III SA/Kr 1443/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić przywrócenia do terminu do wniesienia skargi. W dniu 23 września 2015 r. (data nadania) A sp. z o.o. z siedzibą w N wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wraz ze skargę spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Motywując ten wniosek spółka wskazała, żet termin do wniesienia skargi na zakwestionowaną decyzję Dyrektora Izby Celnej upłynął w dniu 11 września 2015 r. W czasie biegu terminu do dokonania czynności zaistniały przeszkody uniemożliwiające skarżącej złożenie w terminie skargi, niezawinione przez skarżącą. Podano, że skarżącą reprezentuje zarząd spółki. W skład zarządu wchodzą dwie osoby Prezes zarządu – D. F. oraz Wiceprezes zarządu – L. F., każdy z członków zarządu może reprezentować spółkę samodzielnie. Wiceprezes zarządu L. F. w dniach od 28 sierpnia 2015 r. do dnia 18 września 2015 r. przebywał na planowanym urlopie za granicą, we Włoszech, Austrii i Słowacji. Nocował na kempingu oraz u znajomych. Przed jego wyjazdem uzgodniono, że obowiązki, które spoczywały na nim będzie w tym czasie prowadził Prezes Zarządu D. F. oraz że praca w spółce nie zostanie zdezorganizowana i będzie możliwe terminowe dokonywanie wszystkich czynności, które leżą po stronie spółki. To miał zapewnić Prezes zarządu spółki D. F. W momencie kiedy Wiceprezes zarządu przebywał na urlopie, w okresie biegu terminu do złożenia skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej doszło do nagłego ataku choroby Prezesa Zarządu D. F. D. F. od dnia 8 września 2015 r. przebywał w podróży służbowej w Warszawie. Nocował u znajomej M. D. W dniu 10 września 2015 r. dostał nagłego ataku rwy udowej. W początkowej fazie choroby silny ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym i krzyżowym uniemożliwił mu ruch bowiem doszło do niedowładu nogi. Ból potęgował się przy najmniejszym ruchu. Leki przeciwbólowe niewiele pomagały i doprowadziły do otępienia i ospałości co znacznie mu utrudniło funkcjonowanie, a ból dalej nie ustępował. Atak rwy udowej był dodatkowo jeszcze na tyle dokuczliwy, iż dotyczył części ciała, które doznały urazu w wyniku przebytego wypadku. D. F. w grudniu 2011 r. jako uczestnik wypadku komunikacyjnego doznał bowiem urazu kręgosłupa ze złamaniem blaszek granicznych i wyrostków poprzecznych kręgów Th 7,8,10 oraz L1,2,3. W związku z tym, że ból nie ustępował, w dniu 12 września 2015 r. M. D. odwiozła D. F. do szpitala. On sam nie był w stanie prowadzić samochodu z powodu silnego bólu i otępienia wywołanego lekami. Nagły atak choroby nie pozwolił D. F. na powrót do siedziby spółki i na dokonanie czynności wniesienia skargi w terminie. Ból powoli zaczął się zmniejszać od 16 września 2015 r., dolegliwości ustały całkowicie w dniu 19 września 2015 r. Na dowód powyższych okoliczności przedłożył: zaświadczenie lekarskie, kartę informacyjną leczenia szpitalnego ze szpitala w L, oświadczenie M. D. Skarżąca spółka podniosła, że rodzaj choroby, czas jej trwania i jej wpływ całkowicie uniemożliwił funkcjonowanie Prezesa zarządu D. F. oraz możliwość wyręczenia się inną osobą w tak krótkim czasie poza miejscem zamieszkania jak i siedziby spółki. D. F. poinformował L. F. o swojej chorobie w dniu 16 września 2015 r. Pobyt za granicą Wiceprezesa zarządu i tak późna informacja o chorobie Prezesa zarządu utrudniało także Wiceprezesowi dochowanie terminu do wniesienia skargi. Niezależnie od tego L. F. nie miał wiedzy merytorycznej na temat przedmiotu skargi, gdyż w spółce sprawy związane z wynajmem lokali i obsługą serwisu technicznego automatów do gry prowadzi wyłącznie Prezes zarządu D. F., natomiast L. F. zajmował się działalnością związaną z organizacją eventów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W literaturze przedmiotu – w oparciu o art. 86 i art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazuje się, że uchybiony termin do wniesienia skargi należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.148 ). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej stronie dochowanie terminu jak i jednocześnie z wniesieniem wniosku spółka wniosła skargę. Jedną z istotnych przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 154/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Argumentacja spółki opiera się na twierdzeniu, że Prezes zarządu Spółki w czasie terminu do wniesienia skargi zachorował, a Wiceprezes zarządu przebywał na urlopie zagranicznym. Na dowód powyższych okoliczności przedłożono zaświadczenie lekarskie, wniosek urlopowy i oświadczenia świadków. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że uchybienie terminu nie zostało zawinione przez skarżącą spółkę. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt: II OZ 534/11 wyraził stanowisko, że choroba, z którą zazwyczaj wiąże się uzyskanie zwolnienia lekarskiego od pracy, nie jest okolicznością faktyczną, której zaistnienie zawsze uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Niezdolność do pracy stanowiąca przyczynę wystawienia zwolnienia lekarskiego nie musi bowiem oznaczać, że osoba niezdolna do pracy nie jest w stanie wykonywać jakichkolwiek czynności. W niniejszej sprawie rozważenia wymaga czy prezes zarządu w okresie stwierdzonej zaświadczeniem lekarskim niezdolności do pracy tj. w dniach od 10 do 18 września 2015 r., mógł przy sporządzeniu i nadaniu skargi wyręczyć się inną osobą. Obiektywny miernik staranności, której należy oczekiwać od prezesa należycie dbającego o interesy reprezentowanej spółki, obejmuje wymóg właściwego zorganizowania obowiązków pracowników związanych z obiegiem korespondencji, zarówno przychodzącej, jak i wychodzącej oraz dotrzymywaniem terminów. Zaniedbania w tym zakresie nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Z akt sprawy wynika, że spółka zatrudnia pracowników, nadto skarżący pozostawał w Warszawie w czasie choroby pod opieką znajomej. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że "chory powinien leżeć", jednakże skargę sporządzić pod jego kierunkiem i nadać ją na poczcie mogła osoba trzecia. Do tego mógł jeszcze ustanowić pełnomocnika profesjonalnego do sporządzenia i wniesienia skargi. Zwłaszcza, że dla wniesienia skargi przepisy ustawy nie ustalają żadnych szczególnych wymogów poza wniesieniem jej w terminie przez uprawnioną do tego osobę. Wystarczy zatem wysłać w terminie pismo, z którego wynika, że strona kwestionuje dany akt prawny, a ewentualnie później uzupełnić skargę o stosowne zarzuty i argumentację. W ocenie Sądu przytoczone okoliczności przesądzają o tym, że nie można w niniejszej sprawie mówić o "braku winy" w rozumieniu art. 86 § 1 Prawa przed sądami administracyjnymi, zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlegał oddaleniu.