III SA/Kr 1439/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr NE.906.1.60.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r. znak: NE.906.1.60.2025 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: MPWIS, organ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 17 § 1 i § 2 oraz z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w Limanowej z dnia 2 lipca 2025 r. nr 11/2025, znak: NEP.90802.4.47.2.2023 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] z dnia 3 marca 2025 r. dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. obowiązku poddania małoletniego S. M., urodzonego w dniu 2 lipca 2018 r. - syna, szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz odrze, śwince i różyczce. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 października 2023 r. do PPIS w Limanowej wpłynął raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzony przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (dalej: SP ZOZ) w L., w którym w pozycji nr [...] J. M. oraz M. M. (dalej: skarżący), rodzice małoletniego S. M., zostali wykazani, jako osoby uchylające się od obowiązku szczepień ochronnych. W pozycji pn. aktualny stan zaszczepienia dokonano wpisu: "brak wszystkich szczepień". Pismem z dnia 14 listopada 2023 r. znak: [...] PPIS w Limanowej przypomniał skarżącemu o wynikającym z przepisów prawa obowiązku zaszczepienia małoletniego. W dniu 5 grudnia 2024 r. upomnieniem, PPIS w Krakowie działający jako wierzyciel, wezwał skarżącego do niezwłocznego wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego syna. Upomnienie zostało wystawione w oparciu o raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzony przez SP ZOZ w L., otrzymany na koniec III kwartału 2023 r., na podstawie którego stwierdzono, iż obowiązek wynikający z przepisów art. 17 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm., dalej: u.z.z.z.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.) dot. zaszczepienia małoletniego S. M. nie został wykonany pomimo wyznaczonego terminu. W treści Upomnienia, PPIS w Limanowej zawarł informację, iż w przypadku niewykonania szczepień po upływie 7 dni od daty doręczenia pisma, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Wskazane Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na otrzymane Upomnienie z dnia 5 grudnia 2024 r., skarżący pismem z dnia 2 stycznia 2025 zwrócił się do PPIS w Limanowej r. o udzielenie odpowiedzi w przedmiocie składu i bezpieczeństwa szczepionek. Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. PPIS w Limanowej udzielił skarżącemu odpowiedzi na zadane pytania w przedmiocie składu oraz bezpieczeństwa preparatów szczepionkowych. Korespondencja nie została odebrana przez adresata w terminie, w dniu 24 lutego 2025 r. została zwrócona nadawcy, a doręczenie zostało uznane za dokonane. W dniu 3 marca 2025 r. PPIS w Limanowej przesłał do Wojewody Małopolskiego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącego oraz wniósł o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł. Do wniosku załączono tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 3 marca 2025 r. Wnioskiem z dnia 19 maja 2025 r., skarżący zwrócił się do PPIS w Limanowej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który w dniu 28 maja 2025 r. przesłany został do Wojewody Małopolskiego, jako organu egzekucyjnego, właściwego do rozpoznania przedmiotowego wniosku. W dniu 27 maja 2025 r. do PPIS w Limanowej wpłynęło pismo skarżącego z ponowną prośbą o udzielenie odpowiedzi w przedmiocie składu i bezpieczeństwa szczepionek. W odpowiedzi na powyższe pismo, PPIS w poinformował skarżącego, że żądana odpowiedź na zadane pytania została przygotowana i wysłana w ustawowym terminie, a korespondencja, która nie została podjęta przez adresata w terminie, po dwukrotnym awizowaniu została uznana za doręczoną. Pismem z dnia 19 maja 2025 r. skarżący zgłosił do Wojewody Małopolskiego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. W dniu 30 maja 2025 r., Wojewoda Małopolski przekazał PPIS w Limanowej ww. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec skarżącego. Po zapoznaniu się z ww. zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz po przeprowadzeniu analizy dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy, postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 r., nr 11/2025, znak: NEP.90802.4.47.2.2023, PPIS w Limanowej oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący zaskarżył w całości ww. postanowienie, zarzucając: 1) brak zgodnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Konstytucja RP) podstawy prawnej do przymuszania do obowiązkowych szczepień ochronnych, 2) wadliwość egzekucji potwierdzoną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. II GSK 1709/23, 3) przekroczenie delegacji ustawowej przez Ministra Zdrowia, 4) bezzasadność egzekucji z uwagi na ustanie obowiązku, 5) naruszenie zasady lojalności tj. prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo trwającej procedury zaskarżania decyzji lub złożonego sprzeciwu, Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny oraz w przypadku jej uiszczenia lub przymusowego pobrania - o zwrot pobranej kwoty z ustawowymi odsetkami. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione i opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na zarzuty skarżącego dotyczące niezgodnej z Konstytucją RP podstawy prawnej do przymuszania do obowiązkowych szczepień ochronnych oraz przekroczenia delegacji ustawowej przez Ministra Zdrowia przy wydaniu rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., MPWIS wskazał, że w dniu 3 marca 2025 r. wszczęte zostało wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, w którym jako podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Mając to na uwadze, MPWIS stwierdził, że nie znajduje podstaw do uznania sformułowanego przez skarżącego zarzutu i podkreślił, iż organ administracyjny wydaje akty w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dniu ich wydania. MPWIS wyjaśnił, że organy działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., które to przepisy wskazano skarżącemu już w Upomnieniu z dnia 5 grudnia 2024 r. MPWIS zaznaczył, że postępowanie nie toczyło się – jak twierdzi skarżący – w oparciu o, nieaktualne w dacie wszczęcia egzekucji, rozporządzenie z 2011 r., o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. K 81/19. Skarżący wskazał, że w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "nowe rozporządzenie mające zastąpić wadliwy komunikat GIS zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego z art. 17 ust. 10 ustawy". Z kolei, MPWIS podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19, uznał komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych za niezgodny z Konstytucją RP, jednak nie zakwestionował samego istnienia obowiązku szczepień, a jedynie wskazał na konieczność dostosowania stanu prawnego. MPWIS stwierdził, że Minister Zdrowia, realizując orzeczenie Trybunału, określił w nowym rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, terminy wymagalności oraz liczby dawek szczepień, natomiast obecny Program Szczepień Ochronnych ma jedynie charakter instrukcji co do sposobu ich realizacji. W ocenie organu, również przytoczony przez skarżącego wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. II GSK 1709/23, nie podważa istnienia samego obowiązku szczepień, lecz odnosi się do sytuacji, w których wymagalność obowiązku szczepień oparto na komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych uznanym wyrokiem TK za niezgodnego z Konstytucją RP. Jednak, w postępowaniu dotyczącym egzekucji obowiązku szczepień małoletniego, organ działa w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, stanowiące realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. MPWIS wskazał również, że nie posiada kompetencji do oceny zarzutu dotyczącego braku wymaganych analiz epidemiologicznych czy zgodności z zaleceniami WHO przy wydawaniu rozporządzenia, gdyż ocena przyjętych rozwiązań systemowych nie leży w jego jurysdykcji. Organ podkreślił, że postępowanie zażaleniowe służy ocenie zgodności działania organu z aktualnymi przepisami, a nie ocenie konstytucyjności tych przepisów. Ponadto MPWIS stwierdził, że zarzuty skierowane przez skarżącego, nie mogą odnieść skutku prawnego, ponieważ nie mieszczą się w enumeratywnym katalogu podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej określonym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Skoro podniesione przez skarżącego zarzuty nie mieszczą się we wspomnianym katalogu, nie niweczą one działania egzekucyjnego i nie stanowią przeszkody do jego kontynuowania. MPWIS uznał, że wobec braku wykonania szczepień ochronnych małoletniego S. M., który to obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa i braku zaświadczeń o czasowym lub trwałym odroczeniu wykonania obowiązku w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień małoletniego nie utracił przymiotu wymagalności. Odnosząc się do kolejnego zarzutu, to jest bezzasadności postępowania egzekucyjnego z uwagi na ustanie obowiązku szczepień małoletniego S. M., MPWIS nie znalazł uzasadnienia dla tak postawionego twierdzenia i wskazał, że skarżący nie sprecyzował, na jakiej podstawie wywodzi, że dziecko nie podlega już temu obowiązkowi. Organ podniósł, że małoletni syn skarżącego, urodzony w dniu 21 listopada 2019 r., na dzień wystosowania do MPWIS zażalenia na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów, tj. na dzień 14 lipca 2025 r., nie został poddany obowiązkowemu szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince, różyczce. MPWIS szczegółowo przytoczył wytyczne zawarte w "Schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży", wskazując konkretne terminy realizacji dawek podstawowych i przypominających dla dziecka w tym wieku, które w omawianym przypadku już upłynęły. W ocenie organu, termin wykonalności obowiązku szczepienia upływa po terminach wskazanych w załączniku do rozporządzenia, a w sytuacji zaburzenia schematu, pominięte dawki powinny być uzupełnione do ukończenia 15 lub 19 roku życia w oparciu o indywidualny kalendarz szczepień. Organ odwoławczy podkreślił, że wyznaczenie maksymalnego terminu wykonania obowiązku nie oznacza, że staje się on wymagalny dopiero po jego upływie, co pozostaje aktualne również w obecnym stanie prawnym. MPWIS stwierdził, że w aktach sprawy nie ma dokumentacji potwierdzającej postawiony przez skarżącego zarzut o nieistnieniu obowiązku, tj. potwierdzenia wykonania obowiązku lub stosownego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego po przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej, przez co nie przychylił się do postawionego zarzutu. Odpowiadając na zarzut dotyczący naruszenia zasady lojalności administracyjnej z powodu prowadzenia egzekucji mimo trwającej procedury zaskarżania, organ uznał go za sformułowany nieprecyzyjnie, co uniemożliwiło identyfikację opisanej przez skarżącego procedury. MPWIS wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 § 3a u.p.e.a. tytuł wykonawczy stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji, a zasady postępowania po wniesieniu zarzutów ściśle określają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W jego ocenie ustawodawca w żadnym przepisie nie przewidział dla wierzyciela obowiązku zawieszenia czynności egzekucyjnych z uwagi na samo trwanie procedury zaskarżania decyzji lub złożenia sprzeciwu. Organ odniósł się także do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny oraz zwrot pobranych kwot, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki skutkujące koniecznością umorzenia postępowania przez wierzyciela. Jednocześnie MPWIS wskazał, że kwestie dotyczące uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny oraz jej ewentualnego zwrotu wraz z odsetkami, leżą w kompetencji organu egzekucyjnego, którym jest Wojewoda Małopolski. Mając na uwadze powyższe Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: 1) brak wymagalności obowiązku; 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 4) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr NE.906.1.60.2025 utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 2 lipca 2025 r. nr 11/2025, znak: NEP.90802.4.47.2.2023 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, nr [...] z dnia 3 marca 2025 r., dotyczącego obowiązku poddania się małoletniego syna skarżącego szczepieniom ochronnym. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze, co powoduje, że wnosząc go, zobowiązany zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a., czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2022 r., sygn. III FSK 546/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] wystawionego w dniu 3 marca 2025 r. przez wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 5 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniego syna skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz odrze, śwince i różyczce. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismem z dnia 14 listopada 2023 r. Z uwagi na nieskuteczność tej informacji, wierzyciel w dniu 5 grudnia 2024 r. wystosował upomnienie, w którym wezwał skarżącego do wykonania obowiązku. Skarżący odebrał upomnienie w dniu 27 grudnia 2024 r. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego, skarżący pismem z dnia 19 maja 2025 r. wniósł zarzuty, kwestionując przede wszystkim brak wymagalności obowiązku szczepień, przekroczenia delegacji ustawowej przez Ministra Zdrowia, jak również zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd podziela stanowisko organów, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego. Odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku stwierdzić należy, że organy administracji obu instancji trafnie uznały, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2022 r., sygn. II OSK 3109/19, CBOSA). Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.). Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku stanowi zatem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. Przy czym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV – poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika nadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. stanowi zaś, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań, jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Stwierdzić zatem należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów, na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, aktualnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi więc wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Ponadto rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym, jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 3 marca 2025 r. tytule wykonawczym, wierzyciel opisał treść obowiązku podlegającego egzekucji, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane tj. przeciwko gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz odrze, śwince i różyczce. Szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Natomiast § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, są to następujące grupy osób: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Z powyższego wynika, że obowiązek wykonania wszystkich szczepień ochronnych wymienionych w tytule wykonawczym u syna skarżącego, urodzonego w dniu 2 lipca 2018 r. w dacie wystawienia tytułu wykonawczego były obowiązkowe i wymagalne. Bezsporne jest, że syn skarżącego nie został zaszczepiony wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych, jak również dokumentu uzasadniającego brak wymagalności ich wykonania. Z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy tym treści art. 17 ust. 3 i 4 ustawy nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowi przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wyjaśnić należy, że wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r.). W pierwszej kolejności, przeprowadzane jest badanie kwalifikacyjne do szczepienia, podczas którego lekarz przeprowadzający kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Następnie dopiero lekarz specjalista przeprowadza konsultację i decyduje o ewentualnym odroczeniu obowiązkowego szczepienia ochronnego. Wynik tej konsultacji odnotowuje się w dokumentacji, o której mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia, tj. karcie uodpornienia (pkt 1), książeczce szczepień (pkt 2), Karcie Szczepień raz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (pkt 3). Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 459/19, CBOSA). Należy również podkreślić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Określony w załączniku 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Obowiązujące przepisy prawa nakładają zatem na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na istnienie lekarskich przeciwwskazań i stwierdzających konieczność odroczenia szczepień dziecka ze względu na stan zdrowia. Z pełną świadomością uchylił się on zatem od poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wskutek powyższego syn skarżącego nie został zaszczepiony przeciwko aż siedmiu chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Z przedstawionych powyżej względów jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego syna przez skarżącego. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego to należy wyjaśnić, że w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wprawdzie w przepisie tym, tj. art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. okoliczność ta mogła być podstawą zarzutu (pkt 8), lecz od 30 lipca 2020 r. nie może już stanowić podstawy zarzutu (art. 1 pkt 20 i art. 29 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 2070 ze zm.). W obowiązującym stanie prawnym zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, może stanowić podstawę skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, o czym stanowi art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a skargę tę wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 119 p.p.s.a., oddalił skargę.