III SA/Kr 1457/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Halina Jakubiec Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skarg K. Ś. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [ ] z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o żądanej treści I. skargi oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - na rzecz radcy prawnego L. K. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [ ] w M. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach Pismem z dnia 30 października 2014 r. K. Ś. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o wydanie zaświadczenia zawierającego informacje, czy od dnia zgłoszenia się do Ośrodka odmówił współpracy jak i podpisania jakiegokolwiek kontraktu, o którym jest mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej. W zaświadczeniu winna się również znaleźć informacja od kiedy K. Ś. korzysta z pomocy, na podstawie jakiego przepisu Konstytucji został zakwalifikowany do otrzymywania tej pomocy oraz jaką ustawę wykonuje MOPS. Z kolei pismem z dnia 3 listopada 2014 r. K. Ś. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o wydanie zaświadczenia zawierającego informacje, czy jego sytuacja się zmieniła, i czy z otrzymywanej przez niego pomocy z MOPS-u stać go na pokrywanie zobowiązań oraz na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. W dniu [...] 2014 r. Prezydent Miasta wydał postanowienia: 1. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez K. Ś. w piśmie z dnia 30 października 2014 r. 2. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez K. Ś. w piśmie z dnia 3 listopada 2014 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 9 października 2014 r. wydał zaświadczenie zawierające informacje jaka jest sytuacja K. Ś. oraz od kiedy korzysta on z pomocy i w jakiej formie. Powyższe zaświadczenie K. Ś. odebrał w dniu 10 października 2014 r. Odnosząc się do kwestii kontraktu organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia nr [...] wskazał, że akta K. Ś. znajdują się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Organ I instancji stwierdził również w tym postanowieniu, że wniosek K. Ś. z dnia 30 października 2014 r. jest w pozostałym zakresie niejasny i nieprecyzyjny co uniemożliwia ustosunkowanie się do poruszonych kwestii. W zażaleniu na powyższe postanowienia organu I instancji K. Ś. wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia jego wniosków oraz wskazał przepisy Konstytucji i ustawy o pomocy społecznej, które jego zdaniem przesądzają o tym, że winien otrzymać informacje o żądanej treści. W dniu 16 grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 217, art. 218, art. 219 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydało postanowienia: 1. nr [...], którym utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...], 2. nr [...], którym utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...]. W ocenie Kolegium, organ I instancji trafnie orzekł o odmowie wydania zaświadczeń o żądanej treści, gdyż obowiązek wydania zaświadczenia nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Kolegium wskazało, że ocena czy K. Ś. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, czy wykorzystując posiadane środki jest w stanie zaspokajać swoje niezbędne potrzeby bytowe, czy współpracował z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej i czy odmówił podpisania kontraktu socjalnego następuje w trakcie takiego postępowania prowadzonego w indywidualnej sprawie i znajduje później odzwierciedlenie w uzasadnieniu konkretnej decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej lub o odmowie przyznania takich świadczeń. W związku z powyższym Kolegium uważa, że informacje na ten temat można znaleźć w uzasadnieniach licznych decyzji wydanych przez organ I instancji, jak i Kolegium. W wydanych decyzjach wskazywana jest również podstawa prawna objęcia K. Ś. pomocą społeczną, jak również przyznawania konkretnych świadczeń. Zdaniem Kolegium, wydanie zaświadczeń o żądanej przez K. Ś. treści nie było więc możliwe, gdyż wykraczałoby to niewątpliwie poza zakres wydawania zaświadczeń, jako aktu wiedzy, a nie woli organu. Dodatkowo w uzasadnieniu postanowienia nr [...] Kolegium stwierdziło, że organ I instancji uwzględnił żądanie K. Ś. w części dotyczącej wskazania od kiedy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej oraz w jakim zakresie wydając w dniu 9 października 2014 r. stosowne zaświadczenie. Z powyższymi postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się K. Ś. i pismem z dnia 14 stycznia 2015r. wniósł na nie skargę. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, jak i Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem toczącym się na podstawie art. 217 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.). Zgodnie z art. 217 § 2 i art. 218 k.p.a.: "Art. 217. § 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego." "Art. 218. § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające." Wydawane na podstawie tych przepisów przez organy administracyjne zaświadczenie jest jedną z tzw. czynności faktycznych administracji. Jest ono aktem wiedzy, a nie woli organu, nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego, nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych, nie ma też mieć charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie tworzy nowej ani nie zmienia zastanej sytuacji prawnej, nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Poprzez wydane zaświadczenie organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 551/10, dostępny w bazie LEX nr 755651). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt II OSK 36/05, ONSA i WSA z 2006 r., nr 2 poz. 64 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2284/10). W niniejszej sprawie skarżący domagał się wydania zaświadczeń zawierających informacje, czy odmówił współpracy jak i podpisania kontraktu socjalnego, od kiedy korzysta z pomocy, na podstawie jakiego przepisu Konstytucji został zakwalifikowany do otrzymywania tej pomocy oraz jaką ustawę wykonuje MOPS, a także czy jego sytuacja się zmieniła, i czy z otrzymywanej przez niego pomocy z MOPS-u stać go na pokrywanie zobowiązań oraz na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Należy jednak zauważyć, że ustalenie, czy skarżący współpracuje z pracownikami socjalnymi, czy odmówił podpisania kontraktu socjalnego oraz jaka jest jego sytuacja materialna następuje w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przyznania skarżącemu określonego świadczenia z pomocy społecznej i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu każdej decyzji wydanej przez organy administracyjne. W uzasadnieniu poszczególnych decyzji wskazane są także przepisy, na podstawie których organy działają. Okoliczności te nie mogą więc być potwierdzone zaświadczeniem. Jeżeli natomiast chodzi o kwestię od kiedy skarżący korzysta z pomocy społecznej i w jakim zakresie to zostało to wyjaśnione w zaświadczeniu z dnia 9 października 2014 r., które skarżący odebrał w dniu 10 października 2014 r. W swojej skardze skarżący zarzucił organom naruszenie prawa i Konstytucji, jednak nie wskazał jakie konkretnie przepisy zostały naruszone. Należy stwierdzić, że przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowią samodzielnej podstawy do wydawania decyzji czy postanowień. Stanowią one jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy postępowania organów, które zostają skonkretyzowane w poszczególnych ustawach, w tym przypadku w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu przepisy tej ustawy nie zostały jednak naruszone w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, by zaskarżone postanowienia były dotknięte jakimikolwiek uchybieniami, które uzasadniałyby ich uchylenie. Skargę należało zatem oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a. – jak w pkt I wyroku. W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 p.p.s.a. – orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota wynika z kolei z § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.).