III SA/Kr 1326/13
WyrokWSA w Krakowie2014-04-24
Skład orzekający: Hanna Knysiak – Molczyk, Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, która nigdy nie podjęła zatrudnienia, może uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli rezygnacja z zatrudnienia wynika z konieczności sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną?Ratio decidendi
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, przy czym rezygnacja ta obejmuje także osoby bezrobotne, które nigdy nie podjęły zatrudnienia, jeśli ich niepodejmowanie pracy wynika z konieczności opieki. Organ administracyjny powinien ustalić cel niepodejmowania zatrudnienia, a także prawidłowo ustalić dochód rodziny uwzględniając wszystkich członków rodziny.Stan faktyczny
W dniu 6 czerwca 2013 r. J. P. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad niepełnosprawnym mężem S. P., który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, gdyż przed wypadkiem męża nie pracowała. Skarżąca podniosła, że była zarejestrowana jako bezrobotna, a rezygnacja z pracy wynikała z konieczności opieki nad mężem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak – Molczyk Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W dniu 6 czerwca 2013 r. J. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem S. P., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z treści przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że J. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, nad którym sprawuje opiekę ze względu na jego zły stan zdrowia. Nie jest ona nigdzie zatrudniona z uwagi na konieczność całodobowej opieki nad mężem. Przeciętny dochód rodziny w 2011 r. wynosił 1300,31 zł netto czyli 650,16 zł na osobę.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 16 a, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (zwanej dalej uśr), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, a także art. 104 K.p.a. odmówił przyznania P. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad S. P.
W uzasadnieniu organ wskazał, że S. P. jest osobą przewlekle chorą, wymagającą całodobowej opieki. Biorąc pod uwagę przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r., a także na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że dochód rodziny wnioskodawczyni przekracza ustawowe kryterium dochodowe. J. P. w okresie od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. była uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem wymieniona przed nabyciem przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego nie była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie zatem z art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych J. P. nie spełnia przesłanek warunkujących nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W myśl bowiem cytowanego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. P. podnosząc, że zmiana przepisów jest dla niej krzywdząca ponieważ nie ma innej osoby, która mogłaby sprawować opiekę nad mężem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 września 2013 r. nr [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Stwierdziło, że zgodnie z art. 16 a specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. W przedmiotowej sprawie przeciętny miesięczny dochód rodziny wyniósł w roku 2011 r. kwotę 1 300,31 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 650,16 zł. Kryterium dochodowe z ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. wynosi obecnie 623,00 zł. Zatem wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe o kwotę 27,16 zł. S. P. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Co więcej z akt sprawy bezspornie wynika, że J. P. jest osobą na której zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny. Sporną kwestią jest natomiast zaistnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawność męża wnioskodawczyni zaistniała w związku z wypadkiem. Od tego czasu sprawuje ona opiekę nad mężem. Jak sama przyznała w oświadczeniu z dnia 6 czerwca 2013 r. przed wypadkiem męża nie pracowała. Zatem nie została w jej przypadku spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. P. domagając się jej uchylenia. Podniosła, że jej mąż jest 9 lat po wypadku. Przed wypadkiem skarżąca była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż mąż pracował w Niemczech. Ze względu na pogarszający się stan męża skarżąca była zmuszona do wyrejestrowania się. Przez ostatnie lata stan męża pogorszył się i teraz wymaga nieustannej opieki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: |
|Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy |
|administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te |
|kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub |
|procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo |
|naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź |
|stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane|
|zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |
|Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu |
|uzasadniającym jej uchylenie. |
|W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 16a u.ś.r., regulujący zasady |
|przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wprowadzony został do u.ś.r. z dniem 1 stycznia 2013 r. przez art. 1 pkt 4 |
|ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). |
|Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 |
|lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.; dalej: k.r.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli |
|rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się |
|orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub|
|długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności |
|stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w art. 16a ust. 8 |
|ustawa wskazuje, iż zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej |
|z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty |
|socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; |
|podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, albo też ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku |
|opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Omawiane świadczenie|
|nie przysługuje również, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej |
|spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce |
|zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność |
|leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone |
|prawo do wcześniejszej emerytury; członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym|
|mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego; na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do |
|dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia |
|pielęgnacyjnego; czy wreszcie gdy na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków |
|związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu |
|społecznym stanowią inaczej. Jak ponadto wynika z art. 16a ust. 2 u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny |
|dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której |
|mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., czyli przyznanie tego świadczenia zostało uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. |
|Spór powstały między skarżącą, a organami obu instancji dotyczy jednak wyłącznie oceny, czy skarżąca jest osobą, która "rezygnuje z |
|zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki". Pozostały, prawnie doniosły element stanu|
|faktycznego, a to kryterium dochodowe, strony w zasadzie pomijają. Organ stwierdził, że wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe |
|o kwotę 27, 17 zł. |
|Sąd zauważa, że organy trafnie ustaliły, że skarżąca zajmuje się opieką nad mężem od około 9 lat od jego wypadku. Przed wypadkiem |
|skarżąca była zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Z tym, że jak stwierdziła, ze względu na pogarszający się stan |
|męża była zmuszona do wyrejestrowania się. Stan męża wymaga nieustannej opieki. |
|Organy obu instancji porównując materialnoprawną podstawę specjalnego zasiłku opiekuńczego ze stanem faktycznym niniejszej sprawy |
|stwierdziły, że świadczenie to jest adresowane wyłącznie do tych osób, które najpierw realizowały zatrudnienie, a następnie |
|zrezygnowały z niego w celu sprawowania opieki nad osobą, o której mowa w art. 16a u.ś.r. Sąd zwraca uwagę, że taka wykładnia |
|przytoczonego przepisu wyklucza z grona beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego wszystkie osoby, które z różnych przyczyn, |
|często od siebie niezależnych, nie podjęły zatrudnienia. W szczególności wykładnia taka nie pozwala na przyznanie świadczenia osobom, |
|które nigdy nie podjęły zatrudnienia przede wszystkim z uwagi na sprawowaną przez siebie (często od wielu lat) opieką nad bliską osobą.|
|W związku z powyższym Sąd zwraca uwagę, że z przytoczonego powyżej art. 16a u.ś.r. nie wynika jakakolwiek preferowana forma rozwiązania|
|stosunku zatrudnienia jako warunku przyznania jednostce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przez "rezygnację" rozumie się bowiem nie |
|tylko "zrzeczenie się", ale również "zaniechanie czegoś" (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom IV, Warszawa 2003, s. 86). |
|Toteż rezygnacją z zatrudnienia jest każdy stan, w którym osoba zdolna do podjęcia zatrudnienia pozostaje poza stosunkiem zatrudnienia.|
|Wtedy bowiem osoba taka odstępuje od zatrudnienia. W szczególności żaden przepis prawa pozytywnego nie wymaga, by osoba ubiegająca się |
|o specjalny zasiłek opiekuńczy pozostawała przez pewien czas w zatrudnieniu, a następnie z niego rezygnowała. Zwrócił na to uwagę |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 408/13 (publ. |
|http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, iż "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących |
|faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez takie osoby pracy po to, by następnie z niej zrezygnować w |
|celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, lecz |
|rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodujące w konsekwencji niemożność |
|wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna". Sąd pragnie zaznaczyć, że celem niepodejmowania zatrudnienia powinna być |
|zawsze konieczność sprawowania opieki nad osobą, o której mowa w art. 16a u.ś.r. i na tym powinny skupić środki dowodowe organy |
|administracyjne rozpoznające wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Interpretacja taka wynika z faktu, że celem |
|wspomnianego świadczenia jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia dla sprawowania opieki nad członkiem |
|rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez|
|Państwo osób opiekujących się członkami najbliższej rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki |
|nad swymi niepełnosprawnymi obywatelami. Raz jeszcze należy podkreślić, że celem specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest |
|wynagrodzenie rezygnacji z zatrudnienia, ale finansowa pomoc skierowana dla osób realizujących obowiązek alimentacyjny w kwalifikowany |
|sposób. |
|W ocenie Sądu wymaga podkreślenia, że w przepisach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego brakuje podstawy pozbawiającej osoby |
|bezrobotne możliwości uzyskania analizowanego świadczenia. Przytoczony powyżej art. 16a ust. 8 u.ś.r. enumeratywnie wylicza katalog |
|okoliczności wykluczających z kręgu beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie wskazując w żaden sposób na osoby bezrobotne |
|zarejestrowane w urzędzie pracy. Oznacza to, że ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego |
|świadczenia. Sąd wskazuje, że analogiczną treść zawiera art. 17 ust. 5 u.ś.r. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania |
|świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym |
|przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o oba te świadczenia została powiązana|
|z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym |
|stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 u.ś.r.). Uregulowanie zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" ustawy z dnia|
|20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) definiując pojęcie |
|bezrobotnego wskazuje, iż jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach |
|rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego |
|wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dotychczasowym |
|orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba bezrobotna nie może być |
|traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. |
|Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) |
|trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, |
|to z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia |
|pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da |
|się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Powyższe uwagi zachowują swą |
|aktualność także w stosunku do art. 16 a u.ś.r., bowiem przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką|
|przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca |
|2013 r., sygn. akt II SA/Bd 463/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013 r. , sygn. akt II SA/Go 555/13, wyrok WSA|
|w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1026/13; także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt IV |
|SA/Po 965/13). Reasumując te rozważania należy raz jeszcze podkreślić, że zarówno osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy, jak|
|i inna osoba, która nie podejmuje pracy z konieczności sprawowania opieki nad osobą, o której mowa w art. 16 a u.ś.r., mogą – po |
|spełnieniu innych przesłanek – być beneficjentami specjalnego zasiłku opiekuńczego. |
|Jak już wyżej wskazano, organy administracji powinny położyć główne akcenty postępowania wyjaśniającego na ustaleniu celu rezygnacji z |
|zatrudnienia. Innymi słowy w postępowaniu w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego organ ma za zadanie ustalić, czy |
|niepodejmowanie zatrudnienia przez wnioskodawczynię wynika z konieczności sprawowania stałej opieki nad osobą, o której mowa w art. 16 |
|a u.ś.r. Jeżeli taka okoliczność jest choćby jedną z licznych przyczyn niepodejmowania zatrudnienia, wspomniane świadczenie powinno |
|zostać przyznane po spełnieniu pozostałych kryteriów (podmiotowego oraz dochodowego). Niewyjaśnienie tej okoliczności oznacza, że |
|zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Ani organ pierwszej instancji ani odwoławczy nie przeprowadziły |
|wnikliwego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia celu rezygnacji skarżącej ze statusu osoby bezrobotnej, a swoje wnioski w tym |
|zakresie oparły na przesłankach nieznajdujących potwierdzenia w obowiązującym prawie i sprzecznych z celem specjalnego zasiłku |
|opiekuńczego. |
|Nadto zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji muszą ulec uchyleniu również z innej przyczyny. |
|Warunkiem przyznania tego świadczenia jest, by łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w |
|przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, jak stanowi art. ust. 2 art. 16a ustawy o świadczeniach |
|rodzinnych. W świetle jego treści przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. |
|Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Dochód członka rodziny |
|oznacza natomiast przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z |
|zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (pkt 2a art. 3 ustawy). W rozpatrywanej sprawie organy przyjęły, że za miarodajny uznać należało w tym |
|przypadku dochód męża skarżącej z 2011 r. W konsekwencji dokonanych ustaleń nastąpiło nieznaczne przekroczenie kryterium dochodowego, |
|którego spełnienie jest jednym z podstawowych warunków przyznania żądanego świadczenia, wydały negatywne rozstrzygnięcia. Jednakże |
|orzekające organy w ogóle nie przedstawiły, z jakich powodów za miarodajny uznać należy dochód rodziny skarżącej składający się |
|wyłącznie z dochodu męża skarżącej. Nie przedstawiły ustaleń i rozważań wobec treści art. 16 a ust. 2 u.ś.r., zgodnie, z którym |
|specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w|
|przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, ewentualnie skorygowanego o treść ust. 3 tego przepisu. Z |
|kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że w skład rodziny skarżącej wchodzi nie tylko mąż wymagający opieki, ale |
|również dorosły syn, który osiąga stałe dochody, a których to dochodów nie uwzględniono ustalając średni dochód rodziny. Odnośnie do |
|tego członka rodziny organy nie zajęły żadnego stanowiska, a w szczególności, dlaczego jego uzyskiwany dochód nie wlicza się do dochodu|
|rodziny, co jest istotne dla stwierdzenia spełnienia kryterium dochodowego, koniecznej przesłanki dla przyznania przedmiotowego |
|zasiłku. |
|Sąd administracyjny został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje kontroli legalności władczych działań organów administracji |
|publicznej w indywidualnych sprawach obywateli, to dokonując kontroli prawidłowości wydanych decyzji, sąd ten nie może domyślać się, co|
|legło u podstaw takiego, a nie innego rozstrzygnięcia organu. Kwestia prawidłowości ustalenia przekroczenia kryterium dochodowego jest |
|jednym z elementów stanu faktycznego sprawy i aby rozstrzygnięcie, co do istoty można było uznać za zgodne z przepisami, także i ten |
|procesowy aspekt powinien być weryfikowalny. Powyższe obrazuje dostatecznie, że tak przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym |
|przypadku, nie mogło zostać uznane za prawidłowe i wystarczające dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. |
|Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego organy administracji zastosują wskazania |
|wynikające z niniejszego uzasadnienia. Uwzględnią zatem w szczególności, że osoba bezrobotna może być beneficjentem specjalnego zasiłku|
|opiekuńczego. W tym zakresie organ musi przede wszystkim ustalić, czy skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki|
|nad swoim mężem, oraz wyjaśnią status syna skarżącej w rodzinie w zakresie tego czy jego dochody należy włączać do dochodów rodziny czy|
|też nie. |
|Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo i jako taka powinna zostać uchylona na zasadzie art. 145 §|
|1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Z kolei w oparciu o art. 135 p.p.s.a. – z uwagi na tożsamość stwierdzonych uchybień i dla końcowego |
|załatwienia sprawy – środek ten zastosowano również względem decyzji organu pierwszej instancji. |
|Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych na zasadzie art. 200 p.p.s.a., albowiem po stronie skarżącej, jako zwolnionej z obowiązku ich|
|ponoszenia na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., koszty takie nie powstały. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło