III SA/Kr 1535/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. – P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. K. – P. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948), zwanej dalej w skrócie "P.w.k.a.s", złożył J. K. – P. w dniu 27 kwietnia 2017 r. pisemną propozycję pracy nr [...], określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej. W powyższej propozycji wskazano, że zaproponowane warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od dnia 1 czerwca 2017 r. Organ pouczył skarżącą, że w terminie 14 dni od dnia otrzymania propozycji powinna ona złożyć pisemne oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia, stosunek służbowy skarżącej wygaśnie po upływie 3 miesięcy licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym skarżąca złożyła oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia lub upływie terminu do złożenia oświadczenia, jednak nie później niż 31 sierpnia 2017 r. W ww. pisemnej propozycji zawarto też stwierdzenie, że "wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jak zwolnienie ze służby". Skarżąca otrzymała propozycję w dniu 28 kwietnia 2017 r., natomiast w dniu 8 maja 2017 r. złożyła oświadczenie o jej przyjęciu (akta administracyjne sprawy, karta nr 264). Jednocześnie w piśmie z dnia 18 maja 2017 r. skarżąca złożyła odwołanie od otrzymanej propozycji, które może być potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował skarżącą o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz złożenia skarżącej propozycji służby. Na złożoną propozycję pracy skarżąca pismem z dnia 30 listopada 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że kierowane do niej pisma nie zawierały żadnych pouczeń prawnych do środków zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wnioskując o odrzucenie skargi wskazał, że złożona skarżącej propozycja pracy nie stanowi aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a, tj. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nadto z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Obydwa swoje stanowiska obszernie uzasadnił. Zdaniem organu na odrzucenie skarga zasługuje także z powodu niedochowania braków formalnych skargi. W szczególności przed wniesieniem skargi do sądu skarżąca nie dokonała formalnego wezwania na piśmie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. Sąd po wniesieniu skargi mógł uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej i rozpoznać skargę, jednak samą skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Ponieważ skarżąca nie dokonała formalnego wezwania organu na piśmie, a organ nie udzielił odpowiedzi, to skarżąca nie zachowała trybu przewidzianego do wniesienia skargi. Dlatego zdaniem organu Sąd na podstawie art. 58 pkt. 6 P.p.s.a., powinien skargę odrzucić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi w przedmiocie przywrócenia terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przechodząc do jego merytorycznego rozpoznania podkreślić należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy ocenić zachowanie strony oraz wskazane przez nią okoliczności mające poświadczyć brak zawinienia w niedochowaniu terminu. Ocena ta nie może być dowolna. Brak winy strony podlega weryfikacji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy przy zastosowaniu obiektywnego kryterium należytej staranności, jakiej oczekuje się od osoby dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że przy ocenie wystąpienia winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie spóźnionej czynności w terminie ale również okoliczności świadczące o niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13). Przy czym brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołała okoliczność, że nie została pouczona o prawie do wniesienia skargi. Powołane przez wnioskodawczynię okoliczności w ocenie Sądu, uzasadniają przywrócenie terminu. Bezspornym jest, że propozycja przedstawiona skarżącej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak również pismo organu z 20 czerwca 2017 r. nie zawierało żadnego pouczenia co do możliwości odwołania się przez skarżącą do sądu lub organu wyższej instancji. Skarżąca nie zgadzając się ze złożoną mu propozycją pracy, w dniu 18 maja 2017 r. wezwała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do złożenia jej propozycji służby. Co prawda pismo nie zostało zatytułowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale pismo to kwestionując przedstawioną skarżącej propozycję pracy i w istocie stanowią takie wezwanie. Na to wezwanie organ odpowiedział pismem 20 czerwca 2017 r., jednakże w aktach sprawy nie ma daty potwierdzającej jej otrzymanie przez skarżącą. Najprawdopodobniej pismo to skarżąca otrzymała po 20 czerwca 2017 r. Rozpatrując merytorycznie złożony przez skarżącą wniosek Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Jak już powyżej Sąd wskazywał, żadne z pism procesowych skierowanych przez organ do skarżącej nie zawierało pouczenia do środków zaskarżenia. Skarżąca w skardze podkreślała, że przyjęła propozycję pracy działając pod przymusem prawnym i ekonomicznym, jednak nie zgadza się z faktem przedłożenia jej propozycji pracy a nie przedstawienia jej propozycji służby i dlatego starała się składając różne pisma procesowe ją zaskarżyć, jednak organ nigdy nie pouczył jej o możliwości zaskarżenia tej propozycji do sądu administracyjnego. Wszystkie powyżej przedstawione okoliczności przemawiają, zdaniem Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo wskazać należy, trudno przypisać skarżącej winę w niedochowaniu terminu do wniesieniu skargi do sądu, skoro przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych. Istotnym argumentem za przyjęciem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było i to, że organ nie uznając prawa skarżącej do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał jej o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 61/12; postanowienie WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 603/17). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz respektując wynikającą z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu Sąd uznał, że J. K. – P. bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi i w związku z tym orzekł na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. o przywróceniu skarżącej terminu do wniesienia skargi do sądu.