III SA/Kr 1543/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat F. K., Kancelaria Adwokacka, Al. [...] w K, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. W dniu 15 maja 2008 r. skarżący Z. B. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie na 2008 r. jednolitej płatności obszarowej (ozn. dalej JPO), uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin (UPO) i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej - PZ). Powyższy wniosek został podpisany "s. Z. Z. B.", a jako producenta ubiegającego się o płatności wskazywał na pierwszej stronie "Z. B." (matkę skarżącego), której przyznano (również wskazany na 1 str. wniosku) nr producenta [...]. Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] 2009 r. Na mocy ww. decyzji stronie odmówiono przyznania płatności JPO, UPO i PZ za 2008 r. Przyczyną odmowy płatności było stwierdzenie, że osoba, która faktycznie złożyła w/w wniosek (tj. Z. B.) nie jest zarejestrowanym producentem rolnym i aby złożyć w/w wniosek posłużyła się numerem swojej nieżyjącej matki tj. Z. B. Postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...], z dnia [...] 2009 r. o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...]. Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt l SA/Kr 1135/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony na decyzję nr [...]. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 368/11 uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia do WSA w Krakowie. Wyrok NSA uzasadniono wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie dotacji bez uprzedniego, prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącego o wpis do ewidencji producentów, złożonego zdaniem sądu przez stronę jeszcze w 2007 r. W konsekwencji powyższego, wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 864/12 uchylono decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Organ l instancji ponownie rozstrzygnął sprawę strony decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. Na mocy tej decyzji stronie ponownie odmówiono przyznania płatności JPO, UPO i PZ za 2008 r. z uwagi na brak posiadania przez skarżącego własnego numeru producenta rolnego. Zgodnie z zaleceniami Sądu, wydanie tej decyzji zostało poprzedzone wezwaniem skarżącego do usunięcia braków w jego wnioskach z maja i czerwca 2007 r., dotyczących ewidencji producentów, w terminie 7 dni kalendarzowych pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 lipca 2013 r. W odpowiedzi na to wezwanie pismem, które wpłynęło do organu w dniu 19 lipca 2013 r. skarżący stwierdził, że nie otrzymał ww. wyroku WSA z dnia 10 października 2012 r., a samo wezwanie było bezzasadne. Ponieważ strona nie usunęła braków wskazanych w ww. wezwaniu, pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. został poinformowany o pozostawieniu wniosków dotyczących wpisów w Ewidencji Producentów z 16 maja 2007 r. i 16 czerwca 2007 r. bez rozpoznania. W dniu 9 września 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] 2013 r. Podniesiono w nim m.in., że decyzja została skierowana do niewłaściwej osoby oraz, że naruszała szereg przepisów postępowania administracyjnego. Na skutek rozpoznania odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 12 listopada 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pełni podzielono stanowisko organu pierwszej instancji. Podniesiono, że rozstrzygnięcie organu zostało oparte na niewątpliwych faktach, z których wynika, że: skarżący ubiegł się o płatności bez posiadania numeru producenta rolnego, posługiwał się numerem producenta rolnego jego zmarłej matki oraz nie złożył skutecznie wniosku o nadanie mu własnego numeru producenta rolnego. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że wbrew przekonaniu skarżącego numer producenta rolnego jest przypisany danej osobie i nie podlega dziedziczeniu. Tym samym stwierdzono, że brak odpowiedniej rejestracji jako producenta rolnego wyklucza możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił rozstrzygnięciom organu: 1/ naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez brak wskazania podstaw prawnych rozstrzygnięcia ( art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) 2/ skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.) 3/ brak możliwości wykonania ( art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) 4/ zawieranie wad powodujących nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.) 5/ rażące naruszenie prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) poprzez brak wystarczająco wnikliwego, zgodnego z przepisami prawa postępowania wyjaśniającego oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony jej wyjaśnień i przestawianych przez nią dowodów, wydanie zaskarżonej decyzji zanim WSA uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie oraz bezzasadne zawiadomienie organów ścigania o działaniach skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Spór w sprawie sprowadzał się do kwestii przyznania płatności bezpośrednich w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który nie posiada własnego numeru identyfikacyjnego. Dla zachowania przejrzystości rozważań Sąd zaznacza, że w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt l SA/Kr 1135/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony na decyzję nr [...]. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 368/11 uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia do WSA w Krakowie. NSA zalecił aby wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie dotacji poprzedzić, prawidłowym rozpatrzeniem wniosku skarżącego o wpis do ewidencji producentów. Takie też wytyczne dla organów zawierał wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 864/12, którym uchylono decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organy obu instancji będąc związane wskazaniami sądu co do dalszego postepowania (na podstawie art. 153 P.p.s.a.) dopełniły zdaniem orzekającego Sądu wszelkich czynności koniecznych do rozpatrzeniem wniosku skarżącego o wpis do ewidencji producentów. To z kolei umożliwiło wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii należnych dopłat. Zatem w toku ponownego rozpoznania sprawy w dniu 5 maja 2013 r. skierowano do skarżącego wezwanie do usunięcia szczegółowo wymienionych braków w jego wnioskach z 16 maja i 16 czerwca 2007 r., dotyczących ewidencji producentów, w terminie 7 dni kalendarzowych pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 lipca 2013 r. W odpowiedzi na to wezwanie pismem, które wpłynęło do organu w dniu 19 lipca 2013 r. skarżący stwierdził, że nie otrzymał ww. wyroku WSA z dnia 10 października 2012 r., a samo wezwanie było bezzasadne. Ponieważ skarżący nie usunął braków wskazanych w ww. wezwaniu, pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. został poinformowany o pozostawieniu wniosków dotyczących wpisów w Ewidencji Producentów z 16 maja 2007 r. i 16 czerwca 2007 r. bez rozpoznania. Postępowanie organu w tym zakresie odpowiadało prawu albowiem zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym (niż określone w § 1) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Również forma rozstrzygnięcia w postaci informacji o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania nie budzi wątpliwości albowiem zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny pozostawienie podania bez rozpoznania mieści się w grupie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (innych niż decyzje i postanowienia), dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - tj. art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r., II FSK 2624/10, LEX nr 842886). Mając powyższe na uwadze należy przejść do kwestii związane z ewidencjonowaniem producentów, ewidencjonowaniem gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności, które reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Określa ona zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 1 powołanej ustawy). I tak, w myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji, przy czym jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i ust. 2 ). Jak z powyższego wynika "system" ma charakter przede wszystkim ewidencyjny i informacyjny w zakresie umożliwiającym kontrolę dopłat pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz zasad wykorzystania pomocy. Realizuje zatem zadania wynikające z Rozdziału 4 "Zintegrowany system zarządzania i kontroli" rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 23 września 2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (...). W myśl art. 1 pkt.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustawa określa zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, przeprowadzania kontroli, wypłaty rolnikom ww. płatności w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt. 1 lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: a/ posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku XX do rozporządzenia 1782/2003; b/ utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; c/ został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Analiza wyżej wymienionych przepisów wskazuje, że wszystkie te przesłanki należy spełnić łącznie a to oznacza , iż brak chociażby jednej z nich powoduje, iż osoba ubiegająca się o dopłatę nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów. Oznacza to, iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przysługiwania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku. Jest to czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżący jest rolnikiem posiadającym działki rolne uprawniające go do występowania o dopłaty, nie negowano również powierzchni jak i charakteru prowadzonych przez niego upraw. Organy wykazały natomiast, iż skarżący nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów albowiem nie został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Jak wspomniano powyżej wnioski skarżącego o zmianę danych w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w skutek nieuzupełnienia przez skarżącego braków formalnych zostały pozostawione bez rozpoznania. Skarżący aby skutecznie domagać się przyznania płatności do gruntów rolnych powinien w pierwszej kolejności złożyć prawidłowo wypełniony wniosek o wpis do ewidencji producentów, a po otrzymaniu indywidualnego i niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego złożyć wniosek o przyznanie płatności we własnym imieniu. Nie jest bowiem możliwe posługiwanie się przez skarżącego numerem producenta rolnego nieżyjącej matki skarżącego albowiem numer ten jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego 9 art. 12 ust. 1 ustawy o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia (przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji) szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza że są one niezasadne. Zaskarżona decyzja zawiera właściwą podstawę prawne oraz została skierowana do osoby, która jest stroną w sprawie. Skarżący nie wskazał na czym miałyby polegać pozostałe, zarzucane przez niego naruszenia przepisów postępowania, a Sąd dokonując z urzędu kontroli przebiegu postępowania administracyjnego z wniosku o przyznanie płatności na 2008 r. nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie, a tylko stwierdzenie takiego naruszenia w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się także istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. W zakresie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461).