III SA/Kr 139/22
WyrokWSA w Krakowie2022-04-04
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości ma interes prawny do wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną ustalającą numer porządkowy dla budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, ponieważ skarżący nie posiadał legitymacji skargowej. Ustalenie numeru porządkowego budynku dotyczy interesu prawnego właściciela nieruchomości, dla której numer jest ustalany, a nie właściciela sąsiedniej nieruchomości. Brak jest związku między sferą praw i obowiązków skarżącego a zaskarżoną czynnością.Stan faktyczny
Wójt Gminy dokonał ustalenia numeru porządkowego dla budynku mieszkalnego na działce nr ewidencyjnym [...]. Skarżący, S. Z., który nie jest właścicielem ani współwłaścicielem tej działki, wniósł skargę na tę czynność materialno-techniczną. Zarzucił naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na czynność materialno-techniczną Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r. znak [...] w sprawie ustalenia numeru porządkowego [...] dla budynku mieszkalnego – jednorodzinnego na działce o nr ewidencyjnym [...] oddala skargę
Zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2021 r., nr [...], Wójt Gminy, działając na podstawie art. 47a i art. 47b ustawy z dnia 17 maja 1978 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz.1990 dalej: p.g.k.) oraz na podstawie § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1368, dalej: rozporządzenie), dokonał ustalenia nr porządkowego [...] dla budynku na działce nr ewid. [...].
Odpis w/w zawiadomienia organ doręczył do wiadomości S. Z. (dalej: skarżący) w dniu 23 listopada 2021 r.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 28 września 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia numeru porządkowego dla budynków mieszkalnych wybudowanych na działkach [...] i [...] w miejscowości I, które posiadają identyczne numery porządkowe [...] ze starym drewnianym budynkiem rodzinnym wzniesionym na działce [...] w I (obecnie w wyniku podziału gruntu - na działce [...]).
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wezwano strony do przedłożenia dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania i wypowiedzenia się w powyższej sprawie w celu osiągnięcia kompromisowego rozwiązania.
Z przedłożonych dokumentów ustalono:
1. pierwszym budynkiem wybudowanym na działce [...] jest istniejący obecnie stary budynek drewniany, który otrzymał numer porządkowy [...],
2. na podstawie mapy uzupełniającej z dnia 29 marca 1993 r. ustalono, że na działce gruntowej nr [...] wybudowano drugi budynek mieszkalny co potwierdza również Wypis z kartoteki budynku Starosty znak: [...] - oznaczony numerem porządkowym [...],
3. na podstawie mapy uzupełniającej wymienionej w pkt. 2, wypisu z Aktu Notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 2 kwietnia1993 r. i decyzji - pozwolenia na budowę znak: [...] z dnia 27 kwietnia 1993 r. wydanej przez Wójta Gminy działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego, na wydzielonej działce [...] w I powstał budynek mieszkalny, na który naniesiono numer [...]. Z zapisu decyzji o pozwoleniu na budowę wynika zobowiązanie inwestora do "rozebrania starego drewnianego budynku mieszkalnego w terminie 3 miesiące od daty oddania do użytku nowego budynku mieszkalnego",
4. przepisy dotyczące numeracji porządkowej nieruchomości na dzień zakończenia budowy i kolejne wydawane w tej sprawie wyraźnie określają, że "w miejscowościach, których ulice nie posiadają nazw, powinna być założona jedna kolejna numeracja dla całej miejscowości".
Następnie organ wskazał treść § 9 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którym "aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej w przypadku gdy: istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystanie", oraz § 12 pkt 2, zgodnie z którym "w przypadku gdy w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia istnieją numery porządkowe niespełniające wymogów określonych w § 6 ust.1-3, które nie zapewniają unikalności związanych z nimi adresów i czytelnej identyfikacji w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi lub numery porządkowe powtórzone, organ prowadzący ewidencję miejscowości, ulic i adresów dokonuje odpowiedniego przenumerowania z urzędu".
S. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynności Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r. znak [...]: 1/ w przedmiocie ustalenia nr porządkowego [...] dla budynku na działce nr ewid. [...], 2/ w przedmiocie ustalenia nr porządkowego [...] dla budynku na działce nr ewid. [...].
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 47a oraz art. 47b, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ich błędną wykładnię i odniesienie, że zmiana numeru porządkowego może być dokonywana zupełnie arbitralnie w każdym czasie i odnosić się do nieruchomości, które zostały już wybudowane i są użytkowane od ponad 38 lat pod nadanym uprzednio numerem porządkowym,
- § 9 pkt 6 w zw. z § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów z dnia 21 lipca 2021 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy organ arbitralnie zmienia numer porządkowy nieruchomości wybudowanej ponad 38 lat temu i użytkowanej pod numerem porządkowym nadanym 38 lat temu, co ma wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie błędnego zawiadomienia, i wprowadzenia mieszkańców i wszelkie służby, instytucje w błąd co do tego gdzie i kto faktycznie zamieszkuje pod numerem [...],
- § 6 ust. 9 ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, wobec braku podjęcia działań umożliwiających nadawanie numerów porządkowych zgodnie z ładem w zakresie numeracji porządkowej,
- art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ oparł się, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejsze stanowisko.
Na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. w zw. z § 27 zarządzenia nr 14 Prezesa NSA z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, Sąd zarządził rozdzielenie skarg S. Z. na w/w czynności. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest skarga na czynność Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r. znak [...], w przedmiocie ustalenia nr porządkowego [...] dla budynku na działce nr ewid. [...].
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie jest właścicielem ani współwłaścicielem działki nr ewid. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, niebędące:
1) decyzjami administracyjnymi,
2) postanowieniami wydanymi w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącymi postępowanie, a także postanowieniami rozstrzygającymi sprawę co do istoty,
3) postanowieniami wydanymi w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,
podlegają kontroli sądu administracyjnego w wyniku wniesionej skargi (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Równocześnie w tym przepisie ustawodawca wyłączył dopuszczalność zaskarżenia na tej podstawie: 1) aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, 2) postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), 3) postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz 4) postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Skarga S. Z. na czynność Wójta Gminy z dnia 22 listopada 2021 r. znak [...], w przedmiocie ustalenia nr porządkowego [...] dla budynku na działce nr ewid. [...], podlegała oddaleniu ze względu na brak legitymacji skargowej po stronie ją wnoszącego. Legitymacja skargowa została określona w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zatem skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot.
Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Odrzucenie skargi jest uznawane za dopuszczalne wtedy, gdy skargę wnosi podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba badania, czy ma on interes prawny do jej wniesienia, w przeciwnym wypadku Sąd skargę oddala (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2697/13, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
"Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy... Aktualna regulacja nie zrywa zatem łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, iż o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego" (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r., sygn. II SO/Bk 13/12, opubl. w CBOSA).
Tymczasem ustalenie numeru porządkowego budynku nie dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 2475/17, opubl. w CBOSA). "Kwestie związane z oznaczeniem działek sąsiednich, nawet położonych przy tej samej ulicy, mają wprawdzie wpływ na sytuację faktyczną innych osób ubiegających się o nadanie numeru, jednak dotyczą wyłącznie interesu prawnego właścicieli konkretnych nieruchomości, którym nadano już numery. Nie do przyjęcia jest taka wykładnia przepisów dotyczących numeracji nieruchomości, która prowadziłaby do możliwości kwestionowania przez osoby trzecie oznaczenia każdej nieruchomości, o ile miałoby to mieć faktyczny wpływ na numerację ich własnej nieruchomości" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. IV SA/Wa 853/08, opubl. w CBOSA).
Z przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło