do oceny wyników badań przedłożonych przez skarżącego. Nie byłyby także uprawnione do oceny wymaganego orzeczenia, gdyby skarżący takowe przedłożył. Nie miały także organy – wbrew twierdzeniom skarżącego - obowiązku przeprowadzania dowodu z opinii biegłego celem wyjaśnienia wątpliwości dotyczących treści przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów, gdyż byłoby to sprzeczne z przedstawionym wyżej trybem badania kierowcy i wydawania orzeczeń w przedmiocie zdolności do prowadzenia pojazdów. Przeciwnie, przeprowadzenie takiego dowodu stałoby w rażącej sprzeczności z obowiązującą regulacją u.k.p. i rozporządzenia. Bezspornym jest więc w niniejszej sprawie, że skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie spełniał przesłanek uzasadniających zwrot prawa jazdy. W świetle powyższego, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.