I OSK 1951/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-24
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Rafał Stasikowski, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny ma obowiązek przeprowadzać czynności pomiarowe w terenie w celu aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działki, jeśli strona zgłasza zarzuty po terminie i nie przedstawiła odpowiedniej dokumentacji technicznej?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie ma obowiązku przeprowadzania czynności pomiarowych w terenie w celu aktualizacji danych ewidencyjnych, jeśli strona zgłasza zarzuty po terminie i nie przedstawiła odpowiedniej dokumentacji technicznej. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków wymaga przedłożenia stosownej dokumentacji geodezyjnej, a postępowanie ewidencyjne ma charakter deklaratoryjny, rejestrując jedynie stan prawny wynikający z dokumentów lub ustalony w odrębnych postępowaniach.Stan faktyczny
Skarżąca zgłosiła zarzut do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczący szerokości działki. Starosta odmówił aktualizacji, uznając zarzut za wniosek o zmianę danych złożony po terminie i brak odpowiedniej dokumentacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Rafał Stasikowski del. WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 3/17 w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 3/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca zgłosiła zarzut do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotyczący szerokości działki nr [...] w [...], od strony ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Starosta [...], wskazując na art. 24a ust. 12, art. 24 ust. 2a pkt 2 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 725), zwanej dalej p.g.k., w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 393), zwanego dalej rozporządzeniem, odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów granicznych opisujących przebieg granicy dla części działki nr [...] położonej w obrębie [...] przy ul. [...], gm. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgłoszenie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym może nastąpić w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia tych danych w dzienniku urzędowym województwa. Strona oparła swój wniosek o art. 24a ust. 12 p.g.k., przez to jednoznacznie wskazując, że zarzut zgłoszony po terminie określonym w ust. 9 art. 24a tej ustawy należy traktować jako zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Starosta wskazał dalej, że w 2002 r. podjął decyzję o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z wykonaniem modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla części miasta [...]. Następnie przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla części miasta [...], w tym m.in. dla przedmiotowej działki. Prowadząc tę modernizację stwierdzono, iż w bazie danych ewidencyjnych część opisową przedmiotowej działki wprowadzono na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], na działki nr [...] do [...]. Z projektu podziału wynika, iż dla przedmiotowego odcinka granicy działki nie wpisano miary. Dane części kartograficznej co do obliczenia współrzędnych punktów granicznych działki pobrano z wykazu współrzędnych w układzie lokalnym Miasta. Organ zaznaczył, że o przeprowadzonej modernizacji zawiadomił publicznie, poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Starostwa i w Urzędzie Miasta, oraz w prasie lokalnej - o terminie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego do wglądu zainteresowanych osób, organów i jednostek organizacyjnych. Starosta wymienił działki z którymi sąsiadowała przedmiotowa działka. Strona zapoznała się z danymi zawartymi w rejestrze gruntów oraz z mapą ewidencyjną, jako właścicielka działki nr [...] i nie wniosła do nich uwag i zastrzeżeń co potwierdziła własnoręcznym podpisem na kopii wypisu z rejestru gruntów sporządzonym dla działki nr [...]. Nikt z pozostałych współwłaścicieli działki drogowej nr [...] oraz właścicieli nieruchomości sąsiadujących nie wniósł uwag i zastrzeżeń w terminie ustawowym do danych ewidencyjnych zawartych w ww. operacie.
Starosta podkreślił, że zgodnie z art. 24a ust. 12 p.g.k. potraktował zarzuty skarżącej odnośnie niewłaściwej szerokości działki, jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wskazał, że skarżąca nie udokumentowała zmian do bazy danych ewidencyjnych, których wprowadzenia zażądała, w związku z czym odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.). Nadto ocenił, że ustalenie przebiegu granicy nie wyklucza możliwości uruchomienia procedury rozgraniczenia nieruchomości, w myśl art. 29 p.g.k., a ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, o ile prowadziłoby do ustalenia odmiennego stanu niż w wyniku modernizacji, zostanie uwzględnione w ewidencji gruntów.
Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podzielił ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji, w szczególności, że żądanie skarżącej należało zinterpretować jako wniosek o zmianę danych ewidencyjnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że uwidocznione miary na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji Naczelnika Miasta nie stanowią podstawy wprowadzenia zmian w zakresie położenia punktów granicznych określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...]. Wprowadzenie żądanych przez stronę zmian wymaga pozyskania danych umożliwiających zdefiniowanie w sposób jednoznaczny położenia punktów granicznych. Wobec czego, brak dokumentacji technicznej sporządzonej w ramach pracy geodezyjnej zrealizowanej na potrzeby podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] uniemożliwia wskazanie faktycznej długości linii granicznej wydzielonej w ramach tej pracy działki ewidencyjnej nr [...], określającej przebieg granicy z drogą wojewódzką - ul. [...], ustalonej w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z § 36 rozporządzenia wynika, że warunkiem wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych jest stosowna dokumentacja geodezyjna przyjęta uprzednio do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zatem wprowadzenie zmian w zakresie przebiegu granic przedmiotowej działki wymaga, zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, ich udokumentowania w postaci odrębnej dokumentacji geodezyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w celu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...];
2. naruszenie prawa materialnego: § 36, § 37, § 44 pkt 2, § 47 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie dostępnych dla organu dokumentów i materiałów źródłowych oraz nieprzeprowadzenie czynności pomiarowych w terenie w celu utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga okazała się bezzasadna, podzielając przy tym stanowisko wyrażone przez organy obu instancji.
Sąd pierwszej instancji przytoczył na wstępie znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy p.g.k. oraz rozporządzenia. Podzielił wywód dotyczący zinterpretowania wniosku skarżącej jako wniosku o zmianę danych ewidencyjnych, zwracając uwagę, że nie był on kwestionowany w odwołaniu ani w skardze. Dalej podzielił stanowisko, że z § 36 rozporządzenia wprost wynika, że warunkiem wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych jest stosowna dokumentacja geodezyjna przyjęta uprzednio do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podkreślił, że dokonanie zmian w operacie ewidencji możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych przez stronę wnioskującą dokumentów, sporządzonych już pod wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Przed wprowadzeniem do ewidencji żądanych zmian organ zobowiązany jest zatem dokonać weryfikacji takiego wniosku i ocenić, czy faktycznie udokumentowano rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Sąd podzielił stanowisko, że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w odrębnych trybach przez inne organy, wynikający z przedłożonych dokumentów. Postępowanie rejestracyjne służy jedynie rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Zadaniem organów ewidencyjnych nie jest zatem dokonywanie interpretacji czy wykładni niejasnych i nieczytelnych w swym zapisie dokumentów, lecz dokonywanie wpisów na podstawie nie budzącej wątpliwości, co do swej treści dokumentacji. Z tego powodu zarzuty skargi, dotyczące odstąpienia przez organ od analizy map, którymi dysponuje, zostały ocenione przez Sąd jako bezzasadne.
W ocenie Sądu pierwszej instancji także opinia uprawnionego geodety sporządzona w dniu [...] lipca 2016 r. na okoliczność faktycznej odległości budynku posadowionego na działce nr ewid. [...] od drogi wewnętrznej i na okoliczność faktycznej odległości tego budynku od budynku skarżącej, nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku.
Sąd uznał ponadto, że nie można z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) p.g.k. wywodzić obowiązku organu zbadania wszystkich materiałów źródłowych pozwalających na ustalenie przebiegu granic, łącznie z przeprowadzeniem czynności pomiarowych w terenie – celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych. Operat ewidencyjny ma charakter deklaratoryjno-techniczny. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Nie może być tak, że skarżąca nakazuje organowi administracji weryfikować wszelkie posiadane przez siebie mapy i dokumenty, interpretować zapisy prawa miejscowego (aktów planistycznych), a także przeprowadzić czynności pomiarowe w razie uznania braku możliwości rozpoznania wniosku.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając na podstawie art. 174 p.p.s.a.:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja oraz decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydarła z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:
- § 36, 37, 44 pkt 2, § 47 rozporządzenia poprzez nie uwzględnienie dostępnych dla organu dokumentów i materiałów źródłowych oraz nie przeprowadzenie czynności pomiarowych w terenie w celu utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka przedstawiła argumenty na poparcie swoich zarzutów.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2018 r. skarżąca kasacyjnie zawarła wniosek dowodowy, dołączając "komentarz" i mapy sporządzone przez uprawnionego geodetę we wrześniu 2018 r., na okoliczność braku operatu podziałowego oraz braku miar czołowych odnośnie przedmiotowej działki. Wskazała też na niezgodność podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się bezpodstawne.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do złożonego przez skarżącą w toku postępowania kasacyjnego wniosku dowodowego (pismo z dnia [...] października 2018 r.), wskazać przyjdzie, że sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego. Jeżeli dowód z dokumentu, dopuszczalny - pod określonymi warunkami, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wymagałby weryfikacji lub skonfrontowania z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, postępowanie sądowe przekroczyłoby niewątpliwie dopuszczalny, legalny zakres postępowania dowodowego. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Sąd administracyjny nie może, na przykład, przeprowadzić dowodu z zeznań strony lub z zeznań świadków. W tym też kontekście nowe dowody mogą ewentualnie stanowić postawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie zaś podstawę nowych ustaleń sądu uzasadniających spełnienie przesłanki wznowienia postępowania i zmiany decyzji, tym bardziej, że sąd ocenia sprawę według jej stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zaoferowane przez stronę skarżącą dowody to dokumenty wytworzone we wrześniu 2018 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zauważyć wypadnie, że okoliczność braku operatu podziałowego oraz braku miar czołowych odnośnie przedmiotowej działki, była stronom znana w toku postępowania i nie kwestionowały jej również orzekające w sprawie organy ewidencyjne. Stąd też omawiany wniosek dowodowy nie mógł zostać uwzględniony.
Przechodząc do oceny podstaw kasacyjnych stwierdzić należy, że stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w błędnej wykładni lub niewłaściwym jego zastosowaniu. Uchybienie normom postępowania może mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego, z tym że należy dodatkowo wykazać, iż naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznać je należało za nieuzasadnione. Zarówno art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jak i art. 151 p.p.s.a. mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd wojewódzki jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało, bądź nie zaistniało, tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Oznacza to, że przepisy te nie mogły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. m.in. wyroki NSA: z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2551/16; z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 859/15; z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2671/14). Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Dodać należy, że zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art. 151 p.p.s.a., zatem trudno jednocześnie zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj. przepisu, który nie był stosowany. Ponadto, jak już wyżej wskazano, naruszenie inkryminowanych przepisów może przybrać postać błędnej ich wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Tymczasem w petitum skargi kasacyjnej określono, że naruszenie przepisów postępowania polegało na oddaleniu skargi, co w świetle przytoczonych regulacji nie mogło odnieść zamierzonego rezultatu.
Przypomnieć też należy, iż o skuteczności zarzutu opartego na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W świetle art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, iż następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść zaskarżonego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie taki związek nie został wykazany.
Z kolei zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie poddają się ocenie w postępowaniu kasacyjnym. Naruszenia te miałyby polegać na niewłaściwym zastosowaniu § 36, 37, 44 pkt 2, § 47 rozporządzenia poprzez nie uwzględnienie dostępnych dla organu dokumentów i materiałów źródłowych oraz nie przeprowadzenie czynności pomiarowych w terenie w celu utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy § 36, § 37 i § 47 rozporządzenia składają się z określonych jednostek redakcyjnych, które nie zostały konkretnie wskazane przez autora skargi kasacyjnej. Jest to o tyle istotne na gruncie rozpoznawanej sprawy, że § 37 rozporządzenia znajduje zastosowanie dopiero w braku dokumentacji, o której mowa w § 36. Zatem w pierwszej kolejności wykazać by należało, jakiego postępowania z § 36 nie przeprowadzono, a ponadto, że jego przeprowadzenie było obligatoryjne w sprawie z wniosku o zmianę danych w ewidencji. Z kolei zastosowanie § 47 również uzależnione jest od wcześniejszego otrzymania przez organ odpowiednich dokumentów.
Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia § 44 pkt 2 rozporządzenia, to wskazać przyjdzie, że zgodnie z tym przepisem do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Strona skarżąca nie wykazała, że obecna treść zapisów w ewidencji nie jest zgodna z dostępnymi dla organu dokumentami mogącymi stanowić podstawę aktualizacji.
Niezależnie od powyższego zwrócić przyjdzie uwagę, na co wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że z regulacji ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 tej ustawy wynika, iż ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 766/98; 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2566/12; 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Podkreślić trzeba, że ewidencja gruntów i budynków jedynie potwierdza stan zaistniały wcześniej, a więc rejestruje zmiany dokonane w innych postępowaniach.
Natomiast postępowanie aktualizacyjne z powodu zmian wynikających z materiałów zasobu czy wykrycia błędnych informacji, po myśli art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) i d) p.g.k. jest możliwe tylko z urzędu. Jeżeli zatem organ nie uznał wniosku skarżącej jako zasygnalizowania potrzeby wszczęcia postępowania z urzędu, to niepodobna mu czynić z tego zarzutu. Ta materia została pozostawiona woli organu i nie podlega kontroli w ramach oceny legalności decyzji. Warto też zwrócić uwagę, że zwrot "wykrycia błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, taki który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego, a z takim nie mamy tu do czynienia. Tak też ujmuje to zagadnienie § 45 ust. 1 rozporządzenia, wskazując w pkt 1 na aktualizację z powodu konieczności zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi (oczywistość), w pkt 2 z powodu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (tu ich brak), i w pkt 3 w celu wyeliminowania danych błędnych (oczywistych).
Już zupełnie na marginesie odnotować wypadnie, że decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, na podstawie której doszło do wydzielenia m.in. spornej działki nr [...], została skarżącej doręczona w dniu [...] grudnia 1985 r., nie była przez nią kwestionowana i nadal pozostaje w obrocie prawnym. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że dokonywany podział jest zgodny z obowiązującym wówczas porządkiem planistycznym i normami technicznymi. Przebieg granic tej działki ujawniony obecnie w ewidencji gruntów został pozyskany w wyniku pracy geodezyjnej wykonanej w ramach przeprowadzonej w 2002 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Przebieg ten jest zgodny z materiałami zgromadzonymi w zasobie. O prawidłowości ujawnionego w ewidencji przebiegu granicy świadczy dodatkowo zgodność powierzchni ewidencyjnej z powierzchnią zatwierdzoną wspomnianą decyzją podziałową. Samodzielne ustalanie przez organy ewidencyjne innego od obecnego przebiegu granic ewidencyjnych, w świetle przytoczonych wyżej przepisów i okoliczności, wykracza poza kompetencje tych organów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło