III SA/Kr 1417/14

Kraków, dnia 24 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1/ umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ przyznać skarżącemu adwokata K. Ś. wniósł na formularzu PPF o przyznanie zwolnienia do kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wskazał w nim, że dysponuje dochodem rzędu 529 zł pobieranym jako zasiłek stały i 140 – 200 zł zasiłku okresowego. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, w pkt II oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 grudnia 2014 r. Skarżący wniósł skutecznie sprzeciw od tego postanowienia. Wezwaniem z dnia 4 lutego 2015 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 2 lutego 2015 r., skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy poprzez udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem i nadesłanie kserokopii rachunków oraz faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy, przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków oraz o wyjaśnienie czy otrzymuje inną pomoc finansową niż pochodzącą ze środków pomocy społecznej i w jakiej ewentualnie kwocie. W zakreślonym terminie skarżący odpowiedział na powyższe wezwanie. Do pisma z dnia 17 lutego 2015 r. załączył szereg dokumentów. Między innymi decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. o odmowie przyznania mu świadczenia w formie zasiłku celowego na grudzień 2014 r. na zakup śniadań, kolacji oraz artykułów żywnościowych, a także o odmowie przyznania zasiłku celowego na zapłacenie zaległego i bieżącego czynszu. Z decyzji tych wynika, że K. Ś. jest osobą samotnie gospodarującą, a źródłem jego dochodu są jedynie świadczenia z pomocy społecznej. Nie pobiera żadnych świadczeń rentowych. Objęty jest pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej. Posiada zadłużenie z tytułu nieregulowanych opłat czynszowych. Opłata za bezumowne korzystanie z lokalu przy ul. C wynosi 550,04 zł. W roku 2014 skarżący nie dokonał żadnej wpłaty za zajmowany lokal ani też za energię. Z wyciągu konta Zarządu Budynków Komunalnych wynika, że na dzień 31 grudnia 2013 r. skarżący posiadał zadłużenie czynszowe w kwocie 13 871,57 zł. Ponadto skarżący załączył wezwanie do zapłaty z Tauronu Polska Energia, łącznie na kwotę 155,03 zł oraz fakturę za leki na kwotę 80,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z tego względu, że niniejsza sprawa należy do spraw o kategorii "6320" – z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W związku z powyższym Sąd w pkt I sentencji postanowienia orzekł na podstawie 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wniosek o przyznanie K. Ś. adwokata podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Generalnymi zasadami prawa pomocy pozostaje, że to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). W ocenie Sądu K. Ś., uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie Sądowi szeregu wymaganych dokumentów i wyjaśnień, wykazał w sposób dostateczny, że poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Oświadczenia skarżącego o sytuacji bytowej i materialnej zostały poparte stosownymi pismami organów, które nie budzą wątpliwości, co do zawartych w nim stwierdzeń. Wynika z nich, że skarżący jest osobą ubogą, borykającą się głównie z problemem mieszkaniowym i koniecznością opłacenia zajmowanego lokalu. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki przyznania K. Ś. adwokata, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.