III SA/Kr 148/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy oraz zasobem pomieszczeń tymczasowych na lata 2012-2017 postanawia odrzucić skargę. W dniu 13 listopada 2012 r. G. P. pismem z dnia 2 listopada 2012 r. wezwał Radę Miasta w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. do usunięcia naruszenia uprawnienia uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy oraz zasobem pomieszczeń tymczasowych na lata 2012-2017 Rada Miasta nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, natomiast swoje stanowisko w tym przedmiocie wyraził Prezydent Miasta. Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem organu, skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy oraz zasobem pomieszczeń tymczasowych na lata 2012-2017 W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Rada podniosła, że przedmiotowa skarga powinna ulec odrzuceniu, bowiem została wniesiona po upływie sześćdziesięciodniowego terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, a w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że terminy do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały powiązane z instytucją wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt: I OSK 785/05) oraz z brzmieniem uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 2/07) do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) ma zastosowanie przepis art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Wniosek taki wynika a contrario z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie, o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Z art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika termin trzydziestodniowy do wnoszenia skargi i ma on zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Z kolei art. 53 § 2 cytowanej ustawy odnoszący się do sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, statuuje sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym w sprawie wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 k.p.a.). Przepis art. 35 k.p.a. przewiduje natomiast, że organy administracji mają obowiązek załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później, niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągi dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca. Z tak sformułowanych przepisów wynika, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym ustawa o samorządzie gminnym nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania. Oznacza to, że skarżący nie musi wyczekiwać na odpowiedź właściwego organu, tzn. ma prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wnieść skargę do sądu, a skarga taka nie będzie skargą przedwczesną. Istotne jest jedynie to, by przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia, a wezwanie to ma być bezskuteczne. O bezskuteczności wezwania natomiast można mówić zarówno wówczas, gdy właściwy organ nie uwzględni wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajmie stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieli odpowiedzi skarżącemu. W każdym z tych przypadków jednak będzie miał zastosowanie inny termin dla wniesienia skargi – bądź trzydziestodniowy, bądź też sześćdziesięciodniowy. Jeśli skarżący po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia otrzyma odpowiedź na wezwanie i stwierdzi, że nie jest ono skuteczne, to wówczas może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie. Ów termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi zaczyna biec tylko wówczas, gdy doręczenie odpowiedzi na wezwanie nastąpi przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, chyba że skarżący już wcześniej nie czekając na odpowiedź złoży skargę. Jeśli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, a skarżący wyczekuje na stanowisko organu, to powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy G. P. wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia jego uprawnienia w dniu 13 listopada 2012 r. (data wpływu wezwania na dziennik podawczy Rady Miasta). Odpowiedź na wezwanie została udzielona przez Prezydenta Miasta, a nie przez Radę Miasta. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego nie może być udzielona przez którykolwiek organ gminy, lecz przez organ właściwy do ewentualnego uwzględnienia skierowanego przez wnioskodawcę wezwania. Wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego nie ma bowiem wyłącznie charakteru wymogu formalnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, lecz jego istotą jest skłonienie organu, który podjął zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie do ponownego przeanalizowania zasadności wydanego aktu z punktu widzenia zarzutów podniesionych w wezwaniu i do ich ewentualnego uwzględnienia. W sytuacji zaskarżenia uchwały rady gminy, to ona powinna udzielić odpowiedzi na wezwanie (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2006 r., II OSK 1009/06 publ. CBOiS). Termin do wniesienia skargi wynosił więc w przedmiotowej sprawie 60 dni od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia uprawnienia i upłynął z dniem 14 stycznia 2013 r. (poniedziałek), ze względu na to, że ostatni dzień terminu - 12 stycznia 2013 r. wypadał w sobotę. Skarga została natomiast datowana na dzień 15 stycznia 2013 r. i wniesiona do WSA w Krakowie za pośrednictwem Rady Miasta dniu 17 stycznia 2013 r. W związku z faktem, że skarga została złożona po upływie terminu sześćdziesięciu dni licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia uprawnienia, a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd przyjął, że skarżącym w niniejszej sprawie jest G. P. a nie Strona Społeczna Okrągłego [...] w K. Wynika to zarówno z faktu, że Strona Społeczna [...] w K nie ma zdolności sądowej, a także z okoliczności sprawy, gdzie na wniosek G. P. i w związku ze wskazywanymi przez niego okolicznościami charakteryzującymi jego sytuację majątkową jako osoby fizycznej – ustanowiono pełnomocnika z urzędu dla G. P. osobiście. Niezależnie jednak od tych ustaleń, nawet gdyby przyjąć, że skarga została wniesiona przez G. P. reprezentującego Stronę Społeczną [...] w K, to i tak skarga ta podlegałaby odrzuceniu wobec niedochowania terminu do jej wniesienia.