III SA/Kr 1404/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.), Sędziowie: WSA Bożenna Blitek, WSA Janusz Kasprzycki, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści wnioskowanej pismem z dnia 14 września 2017 r. oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 219 K.p.a. odmówił wydania zaświadczenia o treści wskazanej przez wnoszącego tj. " zaświadcza się, iż wbrew prawnemu obowiązkowi ciążącemu na organie ds. osobowych Policji, nie prowadzono w mojej sprawie wymaganych badań BHP i ustalania zagrożeń dla zdrowia i życia, wraz z badaniami medycyny pracy/służby, mimo odesłania z norm ustawy o Policji i rozpatrzenia do przepisów BHP z ustawy kodeks pracy, a w tym możliwych zagrożeń z punktu widzenia medycznego zakażeniami chorobami zakaźnymi, mimo powszechnej wiedzy, iż zagrożenia w służbie patrolowo-interwencyjnej, związanej z częstym kontaktem z materiałem możliwie zakaźnym w trakcie interwencji, czy działań ratunkowych itp. był bardzo częsty, a w tym nie prowadzono żadnej profilaktyki przed takimi zakażeniami, jak np. przed zakażeniem WZW typu C, możliwie zakaźnych sytuacji, w tym nawet możliwego zakażenia chorobami przeniesionymi przez pasożyty w miejscach interwencji występujących-spelunach, czy melinach itp. miejscach gromadzenia się elementu przestępczego". W uzasadnieniu organ wskazał, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub też osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 1 i 2 K.p.a). Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie określonych faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 K.p.a.). Natomiast odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie ustalono, że K. J. był funkcjonariuszem Ogniwa Patrolowo Interwencyjnego Komisariatu Policji w S oraz Zespołu Patrolowo Interwencyjnego Komisariatu Policji w Ś i zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia nr 13 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 sierpnia 2002 roku, był uprawniony do pobrania środków higieny osobistej przeciwko wirusowi HIV- zestaw nr 11. Funkcjonariusze z uwagi na możliwość kontaktu ze szkodliwym czynnikiem biologicznym, w celu właściwego zabezpieczenia się, mieli obowiązek pobierania środków zabezpieczających ich przed zakażeniem podczas wykonywania czynności służbowych, co odnosiło się również do funkcjonariusza K. J. Były to oprócz wyżej wymienionych środków - zestawy AIDS, które zawierały półmaskę z włókniny, szybkę na twarz ze szkła organicznego oraz rękawice lateksowe. Ponadto do pobrania były opatrunki osobiste i rękawice ochronne. Powyższe środki były do użytku jednorazowego, toteż ich wydawanie nie było ewidencjonowane. Środki te wydawane były według zapotrzebowania. W Komendzie Wojewódzkiej Policji w 2001 roku została opracowana procedura "postępowanie profilaktyczne po ekspozycji na zakażenie hiv dla funkcjonariuszy policji", z którą winni byli się zapoznać policjanci garnizonu małopolskiego. Procedura ta przedstawiała ścieżkę postępowania po ekspozycji z materiałem mogącym być nośnikiem wirusa HIV i zawierała spis placówek medycznych świadczących usługi w zakresie profilaktyki i leczenia poekspozycyjnego HIV. Policjant, który podejrzewał, iż doszło do kontaktu jego krwi z krwią osoby zatrzymanej, bądź doszło do innego rodzaju ekspozycji z materiałem biologicznym, powinien był powiadomić o tym fakcie dyżurnego jednostki, a następnie udać się do placówki medycznej, gdzie lekarz po przeprowadzonej konsultacji podejmował decyzję o dalszym postępowaniu. Szczepienia przeciw WZW typu B, prowadzone były i są na koszt pracodawcy, a policjant zawsze mógł odmówić zaszczepienia się, jak również mógł zwrócić się o możliwość przeprowadzenia u niego wymienionych szczepień. Wszystkie jednostki podległe Komendzie Wojewódzkiej Policji były zaopatrywane w środek do dezynfekcji po ekspozycji na kontakt z chorymi na HIV i AIDS, który znajdował się u dyżurnego jednostki w apteczce. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o wskazanej przez niego treści, gdyż nie odzwierciedla ona stanu faktycznego i pozostaje w sprzeczności z podejmowanymi przedsięwzięciami zmierzającymi do zabezpieczenia funkcjonariuszy przed kontaktem ze skażonym materiałem biologicznym, a na wypadek takiego kontaktu, do neutralizacji skutków. K. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie twierdząc, że organ błędnie nie wydał żądanego zaświadczenia. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 13 października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ odwoławczy stwierdził również, że wszystkie jednostki policji województwa małopolskiego były zaopatrywane w środek do dezynfekcji po ekspozycji z chorymi na HIV i AIDS, który znajdował się w apteczce u dyżurnego jednostki. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. J. podnosząc, że rozstrzygniecie organu nie zawiera konstytutywnych elementów. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017, poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną postawą prawną. W ramach tak określonej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie w świetle powyższych kryteriów nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 P.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że wydawanie zaświadczeń uregulowane jest przepisami Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217 K.p.a - art. 220 K.p.a.). Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Zgodnie z ustabilizowaną linią orzecznictwa postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 K.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - B.Adamiak J.Borkowski wyd. 13 str. 725 i 726). Zdaniem organów ponieważ brak było w posiadanych przez nie ewidencjach (rejestrach i innych dokumentach) danych potwierdzających, że skarżący nie był objęty szkoleniami BHP, a funkcjonariuszom umożliwiano ochronę przed zagrożeniami związanymi z wirusem HIV, a także dano możliwość dokonywania szczepień to niemożliwym było wydanie zaświadczenia, że skarżący nie był objęty ochroną przed występującymi w służbie zagrożeniami dla zdrowia i czynnikami szkodliwymi, a związku z tym z występowaniem na zajmowanych stanowiskach kontaktami z materiałem biologicznym mogącym prowadzić do szczególnych chorób zakaźnych. Zdaniem Sądu rację mają więc organy odmawiając wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeżeli treść ta (tj. określone fakty) nie wynika z prowadzonych rejestrów lub ewidencji czy też posiadanej dokumentacji. Określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu" użyte w art. 218 § 1 K.p.a., nie może być bowiem rozumiane dowolnie i rozszerzająco. Zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. "Postępowanie wyjaśniające" nie jest jednak równoznaczne z "postępowaniem dowodowym", o którym mowa w art. 75 K.p.a. Może być tak, że posiadana przez organ dokumentacja jest wzajemnie sprzeczna, zawiera luki i nieścisłości, które mogą być uzupełnione w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem zaświadczenia. Niemniej jednak zasadniczo (chyba że właściwy dla danych rejestrów i ewidencji przepis tak stanowi) nie prowadzi się postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 75 K.p.a. w celu uzgodnienia ze stanem faktycznym treści urzędowych rejestrów i ewidencji w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia tj. w trybie art. 217-219 K.p.a. W postępowaniu dotyczącym wydawania zaświadczeń organ albo wydaje zaświadczenie, albo odmawia wydania zaświadczenia – celem tego postępowania, chyba że wyraźny przepis stanowi inaczej, nie jest więc rozstrzyganie czy prowadzone rejestry lub ewidencje są prawidłowe lub zgodne ze stanem faktycznym. Takim celom służą przepisy dotyczące merytorycznie konkretnych praw i obowiązków, dla których znaczenie mogłyby mieć okoliczności faktyczne potwierdzane dokumentem urzędowym jakim jest zaświadczenie organu administracji publicznej. W ocenie Sądu, w istocie skarżący ma raczej faktyczny interes w wykazaniu, że nie był objęty właściwą ochroną ponieważ środki ochrony, które teoretycznie miały być dostępne – nie były wydawane, a szkolenia BHP nie obejmowało zagrożeń związanych z kontaktem z materiałem zakaźnym, ponieważ nie przeprowadzono badań środowiska pracy na stanowiskach służbowych. Ta okoliczność, zgodnie z art. 217§2 pkt 2 K.p.a. nie może jednak zobowiązywać organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu potwierdzenia żądanych okoliczności faktycznych. Podkreślić przy tym należy, że to na wnioskodawcy spoczywa główny ciężar obowiązku wykazania interesu prawnego w domaganiu się wydania zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I OSK 684/14). Podkreślić jeszcze raz należy, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego). Zaświadczenia są więc aktami, które potwierdzają istnienie praw lub obowiązków określonych (to jest stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku lub prawa. Jak wynika z wyjaśnień organów funkcjonariusze z uwagi na narażanie na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym, w celu właściwego zabezpieczenia się, mieli obowiązek pobierania środków zabezpieczających ich przed zakażeniem podczas wykonywania czynności służbowych. Były to - zestawy AIDS, które zawierały półmaskę z włókniny, szybkę na twarz ze szkła organicznego oraz rękawice lateksowe. Ponadto do pobrania były opatrunki osobiste i rękawice ochronne. Powyższe środki były wydawane według zapotrzebowania. Ponadto organ I instancji wskazał, że w Komendzie Wojewódzkiej Policji w 2001 r. została opracowana procedura "Postępowanie profilaktyczne po ekspozycji na zakażenie HIV dla funkcjonariuszy policji", z którą winni byli się zapoznać policjanci garnizonu małopolskiego. Procedura ta przedstawiała ścieżkę postępowania po ekspozycji na zakażenie wirusem HIV i zawierała spis placówek medycznych świadczących usługi w zakresie profilaktyki i leczenia poekspozycyjnego HIV. Policjant, który podejrzewał, iż doszło do kontaktu jego krwi z krwią osoby zatrzymanej, powinien był zgłosić o tym fakcie dyżurnemu jednostki, następnie udać się do placówko medycznej, gdzie tylko lekarz po przeprowadzonej konsultacji podejmował decyzję o dalszym postępowaniu. Ponadto organy wskazały, że szczepienia przeciw WZW typu B, prowadzone były na koszt pracodawcy, jednakże policjant zawsze mógł odmówić zaszczepienia się, jak również mógł zwrócić się o możliwość przeprowadzenia u niego wymienionych szczepień. Poza tym wszystkie jednostki podległe Komendzie Wojewódzkiej Policji były zaopatrywane w środek do dezynfekcji po ekspozycji na kontakt z chorymi na HIV i AIDS, który znajdował się u dyżurnego jednostki w apteczce. W świetle tych okoliczności organy policji obu instancji zasadnie przyjęły, że żądanie zawarte we wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, nie znajdowało żadnego potwierdzenia w danych znajdujących się w posiadaniu tych organów. Wydanie zatem zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści byłoby niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Sąd nie dopatrzył się również zasadności zarzutu częściowego przeprowadzenia postępowania i częściowego załatwienia sprawy. Organy wydały rozstrzygnięcie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, co rozstrzyga wniosek skarżącego w całości, a podstawą do tego była analiza posiadanych przez organy dokumentów. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.