III SA/Kr 1561/24

WyrokWSA w Krakowie2025-07-17

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Jakub Makuch, Ewelina Dziuban

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej na podstawie aktu notarialnego, który sam wskazuje na zmianę oznaczenia i powierzchni tej działki w stosunku do wcześniejszych dokumentów, jeśli ewidencja została już odnowiona i zawiera dane zgodne z późniejszymi dokumentami zasobu geodezyjnego?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej na podstawie dokumentów archiwalnych, które zostały zastąpione przez późniejsze dokumenty zasobu geodezyjnego, zwłaszcza gdy akt notarialny, na który powołuje się wnioskodawca, sam potwierdza zmianę oznaczenia i powierzchni działki w stosunku do wcześniejszych wpisów. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla aktualny stan prawny, a zmiany mogą być wprowadzane jedynie na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, która jest późniejsza lub stanowi podstawę prawomocnego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. domagał się aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w celu przywrócenia działce nr [...] powierzchni 0,7637 ha, powołując się na akt notarialny z 1999 r. Organy administracji odmówiły tej aktualizacji, wskazując, że obecna powierzchnia działki wynosi 0,7096 ha i jest zgodna z dokumentacją zasobu geodezyjnego, w tym z aktem notarialnym, który sam potwierdza zmianę powierzchni. Ewidencja gruntów została odnowiona w 1994 r., a późniejsze postępowania sądowe ustaliły przebieg granic działki. Skarżący złożył skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 sierpnia 2024 r., znak: IG-II.7221.98.2024.KG w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Uzasadnienie: Zaskarżoną przez J. K., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 20 sierpnia 2024 r., znak: IG-II.7221.98.2024.KG, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 – zwanej dalej: Prawem geodezyjnym i kartograficznym), utrzymał w mocy decyzję Starosty Olkuskiego z dnia 2 lipca 2024 r., znak: SGE.6620.1.2833.2024, o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, obręb J., w zakresie przywrócenia powierzchni 0,7637 ha do działki [...] zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A numer [...] z dnia 21 października 1999 r. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z 10 maja 2024 r. skarżący zwrócił się do Starosty Olkuskiego z zastrzeżeniami do powierzchni działki nr [...]. Podniósł, że obecne wpisy w ewidencji są niezgodne z treścią aktu notarialnego z dnia 21 października 1999 r. Rep. A nr [...]. Decyzją z dnia 2 lipca 2024 r., znak: SGE.6620.1.2833.2024, Starosta Olkuski orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obręb J. w zakresie przywrócenia powierzchni 0,7637 ha do działki [...] zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A numer [...] z dnia 21 października 1999 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący podkreślając w jego treści, że nie zgadza się z wprowadzonymi zmianami w danych ewidencyjnych, zwłaszcza co do powierzchni działki [...]. Uważa, że bezprawnie "pomniejszono" mu areał (powierzchnię) tej działki, pozbawiając go tym samym wjazdu na tę działkę. Podniósł, ze "kupił aktem notarialnym" przedmiotową działkę o powierzchni "76 arów 37 mkw." Tymczasem w wyniku rozgraniczenia pomniejszono jej powierzchnię, zabierając mu 6 arów. Takie działanie uważa za niezgodne z prawem. Wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie powierzchni przedmiotowej działki – tj. przywrócenia jej powierzchni zgodnie z Aktem Własności Ziemi z dnia 8 listopada 1972 r. nr [...]. Wymienioną na wstępie decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że prowadzenie przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219 – zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego do zadań starosty należy prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym jej utrzymywanie, aktualizacja oraz udostępnianie danych (art. 7 ust. 1 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Operat ewidencji gruntów powinien odzwierciedlać stan aktualny wynikający z dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu. Prawidłowo wprowadzony wpis dezaktualizuje odnoszący się do tych danych wpis wcześniejszy. Jego zmiana jest zatem możliwa jedynie w oparciu o późniejszy co do daty powstania lub obowiązywania jeden z dokumentów o jakich mowa w art. 23 ust. 1-4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego lub o materiał zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W przypadku żądania zmian przedmiotowych, czyli także zmian objętych niniejszym postępowaniem, takim dokumentem będzie operat techniczny określający dane ewidencyjne, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniający wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych (§ 30 i § 34 ust.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Dodał, że zmiany wpisów w operacie ewidencyjnym dotyczące danych przedmiotowych (przebiegu granic, powierzchni działki) muszą mieć swoje oparcie w dokumentach zasobu. Organy ewidencyjne mogą prostować błędne wpisy, ale nie mogą samodzielnie dokonywać merytorycznego ustalenia np. przebiegu granic i powierzchni nieruchomości. Nie mogą we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentacji stanowiącej podstawę wpisów, choć przyjmując tę dokumentację mają obowiązek badać zgodność wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy. Ich kompetencje polegają bowiem tylko na rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian (por. wyrok NSA, sygn. akt l OSK 2901/14). Organ odwoławczy ustalił, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu J., jednostka ewidencyjna T., figuruje działka nr [...] o pow. 0,7096 ha stanowiąca własność skarżącego. Ewidencja gruntów i budynków dla obrębu J. została odnowiona w 1994 r. - operat [...] ([...]) i ogłoszona w dniu 18 kwietnia 1994 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Krakowskiego nr 8 pod poz. 32 Obwieszczeniem Dyrektora Wydziału Geodezji! Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 30 marca 1994 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją gruntów obrębów T. – J. wchodzących w skład jednostki ewidencyjnej T. Odnowa ewidencji gruntów została wykonana stosownie do przepisów zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP nr 11, poz. 98). Jak wynika z akt sprawy na mapie zasadniczej 1:2000 współrzędne zapisano w systemie informatycznym na komputerze. Od tej pory przestały obowiązywać dotychczasowe oznaczenia i powierzchnie działek. Wówczas ujawniono w nowym rejestrze gruntów (karta 20-22 akt) działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha. Rejestr ten zastąpił poprzednio obowiązujący założony w 1975 r. Na poparcie swoich żądań skarżący przedstawił akt notarialny zawarty 21 października 1999 r. Rep. A nr [...] oraz Akt Własności Ziemi z 8 listopada 1972 r. nr [...]. Jak wynika z zapisów zawartych w akcie notarialnym działka nr [...] o pow. 0,7637 ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych i wyrysem z mapy ewidencji gruntów z 15 września 1999 r. Organ odwoławczy podniósł, że już od chwili odnowienia operatu ewidencji gruntów, tj. od roku 1994, oznaczenie przedmiotowej działki jako działki nr [...] stało się nieobowiązujące. Ponadto z treści powyższego aktu notarialnego z dnia 21 października 1999 r. wynika, że skarżący nabył działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha położoną w J. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że zmian przedmiotowych takich jak np. zmiana oznaczenia działki, jej powierzchni, przebiegu granic organ ewidencyjny może dokonać wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającej dane umożliwiające dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wniesionym żądaniem. Takiego opracowania na poparcie swojego żądania skarżący ani nie przedłożył, ani nie wskazał. Z kolei z akt sprawy wynika, że przebieg granic działki nr [...] od strony działki nr [...] został ustalony w sądowym postępowaniu o rozgraniczenie - postanowienie Sądu Rejonowego w Olkuszu Wydział l Cywilny z dnia 29 października 2004 r., sygn. akt [...], przebieg granic działki nr [...] od strony działki nr [...] (obecnie nr [...]) został ustalony w sądowym postępowaniu o rozgraniczenie - postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt [...]. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzone akta sprawy nie zawierają dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której Starosta mógłby dokonać aktualizacji powierzchni, numeracji czy też przebiegu granic działki nr [...] położonej w obrębie J. w zakresie żądanym przez skarżącego. Aktualizacja oraz techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach, wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany (sporządzony) dokument mogący być zgodnie z przepisami taką podstawą. Waloru takiego nie ma dawny operat z założenia ewidencji, ponieważ w okresie późniejszym dokonano jego odnowy, tj. zmian danych ewidencyjnych w stosunku do dawnej działki nr [...]. Dokumentacja archiwalna straciła zatem walor aktualności, a skoro ewidencja gruntów i budynków ma odzwierciedlać stan aktualny, to zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane w zakresie przedmiotowym - na podstawie dokumentów wymienionych w § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wydanych (sporządzonych) po ostatnim wpisie w ewidencji. Oznacza to, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone (zarejestrowane) w ewidencji. Zatem niezasadne jest żądanie wpisu do ewidencji gruntów oznaczenia i powierzchni nieruchomości sprzed jej odnowy. Negowana przez skarżącego powierzchnia działki nr [...] ujawniona jest zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. zgodnie z operatem odnowienia ewidencji gruntów. Nadto powierzchnia działki jest pochodną jej granic. Nie kształtuje się granic działek w taki sposób, aby uzyskać konkretną powierzchnię. Powierzchnia określona w dokumencie własności, czy w księdze wieczystej nie jest chroniona wiarą publiczną ksiąg wieczystych i może ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub faktycznych. Organy ewidencyjne są zaś tylko rejestratorem tych zmian, a ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Dlatego też nieskuteczne są zarzuty co do bezpodstawnego zmniejszenia powierzchni działki skarżącego. Odnosząc się do zawiadomienia Starosty Olkuskiego z 28 marca 2024 r. nr SGE.6620.1.2094.2024 o wprowadzonych zmianach danych ewidencyjnych, organ podał, że dane dotyczące działki nr [...] pozostały bez zmian. Jak wynika z wykazu zmian załączonego do zawiadomienia, dotyczyły one działki nr [...] - jej sposobu użytkowania (użytek Br) oraz zmian budynkowych. Na powyższą decyzje skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem, żądając "przywrócenia powierzchni 0,7637 ha do działki [...] zgodnie z aktem notarialnym Repertorium nr [...] z dnia 21.10.1999 r.". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wydanych w niej decyzji nie wykazała, by tkwiły w nich wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy - co w świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., nie mogło prowadzić do uchylenia kontrolowanych decyzji. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji. Z powyższych regulacji wynika, że istotnie obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji także w sytuacji wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zastrzec jednakże od razu należy, że w ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych (choć z takimi w niniejszym postepowaniu nie mamy do czynienia). Może się to odbywać wyłącznie tylko w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ewidencja gruntów i budynków nie ma zatem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Jak podniósł więc NSA w wyroku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2545/20; LEX nr 3209342 "...zwrot "wykrycie błędnych informacji" w rozumieniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego. Tak też ujmuje to zagadnienie § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.), wskazując w pkt 1 na aktualizację z powodu konieczności zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi (oczywistość), w pkt 2 z powodu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (brak ich w niniejszym przypadku) i w pkt 3 w celu wyeliminowania danych błędnych (oczywistych); wyrok NSA z 24 maja 2019 r. I OSK 1951/17, Lex 2700074." Ponownie wobec tego podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach nimi władających lub gospodarujących. Wpis w ewidencji ma zatem charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny. Ta konstatacja jest niezmiernie ważna i stanowi kluczową dla oceny prawidłowości podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia kwestię. Rację mają orzekające organy, zdaniem Sądu, że brak było w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy przesłanek do dokonania aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni działki nr [...], jak tego domagał się skarżący. Aktualizacja operatu polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów o których mowa w tym przepisie: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Jak stanowi art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).. Trafnie zatem podniósł organ pierwszej instancji, którego stanowisko podzielił organ odwoławczy, że powierzchnia działki ewidencyjnej stanowi funkcję przebiegu linii granic ewidencyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 357/08). Racje ma ją więc organy, że to przebieg granic decyduje o powierzchni, a nie na odwrót. W myśl § 30 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219) przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania ewidencji, modernizacji albo bieżącej aktualizacji i wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Zasadnie, zatem w ocenie Sądu, argumentują w motywach podjętych decyzji organy ewidencyjne, że żądanie skarżącego przywrócenia działce nr [...] powierzchni 0,7637 ha na podstawie wskazywanego przez niego aktu notarialnego jest bezpodstawne. Przedmiotowa działka po pierwsze, w ewidencji gruntów i budynków nie miała powierzchni 0,7637 ha lecz, jak to wskazały organy – 0,7096 ha. Po drugie, najistotniejsze, podstawą do zmiany danych ewidencyjnych, także w zakresie powierzchni działki, muszą być dokumenty zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak ustaliły organy w sposób nie budzący żadnych wątpliwości - z treści aktu notarialnego z dnia 21 października 1999 r., na który powołuje się skarżący, bezsprzecznie wynika, że skarżący nabył działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha położoną w J., a nie o powierzchni 0,7637 ha. Nadto, z zapisów zawartych we wskazanym akcie notarialnym wynika również, że działka nr [...] o pow. 0,7637 ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych i wyrysem z mapy ewidencji gruntów z 15 września 1999 r. Od chwili odnowienia operatu ewidencji gruntów, tj. od roku 1994 oznaczenie przedmiotowej działki jako działki nr [...] stało się nieobowiązujące. Z kolei z akt sprawy wynika, że przebieg granic działki nr [...] od strony działki nr [...] został ustalony w sądowym postępowaniu o rozgraniczenie - postanowienie Sądu Rejonowego w Olkuszu Wydział l Cywilny z dnia 29 października 2004 r., sygn. akt [...], przebieg granic działki nr [...] od strony działki nr [...] (obecnie nr [...] został ustalony w sądowym postępowaniu o rozgraniczenie - postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt [...]. Mając powyższe na uwadze rację mają orzekające organy, że zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera takiej dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której Starosta mógłby dokonać aktualizacji powierzchni, numeracji czy też przebiegu granic działki nr [...] położonej w obrębie J. w zakresie żądanym przez skarżącego. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego, podkreślić należy z całą stanowczością, stanu prawnego nieruchomości i potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych źródłowych i aktualnych dokumentów. Wskazywane więc przez skarżącego dokumenty archiwalne (Akt Własności Ziemi z dnia 8 listopada 1972 r. nr [...]) nie mogły w żadnej mierze stanowić samodzielnej podstawy do dokonania aktualizacji operatu. Aktualizacja operatu nie może tworzyć nowego prawa, jak i nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2000 r., o sygn. akt IV SA/Wa1558/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Notabene skarżący niezbyt dokładnie odczytał treść powoływanego przez siebie aktu notarialnego. Skoro, powtórnie podnieść należy, ż jego treści wynika, że skarżący nabył działkę nr [...] o pow. 0,7096 ha położoną w J., to nie są zasadne twierdzenia skarżącego, zawarte w skardze, że "bezprawnie pomniejszono mu areał..." przedmiotowej działki. Negowana przez skarżącego jej powierzchnia została ujawniona zgodnie z dokumentacją geodezyjną, przyjętą do zasobu, tj. zgodnie z operatem odnowienia ewidencji gruntów. Dokumentacja archiwalna straciła zatem walor aktualności; nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone (zarejestrowane) w ewidencji, jak zasadnie podkreśliły organy. Żądanie skarżącego wpisu do ewidencji gruntów oznaczenia i powierzchni nieruchomości sprzed jej odnowy rzeczywiście było nieuzasadnione, zwłaszcza, że skarżący nie przedstawił innego dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a która mogła by być podstawa dokonania zmian danych ewidencyjnych, prócz tych dokumentów na które się powoływał. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem wraz z wnioskiem o aktualizację dokumentów, które dawałby ku temu podstawę, wymienionych w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Nie wystarczy samo kwestionowanie prawidłowości, czy kompletności dokumentów stanowiących w przeszłości podstawę wpisów, aby doszło do wnioskowanej aktualizacji, tym bardziej, że powierzchnia przedmiotowej działki jest zgodna z treścią aktu notarialnego, powoływanego przez skarżącego. Zmiany danych wprowadzanych do ewidencji na wniosek lub z urzędu muszą wynikać z nowych zdarzeń, a nie mogą korygować dotychczasowych wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 457/19, zaś każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy. Zmiana takiego wpisu w ewidencji jest możliwa jedynie na podstawie późniejszego, co do daty powstania lub obowiązywania jednego z dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego lub materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Prawa geodezyjnego i kartograficznego; por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 300/19). Z powyższym względów skarga nie mogła w żaden sposób wywrzeć zamierzonego skutku. Wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło