III SA/Kr 1423/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala Decyzją z dnia 15 września 2017 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017.1257), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017.935), art. 102 ust. 1 pkt. 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2017.978), utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r, znak: [...] o zatrzymaniu J. C. prawa jazdy nr [...], nr druku [...], kat. B,A wydanego przez Starostę dnia 26 lutego 2001 r. – do czasu ustania przyczyn zatrzymania, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] 2016 r. Starosta decyzją znak: [...] skierował J. C. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 31 maja 2016 r., albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2017 r., znak [...] stwierdziło, iż odwołanie od niej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Pomimo upływu terminów do poddania się badaniu lekarskiemu i przedstawienia Staroście orzeczenia lekarskiego, J. C. nie wypełnił przedmiotowych obowiązków. W konsekwencji Starosta z urzędu wszczął postępowanie i zatrzymał prawo jazdy J. C. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł J. C., zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym: art. 7 kpa poprzez w szczególności zaniechanie ekspediowania skierowania na badania do odwołującego i ekspediowanie tegoż pisma wyłącznie do jego pełnomocnika; art. 7a § 1 kpa poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść odwołującego i nie przyjęcie, że brak jest wątpliwości co do stanu zdrowia J. C.; art. 39 kpa poprzez doręczenie pisma za pokwitowaniem przez innego operatora niż operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe i wyciąganie z tego negatywnych konsekwencji w stosunku strony; art. 44 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustalenia, czy odwołujący uzyskał informację o skierowaniu go na badania lekarskie i miał możliwość zastosowania się do tej decyzji, oraz naruszenie art. 81a kpa wskutek braku rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości faktycznych i przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki konieczne do uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze. Organ odwoławczy nie podzielił podniesionych przez skarżącego zarzutów i – powołując się na przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami – wskazał, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a organ w tym postępowaniu nie jest uprawniony do ponownego badania okoliczności, które stanowiły podstawę wydania decyzji nakazującej poddanie się badaniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwości doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie skutkującej niemożliwością powzięcia przez odwołującego wiadomości o obowiązku odbycia badań, Kolegium wskazało, że nie ma wątpliwości co do skutku doręczenia decyzji Starosty z dnia [...] 2016 r. z uwagi na treść art. 44 § 4 kpa i nadanie decyzji przez organ prawidłowo, do rąk pełnomocnika odwołującego. Kolegium wskazało także, iż w art. 44 kpa ustawodawca nie posługuje się terminem "Poczta Polska" lecz mówi o "operatorze pocztowym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. 2017.1481) a takim operatorem pozostaje InPost S.A. Nadto postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik odwołującego odebrał 10 marca 2017 r., zatem wiedział o obowiązku swojego mocodawcy poddania się badaniom lekarskim. Kolegium podkreśliło też treść art. 40 § 2 kpa, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego. Doręczenie pisma pełnomocnikowi strony odnosi skutki wobec tej strony – skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań – tak pozytywne jak i negatywne – obciążają reprezentowanego. Z kolei odnośnie do zarzutu odwołania, iż decyzja organu I instancji o zatrzymaniu prawa jazdy została doręczona tylko odwołującemu , Kolegium wskazało, że w postępowaniu przed tym organem odwołujący działał osobiście - pomimo wezwania do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa ani odwołujący ani pełnomocnik dokumentu takiego nie przedłożyli. Na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: - art. 6 i 7 kpa w zw. z art. 99 ust. 1 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami poprzez działanie organów administracji publicznej bez podstawy prawnej, oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela; - art. 80 kpa poprzez dokonane przez organy błędnej oceny stanu faktycznego tj. uznanie, że stan zdrowia skarżącego, uczestniczącego w kolizji drogowej, odnośnie której nadal toczy się postępowanie prokuratorskie zobowiązuje do skierowania na kontrolne badania lekarskie, a jednocześnie nakazuje orzec o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu poddania się tym badaniom, W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionował zasadność skierowania go na badania lekarskie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016.1066 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z przytoczonych przepisów doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uznanie. Odnosząc się do szeregu argumentów podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących braku zasadności w jego opinii skierowania go na badania lekarskie, wskazać należy, że zarzut ten nie mógł odnieść skutków. Materialnoprawna podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978), dalej u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 wskazanej ustawy. Wyłącznymi zatem przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: po pierwsze posiadanie przez kierującego prawa jazdy, po drugie nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i wreszcie po trzecie brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przepis art. 101 ust. 2 u.k.p. stanowi, że osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt. 2 lub 3, jest obowiązana do : 1) poddania się badaniu lekarskiemu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóżniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt. 2). Bezsporne jest, że obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty z dnia [...] 2016 r. znak : [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. W decyzji tej (k. 40 i 41 akt adm.) zawarte było pouczenie o terminie na odbycie badania, oraz terminie przedstawienia organowi kierującemu na badanie orzeczenia lekarskiego a więc o treści art. 101 pkt. 2 u.k.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2017 r. znak [...] stwierdziło, że odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 10 marca 2017 r., co potwierdza dowód jego doręczenia bezpośrednio pełnomocnikowi skarżącego (k. 56 akt adm.). Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania lekarskie w wymaganym terminie 1 miesiąca. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. gdyż w zakreślonym terminie nie stawił się na badania lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, LEX nr 2151301; WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, LEX nr 2189919; NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na badanie lekarskie, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Niezasadnie więc zarzuca skarżący w skardze zaniechanie przez organy należytego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak już bowiem wskazano wyżej, wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 3 u.k.p. są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tegoż obowiązku, jak i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro więc decyzja Starosty [...] 2016 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego - postanowienie SKO z dnia [...] 2017 r. o stwierdzeniu wniesienia od niej odwołania (k. 54 akt adm.) nie zostało zaskarżone zażaleniem ani skargą do sądu administracyjnego, to uzyskała ona walor ostateczności i stanowiła jedna z przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji pozostają więc zarzuty skargi dotyczące kwestii doręczenia decyzji o skierowaniu skarżącego na badania przez operatora InPost, kierowania przez operatora do pełnomocnika informacji o przesyłce oraz powinności ekspediowania bezpośrednio do skarżącego skierowania na badania lekarskie. Obowiązek odbycia badania wynika z samej treści decyzji i żaden przepis u.k.p. nie ustanawia obowiązku kierowania do strony odrębnego skierowania, natomiast wyczerpujące pouczenie o terminach badania i przedłożenia wyników wynika także z samej treści decyzji kierującej. Bez znaczenia są także relacje skarżącego z pełnomocnikiem reprezentującym go w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] 2016 r., w szczególności okoliczność, w jakim terminie pełnomocnik poinformował skarżącego o istnieniu obowiązku zgłoszenia się na badanie i skutkach zaniechania tego obowiązku. Jak słusznie zauważyło Kolegium, stosownie do art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przede wszystkim jednak, następstwem udzielenia pełnomocnictwa jest powstanie po stronie pełnomocnika uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy a osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Ryzyko ujemnych skutków ewentualnego niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika ponosi mocodawca (por. KPA Komentarz pod red. naukową H. Knysiak-Molczyk, Wyd. Wolters Kluwer, W-wa 2015, M. Romańska kom. do art. 32 ustawy). Jak już na wstępie wskazano, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Nie ma więc żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podnoszony przez skarżącego fakt, iż w dacie wniesienia skargi toczyło się nadal postępowanie prokuratorskie w sprawie kolizji, w której uczestniczył skarżący, ani fakt, iż skarżący w dniu 22 stycznia 2018 r. został poddany badaniu lekarskiemu w wyniku którego wydane zostało orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T. Orzeczenie to może stanowić ewentualnie podstawę do ubiegania się przez skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w innym trybie, przewidzianym u.k.p. Z powyższych przyczyn, a także wobec treści art. 106 § 3 p.p.s.a. który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w piśmie z dnia 7 lutego 2018 r. Zarzuty skargi okazały się więc bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Jest wyczerpujące, zawiera omówienie stanu faktycznego sprawy i prawidłowo zastosowanych przepisów prawa, organ odniósł się również do wszystkich zarzutów odwołania. Motywy rozstrzygnięcia podane są zrozumiałym językiem. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.