III SA/Kr 145/18

WyrokWSA w Krakowie2018-06-12

Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem lekarskim w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli strona kwestionuje jego ustalenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w tym organy inspekcji sanitarnej, jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, o ile zostało ono wydane zgodnie z przepisami, nie jest sprzeczne z materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania. Organy te nie posiadają kompetencji do samodzielnej oceny medycznej ani do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na niespełnienie kryteriów czasowych i ilościowych oraz niecharakterystyczny obraz kliniczny uszkodzenia słuchu. Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się na różne dokumenty medyczne, w tym wyniki badań audiometrycznych z lat 1985-1986. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając prawidłowość postępowania organów i ich związanie orzeczeniami lekarskimi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2017 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia 31 grudnia 2015 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u W. O. (dalej: "skarżący"), pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, i 3 kHz, schorzenia wymienionego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Jak wynika z akt sprawy skarżący zatrudniony był w następujących zakładach pracy: od dnia 1 czerwca 1967 r. do dnia 16 grudnia 1971 r. w Rejonie [...] — zakład zlikwidowany, na stanowisku robotnik drogowy, kierowca ciągnika; od dnia 22 grudnia 1971 r. do dnia 30 listopada 1973 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie [...] (obecnie: Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o.), na stanowisku rozkładacz i dozowacz mas bitumicznych, kierowca ciągnika; od dnia 6 grudnia 1973 r. do dnia 31 stycznia 1974 r. w Woj. Sp. Transp. [...] w K, — zakład zlikwidowany, na stanowisku kierowcy; od dnia 5 lutego 1974 r. do dnia 18 sierpnia 1983 r. w Spółdzielni [...] "K" w K, na stanowisku kierowcy ciągnika; od dnia 22 sierpnia 1983 r. do dnia 29 maja 1985 r. w Spółdzielni [...] "S" w K, na stanowisku kierowcy ciągnika. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonując oceny narażenia zawodowego stwierdził, iż skarżący podczas zatrudnienia ww. zakładach pracy, potencjalnie mógł być narażony na hałas, którego natężenie mogło przekraczać najwyższe dopuszczalne natężenie tj. 85 dB. Skarżący był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej — obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej, nie wykazała, aby w okresie pracy w narażeniu bądź do 2 lat od zaprzestania pracy, wielkość ubytku słuchu spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie cytowanego wyżej orzeczenia lekarskiego oraz po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję Nr [...], w której orzekł jak na wstępie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił: - błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że w okresie pracy w narażeniu, jak również w okresie 2 lat od zaprzestania pracy, wielkość ubytku słuchu nie spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej; - błędne przyjęcie, że nie istnieje dokumentacja wskazująca na fakt, iż w okresie 2 lat od zaprzestania pracy wielkość ubytku słuchu nie spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu; - brak wszechstronnego zebrania oraz analizy dokumentów, poprzez nieprzeanalizowanie dokumentów znajdujących się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz podstawy wydania decyzji w przedmiocie przyznania renty; - błędną interpretację poz. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez przyjęcie, że w okresie do 2 lat od zaprzestania pracy w narażeniu nie stwierdzono u skarżącego uszkodzenia nerwu słuchowego, kwalifikującego do rozpoznania choroby zawodowej; - sprzeczności w dokonanych ustaleniach stanu faktycznego; - naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w toku postępowania odwoławczego pozyskał od pełnomocnika skarżącego kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia "N-14" z dnia 15 października 1986 r. oraz kserokopie audiogramów z 1986 r., a następnie kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Oddziału [...] z kwietnia 1985 r., a także (opis) badania audiometrycznego, przeprowadzonego podczas leczenia szpitalnego Pana W. O. na Oddziale [...] z kwietnia 1985 r. Do materiału dowodowego sprawy włączono orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych u skarżącego, wydane w dniu 26 kwietnia 2016 r. przez Instytut Medycyny Pracy. W uzasadnieniu ww. orzeczenia, jednostka orzecznicza podała, że analiza dostępnej dokumentacji medycznej nie wykazała, aby w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz do 2 lat od jego ustania, wielkość ubytku słuchu spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej tj. obustronnego, trwałego ubytku słuchu, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla wielkości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Uzyskaną w toku postępowania odwoławczego dokumentację organ odwoławczy przesłał do Ośrodka Medycyny Pracy oraz do Instytutu Medycyny Pracy prośbą ojej analizę i ewentualną weryfikację wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. W odpowiedzi na powyższe jednostka orzecznicza pierwszego stopnia w piśmie z dnia 5 lipca 2016 r. poinformowała, że przesłana dokumentacja medyczna nie wniosła informacji, które mogłyby mieć wpływ na zmianę treści wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W przedmiotowym piśmie, jednostka orzecznicza I stopnia podała, iż w przesłanym wyniku badania audiometrycznego z dnia 12 czerwca 1986 r. stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy wynoszący dla UP=40 dB, dla UL=38 dB (średnia arytmetyczna dla 1, 2, 4 kHz), natomiast w badaniu z dnia 14 listopada 1986 r. stwierdzono obustronny niedosłuch wynoszący dla UP=60 dB, dla UL=60 dB (średnia arytmetyczna dla 1, 2, 4 kHz). Dostarczone dwa wyniki badania audiometrycznego wykonane u pacjenta w 1986 r. w odstępie 5 miesięcy wykazały rozbieżne wyniki (znaczne podwyższenie progu słuchu w badaniu drugim). Ilościowo badanie audiometryczne wykonane w czerwcu w 1986 r. nie spełnia kryteriów choroby zawodowej narządu słuchu. Drugie badanie wykonane u pacjenta w listopadzie 1986 r. spełniało kryteria, ale ze względu na nie w pełni wykreśloną krzywą kostną, nie można jednoznacznie określić charakteru niedosłuchu i ewentualnie wykluczyć istnienie rezerwy słuchowej. Uszkodzenie słuchu jest wynikiem narażenia na działanie hałasu i postępuje stopniowo obejmując głównie tony wysokie oraz w niewielkim stopniu tony niskie. Znajduje to odzwierciedlenie w typowym dla działania hałasu wykresie krzywej audiometrycznej. Wykonane u pacjenta wykresy audiometryczne są rozbieżne, niecharakterystyczne dla uszkodzenia pohałasowego. Opisane powyżej badania audiometryczne nie są powtarzalne lecz występuje w nich duża rozbieżność w wielkości podwyższenia progu słuchu. Biorąc pod uwagę informację zawartą w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z 1985 roku, gdzie między innymi postawiono rozpoznanie "retardatio mentalis" nie można jednoznacznie stwierdzić, które z badań oddaje właściwy próg słuchu pacjenta. Ponadto w wyżej wspomnianej karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w oddziale neurologii znajduje się diagnoza "vertigo consecutiva" mówiąca o zawrotach głowy, które nie są objawem charakterystycznym dla pohałasowego uszkodzenia słuchu. Jednostka orzecznicza II stopnia analizując ww. dokumentację stwierdziła natomiast (pismo z dnia 27 września 2016 r.), że istotą braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest obecny zarówno w nadesłanych audiogramach, jak i badaniach wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy, obraz kliniczny uszkodzenia słuchu niecharakterystyczny dla skutków przewlekłego działania hałasu. W badaniu audiometrii tonalnej widoczne są cechy niecharakterystyczne dla uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem — objęcie uszkodzeniem słuchu również zakresu średnich częstotliwości i braku charakterystycznego dla skutków działania hałasu głębokiego załamka dla 4 — 6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz. Powyższe cechy potwierdzono również podczas badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy. W badaniach uwidoczniony został niepohałasowy charakter uszkodzenia słuchu (wraz z progresją ubytku słuchu) pod postacią spłaszczenia krzywych progowych audiogramów tonalnych (objęcie uszkodzenia słuchu również zakresu niskich i średnich częstotliwości oraz stwierdzona głuchota w zakresie wysokich częstotliwości w uchu lewym) i braku charakterystycznego dla skutków działania hałasu głębokiego załamka dla 4 — 6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz. Reasumując, stwierdzono brak podstaw do zmiany wydanego w dniu [...] 2016 r. orzeczenia lekarskiego. W piśmie z dnia 10 maja 2017 r. Instytut Medycyny Pracy, stwierdził, że ponowna szczegółowa analiza narażenia zawodowego, danych z wywiadu i informacji dotyczących przebiegu schorzenia, wyników badań wykonanych podczas badania skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy oraz obecnie przesłanej dokumentacji nie dały podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania omawianej choroby zawodowej u skarżącego. Stwierdzono min., że podczas hospitalizacji skarżącego w okresie 11.04 – 18.04. 1985 r. rozpoznano u skarżącego uszkodzenie słuchu niemające związku z przewlekłym narażeniem na hałas, gdyż hałas nie doprowadza do uszkodzenia słuchu typu nerwowego. W odpowiedzi na kolejne zapytanie organu odnośnie rozbieżności dotyczących orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2016 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego oraz opinii uzupełniających z dnia 27 września 2016 r. i 10 maja 2017 r., Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia 10 października 2017 r wyjaśnił, iż przyczyną braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego był niecharakterystyczny dla skutków przewlekłego działania hałasu obraz kliniczny uszkodzenia słuchu obserwowany w audiogramach wykonanych obecnie i w 1986 r. oraz niespełnienie kryteriów czasowych określonych przepisami. Jak stwierdzono analiza audiogramów skarżącego z 12.06.1986 r. wskazuje, iż nie zostały spełnione powyższe kryteria — średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosiła dla ucha lewego 36,6; ucha prawego 33.3. Znaczna progresja niedosłuchu obserwowana w okresie od czerwca do listopada 1986 r., przy braku narażenia na hałas oraz niecharakterystyczny dla skutków działania hałasu zapis audiogramu z listopada 1986 r. przemawiają za pozazawodową etiologią schorzenia. Audiogram z listopada 1986 (bez w pełni wykreślonej krzywej przewodnictwa kostnego) wskazuje na uszkodzenie słuchu w zakresie niskich i średnich częstotliwości, co nie jest charakterystyczne dla skutków działania hałasu. W zaskarżonej decyzji organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ przywołał regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie oraz kryteria, które muszą być łącznie spełnione dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Stwierdził, iż warunki pracy skarżącego w całym okresie pracy zawodowej mogły stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Natomiast jako przyczynę braku podstaw do stwierdzenia skarżącego choroby zawodowej podano: - niespełnienie kryterium czasowego określonego przepisami w sprawie chorób zawodowych - analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej, nie wykazała, aby w okresie pracy w narażeniu bądź do 2 lat od zaprzestania, wielkość ubytku słuchu oraz jego charakter spełniały kryteria upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu; - niespełnienie kryterium ilościowego - analiza audiogramu z 12.06.1986 r. wskazuje, iż średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych l, 2 i 3 kHz wynosiła dla ucha lewego 36,6; ucha prawego 33.3. - znaczna progresja niedosłuchu obserwowana w okresie od czerwca do listopada 1986 r., przy braku narażenia na hałas (audiogramy wykonane po zakończeniu pracy zawodowej w 1985 r.) - niecharakterystyczny dla skutków przewlekłego działania hałasu obraz kliniczny uszkodzenia słuchu obserwowany w audiogramie wykonanym w listopadzie 1986 r. tj. objęcie uszkodzeniem słuchu również zakresu średnich częstotliwości i brak charakterystycznego dla skutków działania hałasu głębokiego załamka dla 4 — 6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym przypadku zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz liczne opinie uzupełniające — nie dały podstaw do stwierdzenia u skarżący choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla wielkości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, uzupełnione o opinie medyczne są jasno i wyczerpująco uzasadnione. Organ podniósł, że nie może wydać rozstrzygnięcia przeciwnie do opinii lekarskiej przedstawionej w orzeczeniach i licznych konsultacjach, w przypadku gdy okoliczności braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej zostały udowodnione. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów prawa mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , a to art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy, poprzez jego niezastosowanie, pomimo jego wyraźnego brzmienia, naruszenie przepisów prawa mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , a to art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udokumentowanie choroby zawodowej, kiedy w/w przepis wskazuje jedynie na objawy choroby, które w dostateczny sposób zostały udokumentowane, rażące naruszenie przepisów prawa, a to art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku — Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego oczywiste niezastosowanie oraz prowadzenie postępowanie w sposób przewlekły, rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, przez nie uznanie uszkodzenia słuchu wskazanego w wynikach badań z dnia 14 listopada 1986 r., w związku z wykonywaną pracą za chorobę zawodową, 5) naruszenie przepisów prawa, mających istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy, a to art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku — Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez oparcie swej decyzji na sprzecznych ze sobą treściach opinii lekarskich, z których jednoznacznie wynikało, iż skarżący w okresie pracy w narażeniu jak również w okresie 2 lat od zaprzestania pracy, posiadał ubytek słuchu dla UP = 60 dB, a dla UL = 60 dB, a więc spełniał on kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, 6) naruszenie przepisów prawa mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a to art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks Postępowania Administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w postaci dokumentacji znajdujących się w zasobach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przerzucenie obowiązku dowodowego na skarżącego 7) naruszenie przepisów prawa mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , a to art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 227 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, iż w okresie pracy w narażeniu jak również w okresie 2 lat od zaprzestania pracy, wielkość ubytku słuchu nie spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, błędne przyjęcie, iż nie istnieje dokumentacja wskazująca na fakt, iż w okresie 2 lat od zaprzestania pracy wielkość ubytku słuchu nie spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, oraz jakoby na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało jednoznacznie, iż u Skarżącego stwierdzono ubytek słuchu kwalifikujący jako chorobę zawodową, brak wszechstronnego zabrania oraz analizy dokumentów, poprzez nieprzeanalizowanie dokumentów znajdujących się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz podstawy wydania Decyzji w przedmiocie przyznania renty, błędną interpretację poz. 21 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (póz. 869), poprzez przyjęcie, iż w okresie do 2 lat od zaprzestania pracy w narażeniu nie stwierdzono u skarżącego uszkodzenia nerwu słuchowego, kwalifikującego do rozpoznania choroby zawodowej. sprzeczność i dowolność w dokonanych ustaleniach stanu faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Oceniając zaskarżoną decyzję w tok określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 listopada 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2015 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tj. "obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz". Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666) – dalej jako: "K.p.". Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w myśl art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367), którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Zgodnie z poz. 21 załącznika do ww. rozporządzenia, stanowiącego wykaz chorób zawodowych, okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wynosi 2 lata. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było między stronami sporne, że stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu pozostaje w związku przyczynowym z wykonywaną przez niego pracą, z uwagi na występowanie w okresie zatrudnienia narażenia skarżącego na ponadnormatywny hałas. Sporna jest natomiast kwestia wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej w terminie 2 lat od zakończenia pracy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się zarzucanych w skardze uchybień dotyczących zasad postępowania przez organy. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 powołanej ustawy, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć. Organy obu instancji wzięły pod uwagę i rozważyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Z dużym zaangażowaniem podejmowały wszystkie czynności konieczne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazuje, że organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania wezwał stronę skarżącą o przedłożenie wszelkich posiadanych dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (k. 35). Zwrócił się także do ZUS o dokumenty, będące podstawą do przyznania skarżącemu renty (k.39). Ponadto wszelkie dokumenty nadsyłane do organu w toku postępowania były przesyłane do Ośrodka Medycyny Pracy (k. 72) oraz do Instytutu Medycyny Pracy (k. 80, k. 93 i k. 99) celem uzyskania dodatkowych wyjaśnień i ustalenia, czy ich treść ma wpływ na wydane orzeczenia lekarskie. Strona miała też zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu, z którego przez cały czas trwania postępowania korzystała. Przed wydaniem decyzji organu odwoławczego dopełniono też obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (k. 100). Zdaniem Sądu w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy właściwie zastosowano przywołane wyżej przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że organ sanitarny, podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników. Organy Inspekcji Sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367), nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowymi oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby, co ma miejsce w tym przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 803/2012). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1483/14, zarówno państwowy inspektor sanitarny, jak i sądy administracyjne nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, jednostka orzecznicza I stopnia w orzeczeniu z dnia [...] 2015 r. oraz jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu z dnia 26 kwietnia 2016 r. stwierdziła brak podstaw do istnienia omawianej choroby zawodowej u skarżącego z uwagi na brak dokumentacji potwierdzającej aby w okresie pracy w narażeniu na hałas bądź do 2 lat od zaprzestania pracy wielkość ubytku słuchu spełniała kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. W toku postępowania odwoławczego skarżący nadesłał dokumenty medyczne, które jego zdaniem świadczyły o tym, że w okresie 2 lat od zakończenia wykonywania pracy w narażeniu na hałas (maj 1985 r.) wystąpiły u niego udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący wskazywał głównie na kartę leczenia szpitalnego z 1985 r. oraz audiogramy wykonane w dniu 12 czerwca 1986 r. i 14 listopada 1986 r. Jak wskazano powyżej organ inspekcji sanitarnej przekazał ww. dokumenty do jednostek orzeczniczych celem uzyskania wyjaśnień odnośnie wpływu ww. dokumentów na treść orzeczenia lekarskiego. I tak Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, że jakkolwiek drugie badanie wykonane u skarżącego w listopadzie 1986 r. spełniało kryteria do stwierdzenia choroby zawodowej to jednak ze względu na nie w pełni wykreśloną krzywą kostną nie można jednoznacznie określić charakteru niedosłuchu i ewentualnie wykluczyć istnienie rezerwy słuchowej. Stwierdzono również, że wykonane u pacjenta wykresy audiometryczne są rozbieżne niecharakterystyczne dla uszkodzenia pohałasowego. Stwierdzono też, że informacje zawarte w karacie leczenia szpitalnego skarżącego z 1985 r. wskazują na objawy niecharakterystyczne dla pohałasowego uszkodzenia słuchu. Reasumując Ośrodek uznał, że przedłożona dokumentacja nie daje podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] 2015 r., nr [...]. Również Instytut Medycyny Pracy w swoich pismach wyjaśniających z dnia 27 września 2016 r., 10 maja 2017 r. oraz 10 października 2017 r. odnośnie ww. dokumentacji medycznej skarżącego wyjaśnił, że zarówno w nadesłanych audiogramach jak i badaniach wykonanych w instytucie obraz kliniczny uszkodzenia słuchu jest niecharakterystyczny dla skutków działania hałasu. Wymieniono tu objęcie uszkodzeniem słuchu również zakresu niskich i średnich częstotliwości i brak charakterystycznego dla skutków działania hałasu głębokiego załamka dla 4-6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz. Powołując się na audiogram skarżącego z dnia 16 maja 2012 r. stwierdzono u skarżącego rozwój uszkodzenia słuchu pod postacią uszkodzenia słuchu typu mieszanego przewodzeniowo – odbiorczego, czyli postaci klinicznej nie charakterystycznej dla skutków przewlekłego działania hałasu. Podniesiono też, ze podczas hospitalizacji skarżącego na oddziale neurologicznym w dniach od 11 do 18 kwietnia 1985 r. rozpoznano u niego obustronne uszkodzenie nerwu słuchowego – czyli nie mające związku z przewlekłym narażeniem na hałas, bowiem jak stwierdzono hałas nie doprowadza do uszkodzenia słuchu typu nerwowego. Podniesiono też, że na pozazawodową etiologię schorzenia wskazuje znaczna progresja niedosłuchu obserwowana w okresie od czerwca 1986 do listopada 1986 r. przy braku narażenia na hałas wskazuje. Powyższe wskazuje, że zarówno orzeczenia lekarskie jak i opinie medyczne uzyskane w toku postępowania odwoławczego jednoznacznie potwierdzały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego omawianej choroby zawodowej. Sąd jeszcze raz podkreśla, że wskazane orzeczenia lekarskie wraz opiniami medycznymi mają walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a. Organy Inspekcji Sanitarnej nie miały zatem podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennej oceny rozpoznanego u skarżącego schorzenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2829/13. Niepublikowany). Dokonana zaś w granicach określonych w art. 80 K.p.a. ocena przedmiotowych orzeczeń lekarskich, nie dawała podstaw do odmowy przyznania im wiarygodności i mocy dowodowej. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 8 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Przede wszystkim podkreślić należy, że wątpliwości o jakich mowa w tym przepisie muszą mieć charakter prawny, a nie faktyczny zatem nie jest dopuszczalne by w drodze zastosowania tego przepisu niwelować braki w materiale dowodowym mającym potwierdzać zaistnienie postaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Podsumowując, Sąd stwierdza, że kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego. Brak jest również podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło