III SA/Kr 1428/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie opinii o osobie ubiegającej się o licencję pracownika ochrony skargę oddala. Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z dnia [...] 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 26 ust. 3 pkt. 1. ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (tekst jednolity Dz. U. Nr 145 poz. 1221 z 2005r.) oraz w związku z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 czerwca 1998r. w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownika ochrony fizycznej i licencji pracownika zabezpieczenia technicznego oraz trybu i częstotliwości wydawania przez organy Policji opinii o pracownikach ochrony (Dz. U. Nr 78. poz. 511 z 1998r.) i art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego tj.(Dz. U. z 2013r.. poz. 267) stwierdził, iż Z. B. nie posiada nienagannej opinii. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Z. B. nie posiada nienagannej opinii. W 2011 roku w Wydziale Kryminalnym KPM było prowadzone postępowanie z art. 158 § 1 k.k. Sąd Rejonowy - Wydział II Karny wyrokiem z dnia 18 października 2013 roku sygn. akt [...] uznał, że Z. B. dopuścił się popełnienia czynów stanowiących przestępstwo z art. 158 k.k. tj. że w dniu 23 października 2010 roku w B brał udział w bójce z użyciem niebezpiecznego przedmiotu narażając jej uczestników na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia, życia. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Z. B. na okres próby wynoszący 1 rok. Zdaniem organu wyrok wskazuje jednak, że przestępstwo zaistniało, wina została potwierdzona, ponadto wskazuje umyślność popełnionego czynu, zatem Z. B. nie posiada nienagannej opinii. Z. B., złożył zażalenie na to postanowienie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym usprawiedliwiał swoje zachowanie obroną konieczną. Skarżący podkreślił, iż miała miejsce bójka w lokalu, w którym był pracownikiem ochrony oraz że sytuacja wymagała takiego zachowania. Dodał także, iż jego zdaniem spełnia przesłanki warunkujące otrzymanie opinii o posiadaniu nienagannej opinii. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 16 września 2013r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, iż z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 października 2012 r.[...] wynika, iż Z. B. w trakcie krytycznego zajścia użył pałki teleskopowej jak i miotacza gazu, do których używania w granicach ochranianych obiektów mają uprawnienie jedynie licencjonowani pracownicy ochrony fizycznej. Nadto fakt, iż w trakcie zajścia jako pracownik ochrony obiektu Z. B. przyłączył się do bójki pomiędzy jej uczestnikami, a nie pozostał jedynie w roli osoby rozdzielającej zwaśnione strony przemawia za stwierdzeniem, iż również w przyszłości opiniowany może przekroczyć uprawnienia wykonując czynności pracownika ochrony, nie dając tym samym rękojmi prawidłowego wykonywania zadań pracownika ochrony. Następnie organ wskazał na treść wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt. III SA/Wr 115/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w którym stwierdzono, że organ uprawniony do wydania opinii o pracowniku ubiegającym się o licencje, którego podstawowymi zadaniami będzie ochrona życia, zdrowia i mienia zobligowany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Oznacza to, że na organie tym spoczywa w pierwszym rządzie obowiązek rozważenia, jakie okoliczności faktyczne są w sprawie istotne i niezbędnie do ustalenia. Ponieważ ustawodawca nie określił techniczno-prawnego pojęcia "nienagannej opinii", dlatego przy ustalaniu takiego wyrażenia trzeba odwołać się do słownikowego rozumienia "naganności" lub "nienaganności". Przymiotnik "naganny" obejmuje zachowanie lub postępowanie zasługujące na krytykę lub karę, "nienagannym" jest zaś zachowanie, któremu nie można nic zarzucić (zob. Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 3, s. 63 i 150). "Naganny", to "zasługujący na naganę, karygodny, zły", "nienaganny" natomiast, to "nie dający powodu do nagany, do jakiegokolwiek zarzutu, wzorowy" [zob. Słownik języka polskiego (redaktor naukowy prof. dr Mieczysław Szymczak) Warszawa 1988, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, t. 2, s. 257 i 342]. Organ podniósł nadto, iż ustawodawca wprowadził wymóg posiadania "nienagannej opinii", nie zaś "opinii pozytywnej". Wspomniane rozróżnienie nie pozostaje bez wpływu na sposób oceny, albowiem wymóg posiadania "nienagannej opinii" jest dalej idący i bardziej rygorystyczny aniżeli wymóg posiadania tylko "opinii pozytywnej". Dlatego też przy ustalaniu, czy osoba ubiegająca się o status pracownika ochrony ma "nienaganną opinię", kryteria oceny muszą być odpowiednio rygorystyczne. W takim kontekście "nienaganną opinię" może mieć osoba, która nie tylko postępuje według prawa, ale także przestrzega zasad współżycia społecznego i co do której nie ma obaw, że zachowa się nieodpowiedzialnie w razie konfliktu zaistniałego w rodzinie, w stosunkach sąsiedzkich lub w środowisku pracy (zob. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 20 października 2009 r., II SA/Bd 634/09; WSA w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2010 r., II SA/Sz 1123/09; WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2010 r., III SA/Kr 1203/09). Warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, co zakłada zarówno stwierdzenie popełnienia przestępstwa przez sprawcę, jak i jego winę (zob. A. Marek, Warunkowe umorzenie postępowania karnego, Warszawa 1973, s. 56 i n.). Tezy tej nie podważa fakt, że pozytywny upływ okresu próby przekształca ex lege umorzenie warunkowe w umorzenie definitywne. Skutek taki jest typowy dla probacji, o czym świadczy to, że pozytywny upływ okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary powoduje z mocy ustawy zatarcie skazania, tzn. uznanie go za niebyłe. Według bowiem art. 76 § 1 k.k., skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (zob. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, LEX 2010, wyd. V, akapit 1 komentarza do art. 66 k.k.). Upływ okresu próby umożliwi ponowną ocenę czy opiniowany przestrzega porządku prawnego. Z. B. jako osoba winna zarzucanego mu przestępstwa z art. 159 kk. nie może być uznany za osobę posiadającą nienaganną opinię, zwłaszcza mając na względzie możliwość powierzenia mu środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, a także ewentualnego wykorzystania ich niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Z. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji rażące naruszenie zasad prawa materialnego i procesowego i wniósł o uchylenie go w całości, wydanie pozytywnej opinii i w konsekwencji wydanie licencji pracownika ochrony. Zdaniem skarżącego postępowanie przygotowawcze i proces karny dotyczący bójki, w której Z. B. brał udział było obarczone licznymi nieprawidłowościami i uchybieniami oraz odmawiano mu prawa do obrony. Ponadto zdaniem skarżącego warunkowe umorzenie postępowania karnego nie stanowi o winie. Teza ta ma być często wyrażana w orzecznictwie zarówno sądów karnych jak i administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowienie zostało wydane zgodnie ze stanem faktycznych oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki prawne określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z [...] 2013 r. znak [...] odpowiada prawu. Orzeczenie znajduje uzasadnienie na gruncie przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005r nr 145, poz. 1221 ze zm. – zwanej dalej ustawą o ochronie) w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 r. w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownika ochrony fizycznej i licencji pracownika zabezpieczenia technicznego oraz trybu i częstotliwości wydawania przez organy Policji opinii o pracownikach ochrony – zwanego dalej rozporządzeniem. Organ odwoławczy, jak i Komendant Powiatowy Policji przeprowadzili wyczerpujące postępowanie dowodowe i dokonali prawidłowej wykładni przepisów. Przepis art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie stanowi, że o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia może ubiegać się osoba, która m.in. posiada nienaganną opinię wydaną przez komendanta komisariatu Policji właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Rozporządzenie w § 10 reguluje natomiast tryb wydawania opinii o pracowniku ochrony w sposób ten, że opinię o osobie ubiegającej się o licencję pracownika ochrony oraz o pracowniku ochrony wydaje właściwy, ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego komendant komisariatu Policji na polecenie komendanta wojewódzkiego policji. Negatywna opinia o osobie ubiegającej się o licencję pracownika ochrony bądź o pracowniku ochrony jest podstawą do odmowy wydania licencji pracownika ochrony lub wszczęcia postępowania administracyjnego o cofnięcie licencji. Przepisy te pokrywają się, ale tylko w zakresie wymogu posiadania nienagannej opinii. Nie jest przedmiotem badania przez Sąd kwestia prejudycjonalności wyroku Sądu karnego na zasadzie art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem postępowania jest ustalenie czy Z. B. legitymuje się nienaganną opinią jako warunkiem niezbędnym do otrzymania licencji. Przepisy ustawy wprowadzając wymóg posiadania nienagannej opinii jako warunku otrzymania i zachowania licencji nie wskazały żadnych szczególnych kryteriów, okoliczności którymi ma się kierować organ właściwy do wydania opinii. Równocześnie trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ustawodawca wprowadził wymóg posiadania nienagannej opinii, a nie opinii pozytywnej. Niewątpliwie wymóg posiadania nienagannej opinii jest dalej idący i bardziej rygorystyczny niż wymóg posiadania pozytywnej opinii. Stąd też dla ustalenia, że podmiot posiada nienaganną opinię kryteria muszą być odpowiednio rygorystyczne. Przedmiotem uwagi Sądu jest przede wszystkim to, czy organ właściwie zinterpretował wyrok karny orzeczony wobec skarżącego. Nie jest sporne, że Sąd Rejonowy - Wydział II Karny wyrokiem z dnia 18 października 2013 roku sygn. akt [...] uznał iż Z. B. z innymi oskarżonymi wyczerpał znamiona czynów stanowiących przestępstwo z art. 158 k.k. tj. że w dniu 23 października 2010 roku w B brał udział w bójce z użyciem niebezpiecznego przedmiotu narażając jej uczestników na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia, życia i warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Z. B. na okres próby wynoszący 1 rok. Wyrok jest prawomocny. Warunkowe umorzenie jest stwierdzeniem winy i to nie może być kwestionowane. Okoliczność stwierdzenia popełnienia czynu zabronionego skarżący kwestionował, zaskarżając wyrok apelacją. Wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. W tych okolicznościach skarżący nie może skutecznie powoływać się na błędy postępowania i ustalenia sądu karnego. Należy zauważyć, że wyrok sądu karnego jest wiążący dla sądu administracyjnego, co do stwierdzonej winy. Oznacza to, że w tym zakresie nie może być inne ustalenie sądu administracyjnego. W związku z tym nie można się zgodzić się ze skarżącym, że warunkowe umorzenie postępowania za zarzucane przestępstwo nie jest decydujące dla rozstrzygnięcia w kwestii opinii. W doktrynie jak i orzecznictwie sądowym warunkowe umorzenie postępowania traktuję się, jako faktyczne stwierdzenie winy, bowiem przesłanką tej instytucji jest stwierdzenie, że okoliczności zarzucanego czynu oskarżonemu nie budzą żadnych wątpliwości Dodatkowo w rozpoznawanej sprawie okolicznością niewątpliwie obciążającą skarżącego jest fakt, że wyrok dotyczy przestępstwa umyślnego przeciwko życiu i zdrowiu. Sąd zgadza się z oceną organu, że przełożenie tych faktów na ocenę osobowości starającego się o licencję, może mieć znaczący wpływ na późniejsze efekty dysponowania przez skarżącego bronią, środkami przymusu bezpośredniego i wykorzystania ich niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Rolą Sądu jest zakwalifikowanie stwierdzonych zdarzeń do określonej normy prawnej, co na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, że skarżący poprzez dokonanie czynów mających postać przestępstwa z Kodeksu karnego nie posiada nienagannej opinii warunkującej otrzymanie licencji. Okoliczność, iż skarżący posiada w miejscu zameldowania pozytywną opinię nie wyłącza stwierdzenia, że dopuszczając się czynu zabronionego przeciwko życiu i zdrowiu dał wyraz temu, że prognoza, co do przestrzegania norm prawnych w zakresie dbałości o właściwą zgodną z prawem o ochronę fizyczną jest pozytywna. Ustawa wymaga, bowiem posiadania nienagannej opinii, a zdaniem Sądu nie może legitymować się taka opinią osoba, która co prawda posiada pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, a równocześnie zostaje uznana wyrokiem sądu za dopuszczenie się przestępstwa bójki, również w przypadku, gdy postępowanie warunkowo umorzono. Na marginesie sąd stwierdza, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt umorzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzją z dnia 10 stycznia 2014 r postępowania o wydanie licencji, bowiem sąd orzeka w sprawie na datę stanu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.