III SA/Kr 1440/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kisielowska Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 14 września 2004 r. Nr XXIII/113/2004 w sprawie ustalenia wykazu dróg i ulic na terenie Miasta Grybów zaliczonych do kategorii dróg gminnych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. P. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 300 (trzysta) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi. Rada Miejska w Grybowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1153) – dalej "u.s.g." i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 889) podjęła w dniu 14 września 2004 r. uchwałę nr XXIII/113/2004 w sprawie ustalenia wykazu dróg i ulic na terenie miasta Grybów zaliczonych do kategorii dróg gminnych. Zgodnie z lp.67 wykazu zawartego § 2 ww. uchwały do kategorii dróg gminnych została zaliczona między innymi działa nr [...]. Skargę na powyższą uchwałę wniósł A. P., podnosząc zarzuty: 1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie treści art. 32 ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne; § 3 i 4 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. (Dz.U.1999r., poz. 453) w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, art. 152 i 153 Kodeksu Cywilnego oraz art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych - przez błędne uznanie, że podjęcie zaskarżonej uchwały, w zakresie w jakim uchwała ta zaliczała działkę nr [...] do kategorii dróg gminnych, pozwalała na przyjęcie, że Gmina jest właścicielem tej drogi, skoro uprzednio nie legitymowała się prawem własności do tego gruntu, po którym przebiega droga i nie posiadała aktualnie tytułu własności do tej drogę (§ 4 ww. rozporządzenia); 2. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, przez uznanie, że podjęcie uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych nie wymagało uprzedniego legitymowania się przez gminę prawem własności do gruntów, po których taka droga przebiega; 3. naruszenie prawa materialnego - § 4 ww. rozporządzenia przez nieuprawnione przyjęcie, że D. N., D. N., J. N. oraz N. W. są spadkobiercami K. N. mimo braku stosownego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ewentualnie notarialnego poświadczenia dziedziczenia; 4. naruszenie art. 33 ust 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.) i art. 271 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383 z późn. zm.) przez przyjęcie, że podpis na protokole granicznym pochodził z ręki M. K. W uzasadnieniu skarżący podał, że od dnia wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego podnosił, że Miastu Grybów nie przysługuje prawo własności działki ewidencyjnej nr [...]. Gdyby sama uchwała o zaliczeniu działki do dróg gminnych dawała prawo własności miastu czy gminie do tej działki i była wystarczająca do wykazania własności w postępowaniu rozgraniczeniowym, ustawodawca uregulowałby taką możliwość w przepisach dotyczących rozgraniczenia. Tymczasem zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, podstawę ustalenia granic nieruchomości stanowią m.in. dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości. Natomiast zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia dokumentami stwierdzającymi stan prawny nieruchomości są odpisy z ksiąg wieczystych lub pochodzące ze zbioru dokumentów znajdujących się w Wydziałach wieczystoksięgowych sądów, wypisy aktów notarialnych, prawomocne orzeczenia sądów i ugody sądowe, ostateczne decyzje administracyjne. Miasto żadnym takim dokumentem nie dysponuje, a prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego bez dokumentu własnościowego jest nieważne z mocy prawa. Gdyby uchwała o zaliczeniu działki do dróg gminnych stanowiła o własności tej działki zostałaby wpisana do ksiąg wieczystych i Miasto mogłoby taki tytuł przedstawić. Skoro uchwała została błędnie podjęta nie mogła zostać ujawniona w księgach wieczystych. Skarżący podkreślił, że jego zdaniem, miasto nie może też z powodu bezprawnej uchwały, w trybie art. 189 k.p.c., wystąpić do sądu cywilnego o ustalenie prawa własności. Nie może też wystąpić o zasiedzenie bowiem nigdy działka ta nie była w samoistnym posiadaniu Miasta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak wykazania przez skarżącego interesu prawnego do wniesienia skargi. Organ podał, że skarżący jako spadkobierca wstąpił do postępowania wszczętego wnioskiem jego poprzednika prawnego (ojca J. P.) oraz, że będące jego własnością działki o numerach [...] i [...], położone w B. jedynie przylegają do działki [...], po której przebiega droga gminna. Ponadto zaskarżona uchwała stanowiąc wykaz dróg gminnych, ma charakter porządkowy i wbrew temu co twierdzi skarżący, w żadnej swojej części nie zalicza wymienionych dróg lub ulic do kategorii dróg gminnych. Zaliczenie drogi do jednej z kategorii dróg publicznych (w tym przypadku dróg gminnych) nie może nastąpić w sposób dorozumiany, lecz wymaga jednoznacznego, wyraźnego stwierdzenia (dyspozycji) uprawnionego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Skarga została odrzucona ponieważ skarżący nie wykazał interesu prawnego w zaskarżeniu ww. uchwały. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Posiadanie legitymacji skargowej zależy zatem od wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą. W ocenie Sądu, to że drugiej ze spraw (sygn. akt III SA/Kr 1016/25 - dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej) – organ powoływał się na prawo własności Gminy Miejskiej Grybów mające wynikać z zaskarżonej uchwały, nie ma znaczenia, ponieważ argumentacja ta w sposób oczywisty jest błędna – co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności (wyrok z 4 marca 2026 r.). Natomiast w rozpatrywanej sprawie, skarga wnoszona na podstawie art. 101 u.s.g. jest środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego lub uprawnienia przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ gminy wydający akt generalny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07). Interes prawny powinien wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę, a zaskarżana uchwała powinna naruszać sferę praw lub obowiązków skarżącego. W konsekwencji, skarżący powinien wykazać związek pomiędzy zaskarżonym aktem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną, polegający na tym, że akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną, wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12). Sąd zobowiązany jest natomiast do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała, narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a nie interesy innych osób. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06). Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie może być wnoszona w interesie publicznym. Ochrona interesu publicznego realizowana jest natomiast w trybie postępowania nadzorczego przez organ nadzoru (wojewodę - art. 93 ust. 1 u.s.g.) lub organy wymienione wprost w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") – jako organy uprawnione do wniesienia skargi. Są to więc: Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności) a także zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1668 z późn.) – wskazany w tej ustawie organ. Z tych to powodów i w tym zakresie argumentacja skarżącego nie została uwzględniona przy badaniu interesu prawnego do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Odrzucenie skargi powoduje, że uiszczony wpis podlega zwrotowi zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Po uprawomocnieniu się postanowienia wpis zostanie zwrócony na konto z którego kwota ta została wpłacona.