III SA/Wr 115/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-06-07

Skład orzekający: Józef Kremis, Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji może wydać negatywną opinię o pracowniku ochrony, opierając się na wyroku skazującym za naruszenie nietykalności cielesnej, mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ Policji ma prawo wydać negatywną opinię o pracowniku ochrony, opierając się na wyroku skazującym za naruszenie nietykalności cielesnej, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Warunkowe umorzenie nie oznacza braku popełnienia przestępstwa, a jedynie stanowi środek probacyjny. W kontekście wymogu "nienagannej opinii" dla pracownika ochrony, stwierdzenie popełnienia przestępstwa, nawet naruszenia nietykalności cielesnej, wyklucza możliwość wydania takiej opinii.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w S., które utrzymało w mocy negatywną opinię o jego "nienaganności" wydaną przez Komendanta Komisariatu Policji w S. Opinia ta została wydana w związku z ubieganiem się o licencję pracownika ochrony. Podstawą negatywnej opinii był wyrok Sądu Rejonowego w S., który warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko J.S. za naruszenie nietykalności cielesnej żony i córki, a także negatywne opinie sąsiadów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J.S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Józef Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Marcin Miemiec, Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie uzyskania licencji pracownika ochrony oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Komendant Powiatowy Policji w S. – po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na postanowienie Komendanta Komisariatu Policji w S. z dnia [...] r. (L.dz. [...]) w sprawie nagannej opinii J. S. , wydanego na podstawie § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 r. w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownika ochrony fizycznej i licencji pracownika zabezpieczenia technicznego oraz trybu i częstotliwości wydawania przez organy Policji opinii o pracownikach ochrony (Dz. U. Nr 78. poz. 511, zwanego dalej w skrócie "rozp. 1998") w zw. z art. 106 § 5 i art. 268a k.p.a. – utrzymał pierwszoinstacyjne postanowienie w mocy, powołując się art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Komendant Komisariatu Policji w S. wskazał, że w dniu [...] r. Prokuratura Rejonowa w S. sporządziła przeciwko J. S. akt oskarżenia o czyn z art. 207 § 1 k.k., zarzucając mu, że w okresie od [...] r. do [...] r., w R. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną W. i córką D. S. Zachowanie się J. S. spowodowało interwencję patrolu Komisariatu Policji w S. w dniu [...] r. w miejscu zamieszkania w R., przy czym patrol ten zatrzymał J. S. do wytrzeźwienia i postępowania wyjaśniającego. Czynności te zostały zakończone przedstawieniem zarzutów z art. 207 k.k. i przekazaniem materiałów do Prokuratury Rejonowej w S., która wniosła akt oskarżenia. W wyroku z dnia [...] r. ([...]) Sąd Rejonowy w S. – zmieniając kwalifikację czynu z art. 207 § 1 na art. 217 § 1 k.k. – uznał J. S. za winnego czynu opisanego w art. 217 § 1 k.k., lecz na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 k.k. postępowanie warunkowo umorzył na jeden rok próby. Ponadto Komendant Komisariatu Policji w S. stwierdził, że J. S. nie ma dobrej opinii wśród sąsiadów, a wręcz przeciwnie – pozostaje z większością z nich w konflikcie. Sąsiedzi często widują J. S. pod wpływem alkoholu, wywołującego u opiniowanego agresję. Wskazując na te podstawy, Komendant Komisariatu Policji w S. postanowieniem z dnia [...] r. wydał naganną opinię o J. S. W zażaleniu na to postanowienie J. S. zarzucił, że od daty warunkowego umorzenia postępowania karnego nie pozostawał w konflikcie z prawem, Wskazał, że nigdy nie był później zatrzymany przez patrol Policji do wytrzeźwienia, co jakoby – według uzasadnienia – miało nastąpić w dniu [...] r. Zdaniem strony, również powoływanie się na opinię niektórych sąsiadów jest nietrafne. Żalący się przyznał, że stosunki z sąsiadami nie układały się najlepiej, ale nie miało to związku z nadużywaniem alkoholu, lecz z kwestiami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jego zdaniem nigdy nic dochodziło do żadnych kłótni czy nieporozumień. W zażaleniu, J. S. wskazał na swoją opinię w firmie "A" w S., gdzie pracował od [...] r. do [...] r. Podniósł ponadto zarzut niepowiadomienia jego pełnomocnika o prowadzonych przez Komisariat Policji w S. czynnościach, wskutek czego był on pozbawiony reprezentacji. Komendant Powiatowy Policji w S. podkreślił, że według art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, wśród warunków ubiegania się przez dana osobę o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej wskazano wymóg posiadania przez nią nienagannej opinii wydanej przez Komendanta Komisariatu Policji właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Odnosząc się zarzutu skarżącego, że Komendant Komisariatu nie miał podstawy do wydania opinii, w której oparł się na wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r., Komendant Powiatowy Policji w S. stwierdził, że jest to zarzut całkowicie nietrafny. Zarówno w dacie wydania tej opinii, jak i przy rozpatrywaniu zażalenia wyrok ten był obowiązujący a okres warunkowego umorzenia postępowania na jeden rok próby trwał nadal, natomiast dopuszczanie się przez J. S. pod wpływem alkoholu znęcania się fizycznego i psychicznego nad członkami rodziny stanowiło niewątpliwie bardzo poważną przyczynę do wydania opinii negatywnej, tym bardziej, że jego żona W. S. w obawie przed skarżącym musiała wyprowadzić się ze wspólnego mieszkania. Również zarzut powoływania się przez Komendanta Komisariatu Policji w S. na negatywne dla skarżącego opinie siedmiu najbliższych sąsiadów, które jego zdaniem są bezpodstawne, należy uznać za nietrafny. Wszyscy ci sąsiedzi oświadczyli, że J. S. nadal nadużywa alkoholu i zachowuje się wobec nich agresywnie, pozostając z nimi od dawna w konflikcie. Jeden z nich, P. L., na skutek grożenia mu przez skarżącego uszkodzeniem ciała i mienia zdecydował się wręcz na zamontowanie na swoim domu wideorejestratora, co w warunkach wiejskich nie jest zwykłą praktyką, a co czyni oświadczenia tych sąsiadów wiarygodnymi. Komendant Powiatowy Policji w S. przyznał, że podana w zaskarżonym postanowieniu data interwencji Policji w dniu [...] r. jest błędna, gdyż zdarzenie to wystąpiło w dniu [...] r., jednak fakt ten nie ma znaczenia w sprawie, gdyż kontekst wskazuje, że interwencja ta, prowadząca następnie do aktu oskarżenia, wystąpiła w dniu [...] r., natomiast wyrok Sądu Rejonowego został wydany w dniu [...] r. Za nietrafne organ zażaleniowy uznał również powoływanie się na opinię byłego pracodawcy J. S. , gdy do wydania miarodajnej opinii dla celów wydania licencji powoływany jest Komisariat Policji w S., jako właściwy dla miejsca zamieszkania, kierujący się opinią najbliższego otoczenia, w którym przebywa opiniowany. Odrębnego rozważania wymaga natomiast podnoszona w zażaleniu kwestia niepowiadomienia pełnomocnika strony o toczącym się postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że istotnie w dniu [...] r. do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło pełnomocnictwo dla adw. A. D.-K. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r. Wynika z nich jednak, że postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. stwierdzono nieważność postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w S. i na tym sprawa się zakończyła, o czym pełnomocnik został zawiadomiony. Wskutek tego Komendant Powiatowy Policji w S. postanowieniem dnia [...] r. (L.dz. [...]) stwierdził nieważność postanowienia Komendanta Komisariatu Policji w S. z dnia [...] r. (nr [...]), o czym J. S. został powiadomiony. Na tym tamta sprawa się zakończyła. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie J. S., zawiadomiony w dniu [...] r. przez Komisariat Policji w S. o wszczęciu nowego postępowania administracyjnego, nie ustanowił żadnego pełnomocnika, mimo że w zawiadomieniu tym pouczono skarżącego o jego uprawnieniach, w tym o prawie ustanowienia pełnomocnika, z czego jednak nie skorzystał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. S. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 r. w zw. z art. 31 ustawy o ochronie osób i mienia – poprzez błędną wykładnię, oraz obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1, 79, 80, 81 k.p.a. – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechania zebrania i rozpatrzenia wyczerpującego materiału dowodowego, zaniechanie dokonania rzetelnej oceny, czy stwierdzone fakty i okoliczności zostały wystarczająco udowodnione, uniemożliwienie stronie, w tym ustanowionemu pełnomocnikowi, czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący podkreślił, że licencję pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia uzyskał na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., wydanej w dniu [...] r. Kwestia ta pomijana jest we wszystkich dotychczas wydanych decyzjach i pismach, między innymi w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] r. W ocenie skarżącego, nadal trudno zgodzić się z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, będącymi podstawą do wydania nagannej opinii. Zdaniem skarżącego, należy podnieść, że po kilkumiesięcznym postępowaniu w sprawie zwrócono uwagę, że wobec J. S. umorzono postępowanie karne na okres próby jednego roku, a nie został skazany za przestępstwo znęcania się. Jednak nadal wiele argumentów zawartych w zaskarżonym postanowieniu nie jest trafnych. Wobec skarżącego zostało warunkowo umorzone postępowanie karne, jednak nie za przestępstwo znęcania się, na co wskazuje uzasadnienie postanowienia, a za naruszenie nietykalności, tj. .o czyn z art. 217 § 1 k.k. Nadto analiza dowodów zawarta w prowadzonym postępowaniu karnym wskazuje jakie wówczas okoliczności spowodowały, że skarżący dopuścił się takiego zachowania i jakie były rzeczywiste powody złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Niewątpliwie nieporozumienia małżeńskie oraz problemy wychowawcze dzieci były powodem naruszenia nietykalności przez skarżącego. Skarżący podkreśla, że od połowy [...] r. nie pozostaje w żadnym konflikcie z żoną. Od pojednania się stron relacje małżeńskie są prawidłowe. Niezrozumiałe jest zatem na jakiej podstawie dokonano ustaleń, że skarżący dopuścił się przestępstwa znęcania oraz że taki stan trwa do chwili obecnej. Gdyby rzeczywiście skarżący naruszył w okresie próby porządek prawny, a w szczególności popełnił kolejne przestępstwa, postępowanie warunkowo umorzone zostałoby niewątpliwie podjęte. Od daty interwencji z [...] r. wobec skarżącego nie zgłaszano żadnych zawiadomień o podejrzeniu popełniania jakichkolwiek przestępstw. W tym stanie rzeczy ustalenia organu orzekającego są nietrafne i nie poparte żadnymi dowodami. Trudno również zgodzić się z ustaleniami organu wydającego zaskarżone postanowienie, że relacje przekazywane przez sąsiadów skarżącego są – w ocenie wydającego opinię – wiarygodne. Skarżący nadal twierdzi, że podstawą nieporozumień sąsiedzkich nigdy nie był i nie jest spożywany rzekomo przez niego alkohol, a jedynie kwestie związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego na sąsiadujących działkach. Nigdy jednak nie dochodziło do poważnych kłótni czy nieporozumień, ani do kierowania przez skarżącego gróźb wobec sąsiadów. Gdyby takie sytuacje zaistniały, to policja miałaby wiele wezwań i interwencji, co nigdy nie wystąpiło. Nadto fakt popełnienia kolejnych przestępstw przez skarżącego, doprowadziłoby do wszczęcia postępowań karnych lub ewentualnie podjęcia warunkowo umorzonego postępowania. W tym stanie rzeczy niezrozumiałym wydaje się decyzja Komendanta oparta na tak lakonicznych złośliwych pomówieniach sąsiedzkich. Trudno również zrozumień stanowisko organu wydającego postanowienie, w którym dowodzi się, że opinia "dla celów wydania licencji winna dotyczyć jedynie najbliższego otoczenia". Według utrwalonego orzecznictwa sądów, opinia powinna mieć charakter wszechstronny, uwzględniający zachowanie opiniowanego w życiu osobistym i zawodowym w możliwie szerokiej perspektywie czasowej, pozwalającej ocenić, czy dotychczasowy przebieg życia daje rękojmię wykonywania czynności pracownika ochrony osób i mienia w sposób zgodny z wymogami ustawy (wyrok z dnia 4 czerwca 2009 r., III SA/Lu 116/09). Zdaniem skarżącego, niezbędnym przy wydaniu rzetelnej opinii jest należyte rozważenie wszystkich okoliczności, które powinny być uwzględnione w toku opiniowania, w tym także opinii pracodawcy z miejsca zatrudnienia. Wydaje się, że właśnie opinia pracodawcy, u którego skarżący był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony z bronią, jest bardzo istotnym dowodem świadczącym o wykonywaniu przez skarżącego czynności pracownika ochrony i mienia w sposób zgodny z wymogami ustawy. Z opinii pracodawcy, dołączonej do zażalenia skarżącego z dnia [...] r., jednoznacznie wynika, że skarżący daje rękojmię wykonywania sumiennie i rzetelnie powierzonych mu obowiązków. Odnosząc się do zarzutów organu, skarżący podniósł, że w toku prowadzonego postępowania, nie był zawiadamiany – stosownie do dyspozycji art. 79 k.p.a. – o miejscach i terminach przeprowadzanych czynnościach procesowych w sprawie, w tym o terminie przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadków . Skarżący wskazuje również, że został naruszony art. 73 k.p.a., według którego stronie w każdym stadium postępowania służy możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Tymczasem w dniu [...] r. odmówiono skarżącemu udostępnienia akt, pouczając, że ma prawo złożenia wniosku o przeglądnięcie akt, który to wniosek będzie rozpoznany w terminie do 30 dni. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w S. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu postanowienia z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Jednym z ustawowych warunków, które powinna spełniać osoba ubiegająca się o licencję pracownika ochrony fizycznej zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, jest posiadanie "nienagannej opinii" wydanej przez komendanta komisariatu Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 26 ust. 3 pkt 1 i art. 26 ust. 3 pkt 1 u.o.o.m., w zw. z § 10 rozp. 1998). Ponadto opiniowanie pracowników ochrony powinno następować raz na trzy lata (§ 10 ust. 2 rozp. 1998). Rozpoznając skargę w tej sprawie, należy odpowiedzieć na pytanie, czy organy wydające postanowienie dysponowały materiałem dowodowym, który dawał podstawy do negatywnej oceny skarżącego (niewydania "nienagannej opinii") w kontekście funkcji pełnionych przez pracownika ochrony. Postępowanie opiniodawcze w rozpoznawanej sprawie prowadzone było w trybie art. 106 § 1 k.p.a., według którego, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (art. 106 § 5 k.p.a.). Stosownie do dyspozycji art. 106 § 3 k.p.a., organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin. Trzeba przy tym podkreślić, że organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 106 § 4 k.p.a.). Odnosząc wspomniane reguły proceduralne do przywołanych uregulowań u.o.o.m., daje się zauważyć, że to komendant komisariatu Policji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego – jako organ Policji mogący potencjalnie mieć najwięcej informacji o opiniowanym – dokonuje analizy będących w jego dyspozycji dokumentów, informacji o zachowaniu się osoby opiniowanej w różnych środowiskach, w tym w stosunkach rodzinnych, sąsiedzkich, zawodowych, według ustawowego kryterium "nienaganności". Analiza ta, której wynikiem jest opinia o zainteresowanym, przeprowadzana jest w okrojonym i szczególnym postępowaniu, które nie przebiega z zachowaniem takich rygorów proceduralnych, jak w zwykłej sprawie administracyjnej. Organ zobowiązany do wyrażenia opinii może bowiem dopiero w razie potrzeby (np. gdy nie w ma swym zbiorze odpowiedniej dokumentacji) przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 106 § 4 k.p.a.). W ocenie Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie wyraziły opinię na podstawie analizy dokumentów, którymi dysponowała jednostka Policji i które były wystarczające do sformułowania opinii o skarżącym. Ponieważ ustawodawca nie określił techniczno-prawnego pojęcia "nienagannej opinii", przeto przy ustalaniu takiego wyrażenia trzeba odwołać się do słownikowego rozumienia "naganności" lub "nienaganności". Przymiotnik "naganny" obejmuje zachowanie lub postępowanie zasługujące na krytykę lub karę, "nienagannym" jest zaś zachowanie, któremu nie można nic zarzucić (zob. Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 3, s. 63 i 150). "Naganny", to "zasługujący na naganę, karygodny, zły", "nienaganny" natomiast, to "nie dający powodu do nagany, do jakiegokolwiek zarzutu, wzorowy" [zob. Słownik języka polskiego (redaktor naukowy prof. dr Mieczysław Szymczak) Warszawa 1988, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, t. 2, s. 257 i 342]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nawiązano również do takiego właśnie rozumienia "naganności" lub "nienaganności", akcentując, że generalnie na nienaganną opinię zasługuje człowiek prawy, uczciwy, solidny, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki (wyrok z dnia 4 lutego 2009 r., II GSK 1066/08). Przy ocenie, czy opiniowanemu można przypisać walor "nienaganności", istotny jest cel wydawanej opinii, co – w przypadku pracownika ochrony – oznacza, że nie można nie wziąć pod uwagę charakteru powierzonych mu zadań (ochrona przed niezgodnym z prawem działaniem osób trzecich, odpowiedzialność za mienie, powierzony sprzęt czy broń). Decydujące znaczenie ma więc w takim przypadku zachowanie się opiniowanego wobec innych osób, w różnych sytuacjach, prawidłowość oceny sytuacji konfliktowych, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia. Trzeba wreszcie zaakcentować, że ustawodawca wprowadził wymóg posiadania "nienagannej opinii", nie zaś "opinii pozytywnej". Wspomniane rozróżnienie nie pozostaje bez wpływu na sposób oceny, albowiem wymóg posiadania "nienagannej opinii" jest dalej idący i bardziej rygorystyczny aniżeli wymóg posiadania tylko "opinii pozytywnej". Dlatego też przy ustalaniu, czy osoba ubiegająca się o status pracownika ochrony ma "nienaganną opinię", kryteria oceny muszą być odpowiednio rygorystyczne. W takim kontekście "nienaganną opinię" może mieć osoba, która nie tylko postępuje według prawa, ale także przestrzega zasad współżycia społecznego i co do której nie ma obaw, że zachowa się nieodpowiedzialnie w razie konfliktu zaistniałego w rodzinie, w stosunkach sąsiedzkich lub w środowisku pracy (zob. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 20 października 2009 r., II SA/Bd 634/09; WSA w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2010 r., II SA/Sz 1123/09; WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2010 r., III SA/Kr 1203/09). Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy potwierdza trafność sformułowanej przez organy Policji oceny, że skarżącemu nie można wydać "nienagannej opinii" w podanym wcześniej znaczeniu. Niezależnie bowiem od – niekorzystnych dla skarżącego – opinii pochodzących od jego sąsiadów i pozytywnej opinii pracodawcy, rozstrzygające znaczenie w tej sprawie ma wyrok Sądu Rejonowego w S. (VI Wydział Karny z dnia [...] r. ([...]) oraz poprzedzające go wydarzenia. Mimo że w postępowaniu karnym Sąd zmienił kwalifikację czynu skarżącego z art. 207 § 1 k.k. (przestępstwo znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą, a także osobą pozostającą w stosunku zależności od sprawcy lub nieporadną ze względu na jej stan fizyczny lub psychiczny) na art. 217 § 1 k.k. (przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej człowieka) i – na podstawie art. 66 § 1 w zw. z art. 67 § 1 k.k. – warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko J. S. na okres jednego roku próby, to organy opiniujące nie mogły przyjąć, że skarżący nie popełnił przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej. Rozpoznając niniejszą sprawę, nie można pominąć faktu, że warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, co zakłada zarówno stwierdzenie popełnienia przestępstwa przez sprawcę, jak i jego winę (zob. A. Marek, Warunkowe umorzenie postępowania karnego, Warszawa 1973, s. 56 i n.). Tezy tej nie podważa fakt, że pozytywny upływ okresu próby przekształca ex lege umorzenie warunkowe w umorzenie definitywne. Skutek taki jest typowy dla probacji, o czym świadczy to, że pozytywny upływ okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary powoduje z mocy ustawy zatarcie skazania, tzn. uznanie go za niebyłe. Według bowiem art. 76 § 1 k.k., skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (zob. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, LEX 2010, wyd. V, akapit 1 komentarza do art. 66 k.k.). Odnosząc te uwagi do badanego przypadku, należy zauważyć, że kwestionowane postanowienia zostały wydane przed upływem terminu, o którym mowa w art. 76 § 1 k.k., co – w kontekście prawomocnego (z dniem [...] r.) wyroku karnego (ujętego także w "Informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego" i "Kartotece Karnej" dotyczącej J. S. ) – oznacza, że organy Policji nie mogły sporządzić "nienagannej opinii" odnoszącej się do skarżącego. W takim stanie rzeczy powoływanie się – zarówno przez organy, jak i stronę skarżącą – na opinie sąsiadów skarżącego i jego pracodawcy, nie mogło mieć wpływu na sformułowaną opinię. Dlatego też – wobec istnienia wyroku karnego (w którym czyn skarżącego opisano w ten sposób, że "w okresie od [...] roku do dnia [...] roku w R., woj. d. uderzył żonę W. S. w głowę i córkę D. S. w głowę i twarz, naruszając tym samym ich nietykalność cielesną") – nawet ewentualne uchybienia proceduralne organów co do sposobu gromadzenia innych opinii o skarżącym (zwłaszcza wśród sąsiadów) i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie mogłyby podważyć wniosków wyprowadzonych z wyroku karnego, który wykluczał wydanie "nienagannej opinii" o postępowaniu skarżącego. Nie można także zgodzić się z zarzutem skarżącego o naruszeniu jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pismem Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w S. z dnia [...] r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie (dokument ten doręczono stronie w dniu [...] r. – data i podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), z przywołaniem art. 7, art. 77, art. 10, art. 32, art. 73 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 81 i art. 41 § 1 i 2 k.p.a., i – co istotne – z pouczeniem, że "stosownie do art. 10 i art. 81 k.p.a. – strona może skorzystać z prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów". Akta sprawy nie wskazują by skarżący skorzystał z tych uprawnień, oprócz sporządzenia zażalenia na postanowienie Komendanta Policji w S. z dnia [...] r. i dołączenia do tego pisma procesowego zaświadczenia o zatrudnieniu i opinii pracodawcy o skarżącym. Gdy zaś chodzi o najistotniejszy dokument przesądzający o charakterze wydawanej opinii, to – co oczywiste – wyrok karny i związane z nim skutki były skarżącemu znane. Wobec istnienia wyroku karnego, wykluczającego wydanie skarżącemu "nienagannej opinii", nie można podzielić stanowiska strony skarżącej o naruszeniu art. 31 u.o.o.m. i § 10 rozp. 1988. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy reguł postępowania administracyjnego w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.), albowiem nawet proceduralne uchybienia organów przy prowadzeniu wywiadów i zbieraniu opinii wśród sąsiadów skarżącego nie mogłyby i tak wzruszyć opinii wyprowadzonej z dokumentu urzędowego, jakim jest wyrok karny. Jeśli zaś chodzi o przedstawione Sądowi przez skarżącego oświadczenia W. S., J. N. i Z. C., mające przemawiać na korzyść skarżącego, to nie mogły być one przedmiotem badania i oceny Sądu, skoro organy wydające opinię nie dysponowały tymi dowodami w postępowaniu administracyjnym. Dowody te mogą być natomiast wykorzystane w ewentualnym nowym postępowaniu opiniodawczym, którego nie można wykluczyć po zatarciu skazania stosownie do dyspozycji art. 76 § 1 k.k. Ponieważ wszczęte skargą J. S. postępowanie sądowe nie dało podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy opiniujące prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.], ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.], przeto – uwzględniając dyspozycję art. 151 u.p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło