III SA/Kr 1513/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędzia WSA Maria Zawadzka spr. po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił R. F. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Przesyłka polecona zawierająca ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego została wysłana na adres skarżącego za pośrednictwem InPost S.A. Decyzja została doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 18 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 26 marca 2016 r. skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Argumentował, że nie otrzymał ww. decyzji, a więc nie rozpoczął biegu termin do złożenia odwołania od decyzji i wniósł o ponowne przesłanie decyzji. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z powodu dwukrotnego zaniechania przez operatora pocztowego pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej skarżącego. Ponadto wskazano, że skarżący jako adresat przesyłki nr [...] w dniu 9 maja 2016 r. wniósł reklamację u operatora pocztowego InPost, na którą to otrzymał odpowiedź, że nie jest podmiotem uprawnionym do roszczeń reklamacyjnych, a jedynym podmiotem mogącym złożyć reklamację od przedmiotowej przesyłki jest Urząd Celny w N Oddział Celny w T. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Na ww. postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r., o sygn. akt III SA/Kr 1536/16 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w całości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, mając na uwadze wskazania wyroku WSA w Krakowie, pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. pozyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S skany upomnienia nr [...] z dnia 1 marca 2016 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru przez skarżącego. Następnie w dniu 24 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do wskazania w jakiej dacie dowiedział się o istnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w N z [...] 2016 r., nr [...] wymierzającej mu karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry. Ponadto organ podkreślił, że w piśmie POK InPost w L z 12 września 2017 r. będącym odpowiedzią na pismo Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z 8 września 2017 r., jako organu właściwego do złożenia reklamacji dot. wskazanej przesyłki, operator pocztowy stwierdził, że wypełnienie druku zwrotnego potwierdzenia odbioru jest prawidłowe oraz sądzi, że zawiadomienie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej adresata. Z tych względów zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii spełnienia wymogów, formalnych do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym zakresie stwierdził, że z zapisów widniejących na zwrotnym potwierdzeniu odbioru upomnienia wynika, że zostało ono doręczone w dniu 21 marca 2016 r., zatem należy przyjąć, że w dacie 21 marca 2016 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania i rozpoczął bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku, upływający z dniem 28 marca 2016 r. Z uwagi na fakt, że dzień 28 marca 2016 r. był dniem świątecznym (Poniedziałek Wielkanocny), a wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu następnym tj. 29 marca 2016 r., organ uznał, że został on złożony w terminie przewidzianym w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący dopełnił także tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Odnośnie tego, czy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącego organ odwoławczy odwołał się do przepisów art. 148, art. 149 i 150 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona, gdyż procedura zastępczego doręczenia przedmiotowej decyzji nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. Jak stwierdził organ zapisy widniejące na znajdującej się w aktach sprawy kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wskazują na przyczynę niedoręczenia skarżącemu decyzji osobiście oraz, że został on dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji we wskazanej placówce pocztowej. Ww. dokumenty potwierdzają, że doręczyciel pocztowy nie zastał skarżącego w dniu 14 stycznia 2016r. w miejscu zamieszkania, nie miał również możliwości doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, tj. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego i powtórnego zawiadomienia skarżącego o pozostawaniu pisma w punkcie obsługi klienta (POK) InPost w L przy ul. L. Drugie zawiadomienie nastąpiło w dniu 22 stycznia 2016 r. (tj. po upływie 7 dni od pierwszego zawiadomienia), a zwrot przesyłki do nadawcy w dniu 1 lutego 2016 r. (po upływie 14 dni od pierwszego zawiadomienia) z uwagi na niepodjęcie jej przez skarżącego lub upoważnioną przez niego osobę. Tym samym w wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia pisma zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokument ten nie budzi wątpliwości i spełnia, wszystkie stawiane przez prawo wymogi. Fakt ten znajduje potwierdzenie w piśmie POK InPost w L, z 12 września 2017 r. – stanowiącym odpowiedź na reklamację organu - gdzie operator pocztowy stwierdził, że wypełnienie druku zwrotnego potwierdzenia odbioru jest prawidłowe oraz sądzi, że zawiadamiać zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej adresata. Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że przywrócenie terminu na podstawie twierdzeń skarżącego prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na potwierdzeniu odbioru przesyłka była dwukrotnie awizowana, a we wskazanym punkcie odbioru oczekiwała na podjęcie przez okres dłuższy niż 14 dni. Zdaniem organu przyjęcie argumentacji skarżącego oznaczałoby, że wbrew brzmieniu przepisów prawa można by obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez samo stwierdzenie, że awizo to nie dotarło do stron lub, że nie oferowano odbioru przesyłki pod wskazanym do korespondencji adresem. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił: 1) rażące naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 w zw. oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez uchybienie obowiązki dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak ustalenia czy rzeczywiście operator In Post pozostawił awizo skrzynce pocztowej skarżącego, poprzez brak ustalenia i przesłuchania osoby doręczyciela InPost, na terenie, na którym adres do doręczeń posiadał skarżący, w sytuacji gdy z pisma InPost w rzeczywistości nie wynika nic istotnego w zakresie faktu rzeczywistego pozostawić awizo w skrzynce odbiorczej skarżącego (co szczegółowo nakazał ustalić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 25 listopada 2016 r.; III S A/Kr 1536/16); zwłaszcza w sytuacji gdy faktem notoryjnym jest, że InPost otrzymywał tysiące reklamacji w związku z błędnymi doręczeniami przesyłek sądowych i pochodzących z organów państwowych; 2) rażące naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na sprawy to jest art. 153 P.p.s.a. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak uwzględnienia przez organ poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonego w wyroku z dnia 25 listopada 20016 r.; III SA/Kr 1536/16 tj., że obowiązkiem strony jest jedynie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienie ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do jego ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej: "P.p.s.a." (Dz.U.2017.1369) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną postawą prawną. W ramach tak określonej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie postępowania uproszczonego. Skarga skarżącego w świetle powyższych kryteriów nie podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 października 2017 r., na postawie którego organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 24000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Powyższe wiąże się z koniecznością zbadania w niniejszym postępowaniu sądowym zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu. Zgodnie bowiem z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego wynika, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Do uznania, że uchybiono terminowi do zaskarżenia decyzji, w pierwszej kolejności należy bezspornie stwierdzić, że doszło do skutecznego doręczenia tej decyzji. Zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 tej ustawy operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 ustawy wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2 art. 150 Ordynacji podatkowej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że nie ma wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został przez skarżącego wniesiony w terminie i odpowiadał wymogom formalnym. Szczegółowo zostało to przedstawione w uzasadnieniu organu odwoławczego, który uzupełnił swoje postępowanie w tym zakresie zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1536/16, którymi organ był związany. Sąd nie dopatrzył w tej kwestii jakichkolwiek uchybień i nie było to przedmiotem zarzutów skargi. Przechodząc do oceny, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu Sąd podkreśla, że okolicznością wskazywaną przez skarżącego, a mającą świadczyć o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy jest niewiedza o wydanej decyzji i biegnącym terminie do złożenia odwołania, wywołana brakiem awiza w skrzynce pocztowej. Tymczasem, jak słusznie wskazał organ, widniejące na znajdującej się w aktach sprawy kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję, wskazują na przyczynę niedoręczenia skarżącemu decyzji osobiście oraz, że został on dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w konkretnej placówce pocztowej. Ww. dokumenty potwierdzają, że doręczyciel pocztowy nie zastał skarżącego w dniu 14 stycznia 2016r. w miejscu zamieszkania, nie miał również możliwości doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, tj. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego i powtórnego zawiadomienia skarżącego o pozostawaniu pisma w punkcie obsługi klienta (POK) InPost w L przy ul. L. Drugie zawiadomienie nastąpiło w dniu 22 stycznia 2016 r. (tj. po upływie 7 dni od pierwszego zawiadomienia), a zwrot przesyłki do nadawcy w dniu 1 lutego 2016 r. (po upływie 14 dni od pierwszego zawiadomienia) z uwagi na niepodjęcie jej przez skarżącego lub upoważnioną przez niego osobę. Tym samym w wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia pisma zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokument ten nie budzi wątpliwości i spełnia, wszystkie stawiane przez prawo wymogi, przez co korzysta z domniemania prawdziwości. W ocenie Sądu organ podjął wszelkie konieczne czynności w celu zweryfikowania twierdzeń skarżącego o dwukrotnym braku pozostawienia przez doręczyciela awiza w skrzynce pocztowej, jako okoliczności świadczącej o braku jego winy w uchybieniu terminu. W tym celu wziął pod rozwagę twierdzenia skarżącego, a nadto pismem z dnia 8 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego - jako organ właściwego do złożenia reklamacji dot. wskazanej przesyłki – zwrócił się do POK InPost o wyjaśnienie kwestii pozostawienia zawiadomień w skrzynce pocztowej skarżącego. Z uzyskanej od operatora pocztowego odpowiedzi wynika, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję został prawidłowo wypełniony oraz w ocenie operatora zawiadomienie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej adresata. Sąd miał na uwadze, że stanowisko operatora co do pozostawienia awiza nie było kategoryczne, nie mniej jednak należy mieć na uwadze, że zweryfikowanie faktu pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej skarżącego może okazać się niemożliwe (chociażby z uwagi na upływ czasu). Jednocześnie twierdzenie zawarte w skardze, że organ oparł się jedynie osądzie operatora jest nieuprawnione. Organ oparł się przede wszystkim na domniemaniu prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, które korzysta z waloru dokumentu urzędowego, a skarżącemu nie udało się go obalić. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie jakichkolwiek zaniedbań. Zdaniem Sądu z uwagi na pewność obrotu nie jest dopuszczalne obalenie ww. domniemania na podstawie zdarzających się uprzednio nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłek w innych sprawach. W skardze podniesiono zarzut uchybienia obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez brak przesłuchania osoby doręczyciela InPost na terenie, na którym adres do doręczeń posiadał skarżący. W ocenie Sądu nie można uznać, że brak przeprowadzenia ww. dowodu stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trudno oczekiwać, że doręczyciel będzie pamiętał szczegóły okoliczności doręczenia przesyłki skarżącemu po upływie roku od dokonania tej czynności. Zatem w ocenie Sądu organ miał podstawy do przyjęcia, że tego rodzaju dowód nie będzie przydatny do wykazania powołanych przez skarżącego okoliczności. Trudno też zarzucić organowi, że nie poddał pod rozwagę twierdzeń skarżącego oraz B. F. Organ zawarł w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenie, że "(...) przywrócenie terminu na podstawie twierdzeń skarżącego prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na potwierdzeniu odbioru przesyłka była dwukrotnie awizowana, a we wskazanym punkcie odbioru oczekiwała na podjęcie przez okres dłuższy niż 14 dni. Zdaniem organu przyjęcie argumentacji skarżącego oznaczałoby, że wbrew brzmieniu przepisów prawa można by obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez samo stwierdzenie, że awizo to nie dotarło do stron lub, że nie oferowano odbioru przesyłki pod wskazanym do korespondencji adresem.". W ocenie Sądu zacytowany fragment stanowi odniesienie się do twierdzeń skarżącego. Twierdzenia B. F. pokrywały się ze stanowiskiem skarżącego, a zatem zacytowana wyżej ocena organu jest zdaniem Sadu wystarczająca. Co więcej orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organu, że samo twierdzenie skarżącego o braku pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej nie może doprowadzić do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie zastępczym z art. 150 Ordynacji podatkowej. Jak podkreślano już wielokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami, mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę obalenia tego domniemania należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 grudnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 554/08 i 8 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 11/11, postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 474/12 ). Reasumując Sąd uznał, że słuszne jest stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu oraz nie obalił skutecznie domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w treści potwierdzenia odbioru przesyłki. Z adnotacji umieszczonych na potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika bowiem, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, z zachowaniem 7 - dniowych terminów, tj. w dniu 14 i 22 stycznia 2016 r. Na dokumencie tym wskazano też miejsce pozostawienia przesyłki do dyspozycji adresata. Potwierdzenie odbioru zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Również z korespondencji z operatorem pocztowy nie wynika aby w zakresie doręczenia przesyłki w ww. trybie miały miejsce jakiekolwiek nieprawidłowości. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.