III SA/Kr 1465/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego P. G. - Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy postanowienie nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach: decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. Prezydent Miasta przyznał K. Ś. (dalej: skarżącemu) zasiłek okresowy w kwocie 256,50 zł miesięcznie od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący złożył w dniu 7 lutego 2014 r. odwołanie od tej decyzji. Pismem z dnia 7 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o przyznanie zasiłku okresowego na miesiąc luty 2014 r. w kwocie 418 zł. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego. Organ stwierdził, że postępowanie to nie może być wszczęte, albowiem toczy się już obecnie postępowanie administracyjne (odwoławcze) dotyczące przyznania skarżącemu zasiłku okresowego od 1 lutego 2014 r. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta Miasta. Kolegium wskazało, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego na luty 2014 r. w kwocie 418 zł nie może być wszczęte z uzasadnionych przyczyn o charakterze przedmiotowym. Jak bowiem zauważyło Kolegium, w sprawie tej toczy się już aktualnie postępowanie administracyjne. Organ wskazał, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. przyznał skarżącemu zasiłek okresowy na okres od lutego do lipca 2014 r., a sprawa ta jest obecnie przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia 31 lipca 2014 r. K. Ś. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 87, art. 67 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), jak również art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1 oraz 3-6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 3 pkt 3 pkt 1 i 3, art. 16 ust. 2, art. 19 ust. 13, art. 24, art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 oraz art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; dalej: u.p.s.). Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonych postanowień oraz przyznania mu prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniami z dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie dla niego adwokata. Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, a ponadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-t.j. ; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienia naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego. Należało zatem zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu uczyniono postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Ocena legalności zaskarżonego aktu wymagała zatem ustalenia, czy organ dokonał prawidłowego zastosowania art. 61a k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle przytoczonej regulacji zauważa się, że jej zastosowanie może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1609/13; LEX nr 1665665). Co równie istotne, ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12; LEX nr 1497293). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało zauważyć, że wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczył przyznania mu zasiłku okresowego w kwocie 418 zł w ramach udzielenia mu pomocy finansowej na miesiąc luty 2012 r. Tymczasem objętą rygorem natychmiastowej wykonalności decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. przyznano już skarżącemu zasiłek okresowy na okres od 1 lutego do 31 lipca 2014 r., a skarżący (również) w dniu 7 lutego 2014 r. złożył odwołanie od tej decyzji. Należało zatem ocenić wzajemne relacje postępowania, którego wszczęcia domagał się skarżący w podaniu z dnia 7 lutego 2014 r. oraz postępowania, w ramach którego wydano decyzję z dnia [...] 2014 r. Postępowania te dotyczyły zatem tej samej osoby (skarżącego) oraz obejmowały co najmniej ten sam przedmiot (zasiłek okresowy na luty 2014 r.). Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że toczy się już postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu zasiłku okresowego na luty 2014 r., a okoliczność ta niepodważalnie wyklucza możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Zarówno Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonały zatem prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w realiach kontrolowanego postępowania. W tym miejscu należy ponadto wskazać, że stawiane przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organ art. 8, art. 87, art. 67 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1 oraz 3-6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 3 pkt 3 pkt 1 i 3, art. 16 ust. 2, art. 19 ust. 13, art. 24, art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 oraz art. 100 ust. 1 u.p.s. – należy uznać za oczywiście bezzasadne. W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie konkretyzowało bowiem norm wynikających z tych przepisów. Zarzuty te są zatem nieadekwatne kwestionowanym przez skarżącego rozstrzygnięciom, których podstawę prawną stanowił przede wszystkim art. 61a § 1 k.p.a. Tego zaś przepisu – ani innych norm regulujących kwestie wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony – Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone rozstrzygnięcie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a. W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 p.p.s.a. – orzekł ponadto o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota wynika z kolei z § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2013. 490-t.j.). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.