III SA/Kr 1331/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-10

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, oddalonego wniosku, ani nie przedstawiła dokładnych wyjaśnień swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, oddalonego wniosku, ani nie przedstawiła dokładnych wyjaśnień swojej sytuacji finansowej. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga od strony przekonującego wykazania zasadności wniosku w świetle ustawowych przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na miesięczne dochody w wysokości 1300 zł netto i posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,20 ha. Wniosek ten został złożony po wcześniejszym oddaleniu podobnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie powołał nowych okoliczności ani nie wyjaśnił dokładniej swojej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając majątek swój podał, że należy do niego gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1300 zł netto wynagrodzenia za pracę. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do zaakcentowania, że jest w trudnej sytuacji finansowej Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że swój obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący składa po orzeczonym przez Referendarza Sądowego oddaleniu jego wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych (k. 32-35). Wskazując na powyższe podnieść należy, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Równocześnie przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu lub referendarza, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżący przeszedł nad sygnalizowanymi wyżej kwestiami najzupełniej do porządku, bo w swym obecnym wniosku nie powołał żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które ujawniał w poprzednim wniosku (vide: k. 24-25) oraz jakie zechciał był przedstawić (vide: k. 30) na wezwanie w toczącym się uprzednio postępowaniu o przyznanie prawa pomocy (vide: k. 27). Skoro zaś w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podjął nawet próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji, to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło