III SA/Kr 1422/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Zaskarżoną przez A. C. decyzją z dnia 28 września 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] 2011 r. [...] o umorzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 138 § 1 pkt 1 , art. 148 §1, art. 149 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 7 kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...]) orzeczono wobec A. C. między innymi zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. W dniu 07 listopada 2008r. A. C. w związku z utratą z dniem 30 czerwca 2006r. ważności posiadanego prawa jazdy kat. A,B,C zwrócił się do Starosty o wymianę tego dokumentu. Starosta odmówił decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] realizacji wniosku skarżącego, powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908) stanowiące, że osoba, która była pozbawiona uprawnień na okres powyżej roku podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy a skarżący nie wykazał by poddał się takiemu sprawdzianowi kwalifikacji, zatem nie jest uprawniony do kierowania pojazdami i nie może posługiwać się dokumentem prawa jazdy. Decyzja ta została zaskarżona w trybie odwoławczym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji, orzekając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b, ust. 4 i art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany prawa jazdy z dnia 29 kwietnia 2002r. (Dz. U. nr 69, poz. 640). Pismem z dnia 17 kwietnia 2010 r., sprecyzowanym ostatecznie w dniu 31 sierpnia 2010 r. A. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w.w ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. Jako podstawę wznowienia skarżący powołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a za dowód mający istotne znaczenie dla sprawy, nieznany organowi, który wydał decyzję przyjął pismo Starosty z dnia [...] 2009r. Nr [...]. Kopia tego pisma została dołączona do wniosku. W piśmie tym Starosta poinformował skarżącego o zakresie danych dotyczących jego osoby widniejących w ewidencji kierowców. Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie zakończone wskazaną wyżej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. Jednocześnie, z uwagi na fakt, iż z podania skarżącego oraz okoliczności sprawy nie wynikało zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 3 lutego 2011 r. Nr [...] zwróciło się do A. C. o udzielenie wyjaśnień, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. C. wyjaśnił, że o okoliczności stanowiącej postawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 31 sierpnia 2010 r. i w tym samym dniu wniósł o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w następstwie decyzję z dnia [...] 2011 r. [...] o umorzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...], za podstawę prawną przyjmując art. 148 § 1 i art. 105 § 1 K.p.a. Kolegium stwierdziło, iż nie daje wiary złożonym przez skarżącego wyjaśnieniom dotyczącym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż jak wynika z akt sprawy A. C. występując z wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2010r. o wznowienie postępowania (data nadania w Urzędzie Pocztowym - 19 maja 2010 r.) już dołączył do niego pismo Starosty z dnia 10 sierpnia 2009 r. Nr [...]. Zatem musiał mieć wcześniej wiedzę o treści tego pisma. Ponadto organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – pisma Starosty z dnia 10 sierpnia 2009 r. Nr [...] wynika, że zostało doręczone żonie A. C. w dniu 13 sierpnia 2009 r., a więc 9 miesięcy przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium stwierdziło z powyższych względów, że A. C. nie dochował terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Organ wyjaśnił przy tym, że generalnie w sytuacji stwierdzenia, uchybienia terminowi organ winien wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, natomiast w sytuacji, gdy organ wydał już postanowienie o wznowieniu postępowania, ale przedwcześnie, nieprawidłowo, powinien (przy braku możliwości wydania decyzji o odmowie wznowienia) umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. A. C. złożył do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...]. Powołał się na pismo Starosty Nr [...] z dnia 28 marca 2011 r. , na pismo z dnia 4 kwietnia 2011 r. Nr [...] oraz na zażalenie z dnia 18 lutego 2008 r. Rozpoznając ponownie sprawę SKO wydało opisaną na wstępie decyzję, wyjaśniając wpierw istotę postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Szczególnie organ skoncentrował się na przepisie art. 145 § 1 i 148 § 1 k.p.a., wskazując, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ wskazując na fakt, że A. C. wniósł o wznowienie postępowania pismem z dnia 17 kwietnia 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. ponownie wyraził zapatrywanie, że skarżący nie dotrzymał terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., co powinno skutkować odmową wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. W szczególności organ fakty, że powołane przez skarżącego pismo z dnia 10 sierpnia 2009 r. Nr [...] stanowiące - w jego ocenie - podstawę do wznowienia postępowania - zostało doręczone (w trybie doręczenia zastępczego) żonie w dniu 13 sierpnia 2009 r. Dodatkowo składając wniosek pismem z dnia 17 kwietnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - 19 maja 2010 r.) skarżący dołączył do niego pismo Starosty z dnia 10 sierpnia 2009 r. Nr [...]. Powyższe dowody i dokumenty przeczą zatem w ocenie organu twierdzeniu skarżącego, że o akcentowanej okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Nr [...] dowiedział się dopiero w dniu 31 sierpnia 2010 r. Organ podkreślił przy tym, że obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 Kpa. W ocenie Kolegium A. C. nie dotrzymał terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., co powinno skutkować odmową wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. Uściślając jednak, wobec wydania w sprawie postanowienia z dnia [...] 2010 r. Nr [...] o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...], prawidłowym rozstrzygnięciem procesowym było w ocenie organu umorzenie postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. W skardze na w.w. decyzje A. C. wskazując, że wznowienie postępowania regulują przepisy kpa, zauważył, że art. 147 kpa dzieli wznowienie na wznowienie z urzędu lub na żądanie strony i dlatego w jego ocenie, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 145 kpa, których powstanie zaistniało z winy organu poprzez przykładowo niedopełnienia obowiązku sprawdzenia wiarygodności dowodów lub obowiązku wynikającego z obowiązującej ustawy, to wówczas ten organ jest zobowiązany z urzędu do naprawienia szkody poprzez wznowienie z urzędu, niezależnie od zawiadomienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, zauważając, ze nie znalazł podstaw prawnych do działania w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku A. C. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2009 r. Nr [...] o odmowie wymiany A. C. prawa jazdy kat. A, B, C potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Zaskarżona przez A. C. decyzja ma ściśle procesowy charakter i zapadła w związku ze wstępnym badaniem spełnienia przez wniosek A. C. wymogów formalnych, które stawia się wnioskom o wznowienie postępowania na podstawie przepisów 145 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. Rodzaj zaskarżonej decyzji ściśle zakreśla granice rozpoznania sprawy, które nie sięgają do oceny czy wskazany przez skarżącego dowód miałby wpływ na treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2009r., wobec której wnosi o wznowienie. Generalnie wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach procesowych (art. 145 § 1 k.p.a.). W sprawie A. C. powołał się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa tj. na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Konkretnie powołał się na pismo Starosty z dnia 10 sierpnia 2009r. Nr [...], w którym Starosta informuje skarżącego o danych zawartych w ewidencji kierowców, o której stanowi przepis art. 100 a i b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ewidencji tej zamieszcza się między innymi dane o zastosowaniu wobec posiadającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tego rodzaju informacja została w ewidencji o skarżącym umieszczona. Zasadą jest, że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 października 1998r. (sygn. akt III SA 2802/97, niepubl.) oraz w wyroku z dnia 18 lutego 2011r. II OSK 176/10 (Lex nr 992498) "strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia; zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze". Organ obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu. Jeżeli wniosek został złożony przez stronę wskazuje na ustawową przesłankę wznowienia i został zachowany termin jego wniesienia organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa). Do podjęcia tego postanowienia żadne rozważania i czynności merytoryczne nie są dopuszczalne. Nie jest także dopuszczalne badanie istnienia wskazanej przesłanki wznowieniowej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, co wynika z treści przepisu art. 149 § 2 Kpa. Stanowi on, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować natomiast odmową wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie kwestia dochowania terminu wniesienia przez A. C. wniosku o wznowienie postępowania została przez organ przeprowadzona wnikliwie i w sposób przekonujący z tym zastrzeżeniem, że powinna zgodnie z wyżej powołanymi przepisami nastąpić przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. Należy w związku z tym przyjąć za organem, że doszło w sprawie do błędnego wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania, które samo w sobie nie mogło stanowić podstawy do przeprowadzenia zgodnie z przepisem art. 149 § 2 Kpa postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Słusznie organy wykazały niekonsekwencję w twierdzeniach A. C., który powoływał się na pismo Starosty z dnia 10 sierpnia 2009r. jako na nowy dowód w sprawie nieznany organowi w dniu wydania decyzji i wskazywał, że o piśmie dowiedział się w dniu 31 sierpnia 2010r. przy czym z akt w sposób niewątpliwy wynikało, że pismo to zostało odebrane przez żonę skarżącego w dniu 13 sierpnia 2009r. a więc 9 miesięcy przed dniem wniesienia o wznowienie postępowania a nadto pismo to zostało załączone przez skarżącego do pierwszego pisma w sprawie wznowienia postępowania to jest pisma z 17 kwietnia 2010r. Fakty te w sposób niezbity świadczą o tym, że A. C. wniósł wniosek o wznowienie postępowania po terminie, gdyż po upływie jednego miesiąca od podjęcia wiedzy o treści pisma Starosty. W konsekwencji, w świetle wydania w dniu [...] 2010r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia o wznowieniu postępowania przy błędnym założeniu spełnienia przez A. C. wymogów formalnych wniosku o wznowienie – analizie musiała podlegać kwestia przedmiotowości tego postępowania. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 Kpa : gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r. SA/Łd 2424/94 (ONSA 1996/2/80): Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W sprawie niniejszej brak podstaw faktycznych i prawnych wynika z niedochowania w gruncie rzeczy przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Należy równocześnie przywołać wyroki sądów: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2011r. II OSK 176/10 (Lex nr 992498), Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z 28 maja 2008r. II SA/Gd 18/08, które zgodnie stwierdziły, że w sytuacji gdy organ nieprawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania powinien (przy braku możliwości wydania decyzji o odmowie wznowienia) umorzyć postępowanie. Wobec powyższego Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi A. C. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.