IV SA/Po 3/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-03-29

Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk - Marciniak, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia czynności pomiarowych w terenie w celu ustalenia szerokości działki, jeśli strona zgłasza zarzut do danych ewidencyjnych i nie przedkłada dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej te zarzuty?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do przeprowadzania czynności pomiarowych w terenie w celu ustalenia szerokości działki, jeśli strona zgłaszająca zarzut do danych ewidencyjnych nie przedkłada wymaganej dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej te zarzuty. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjno-techniczny i służy rejestracji stanów prawnych ustalonych w odrębnym trybie przez inne organy, a nie rozstrzyganiu sporów o prawa własności czy granice.
Stan faktyczny
Strona L. Z. zgłosiła zarzut do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczący szerokości działki. Organ I instancji (Starosta) odmówił aktualizacji, wskazując na brak wymaganej dokumentacji geodezyjnej. Organ II instancji (Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i czynności pomiarowych w terenie. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Pismem z [...] maja 2015 r. L. Z. (dalej jako Strona, Skarżąca) zgłosiła zarzut do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotyczący szerokości działki nr [...] w [...], od strony ulicy [...]. Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Starosta [...], wskazując na art. 24a ust. 12, art. 24 ust. 2a pkt 2 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm., dalej jako P.g.k.) w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, dalej jako Rozporządzenie) odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów granicznych opisujących przebieg granicy dla części działki nr [...] położonej w obrębie [...] przy ul. [...], gminie [...] – Miasto. Uzasadniając napisał, że zgłoszenie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym może nastąpić w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia tych danych w dzienniku urzędowym województwa. Strona oparła swój wniosek o art. 24a ust. 12 P.g.k., przez to jednoznacznie wskazując, że zarzut zgłoszony po terminie określonym w ust. 9 art. 24a tejże ustawy należy traktować jako zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Organ I instancji napisał, że wniosek Strony został tak potraktowany. Starosta zaznaczył, że decyzją z [...] grudnia 2015 r. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów granicznych opisujących przebieg granicy dla części przedmiotowej działki, ale rozpoznając odwołanie Strony, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu decyzją z [...] lutego 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia spadkobierców po zmarłym J. P. i celem zapewnienia wszystkim tym podmiotom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Starosta ustalił, że spadkobiercami po J. P. są T. P. i S. P. i zawiadomił ich o toczącym się postępowaniu oraz umożliwił zapoznanie się z aktami sprawy i zajęcie stanowiska. Starosta wskazał, że w prowadzonej przez niego sprawie faktem bezspornym jest jedynie zbycie nieruchomości oznaczonej nr działki [...] o powierzchni 0.0255 ha i udziału do [...] części działki nr [...] z kw. 3044 przez Stronę na rzecz [...]. Biorąc powyższe pod uwagę Starosta stwierdził, że spadkobiercy po J. P. są stronami postępowania. Starosta zaznaczył, że otrzymał od Strony kserokopię prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z [...] marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...], którym Sąd, rozpoznając skargę Strony, uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] października 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2015 r. umarzającą w całości, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku [...] przez [...] i J. S. w [...] przy ul. [...] na działkach nr ewid. [...], [...]. Odnosząc się do zarzutu do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków Starosta wskazał, że w 2002 r. podjął decyzję o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z wykonaniem modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla części miasta [...]. Na ten czas tryb prowadzenia postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków określały przepisy Rozporządzenia, w ówczesnym brzmieniu (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454). Rozporządzenie nałożyło na Starostę obowiązek prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w systemie informatycznym, którego podstawę stanowią komputerowe bazy danych ewidencyjnych. Starosta napisał, że zgodnie z powyższymi przepisami przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla części miasta [...] (dalej jako Miasto), w tym min. dla działki nr [...] zapisanej na arkuszu mapy ewidencyjnej nr [...]. Prowadząc modernizację ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] stwierdzono, iż w bazie danych ewidencyjnych część opisową działki nr [...] wprowadzono na podstawie ostatecznej decyzji wydanej przez Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości działki nr [...], na działki nr [...] do [...]. Naczelnik Miasta wydał decyzję na wniosek Strony. Pismo nie jest opatrzone datą przez wnioskodawcę ale posiada adnotację urzędnika o zarejestrowaniu pisma pod określonym numerem, na dzień [...] grudnia 1985 r. Z wskazanego projektu podziału, wykonanego przez E. P. wynika, iż dla przedmiotowego odcinka granicy działki nr [...] przy ul. [...] nie wpisano miary. Dane części kartograficznej co do obliczenia współrzędnych punktów granicznych działki nr [...] pobrano z wykazu współrzędnych w układzie lokalnym Miasta. Dane liczbowe do obliczenia współrzędnych punktów granicznych działki nr [...] powstałej z podziału działki nr [...] pobrano z zarysu nr [...] Miasta. Numerycznego opisu przedmiotowej granicy określającego przebieg linii granicznych działki nr [...] dokonano za pomocą przeliczenia współrzędnych punktów w układzie lokalnym Miasta na układ ,,1965" i dalej na układ "2000". Na podstawie powyższej dokumentacji określono współrzędne punktów załamania granic działki nr [...], następnie obliczono jej powierzchnię. Dla działki nr [...] nie zmieniono powierzchni i wynosi ona nadal 0.0233 ha jak zapisano w ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta z [...] grudnia 1985 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] na działki nr [...] do [...]. Starosta zaznaczył, że o przeprowadzonej modernizacji zawiadomił publicznie, poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Starostwa i Urzędzie Miasta, oraz w prasie lokalnej - o terminie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego do wglądu zainteresowanych osób, organów i jednostek organizacyjnych. Starosta wymienił działki z którymi sąsiadowała działka nr [...]. Strona zapoznała się z danymi zawartymi w rejestrze gruntów oraz z mapą ewidencyjną, jako właścicielka działki nr [...] i nie wniosła do nich uwag i zastrzeżeń co potwierdziła własnoręcznym podpisem na kopii wypisu z rejestru gruntów sporządzonym dla działki nr [...]. Nikt z pozostałych współwłaścicieli działki drogowej nr [...] oraz właścicieli nieruchomości sąsiadujących nie wniósł uwag i zastrzeżeń w terminie ustawowym do danych ewidencyjnych zawartych w ww. operacie. Starosta zaznaczył, że Strona według zapisu w księdze wieczystej na czas modernizacji nie była współwłaścicielką działki nr [...]. Udział: [...] w działce nr [...] nabyła dopiero dnia [...] lipca 2010 r. Postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego zakończyła ostateczna decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. wydana przez Starostę, stanowiąca podstawę do umieszczenia na dokumentach tego operatu adnotacji o ich zatwierdzeniu, przyjęciu operatu ewidencyjnego oraz baz danych ewidencyjnych do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uruchomienia informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych. Operat opisowo-kartograficzny powstały w wyniku modernizacji uzupełniono na podstawie powyższych danych dlatego, iż w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w księdze ewidencyjnej materiałów geodezyjno-kartograficznych dla Miasta, oznaczonej nr [...], brak adnotacji w dacie na rok 1985 i rok 1986 o zgłoszeniu pracy geodezyjnej dotyczącej podziału działki nr [...] na działki nr [...] do [...] i przyjęciu jej do państwowego zasobu geodezyjnego. Starosta zaznaczył, że wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie do wglądu akt o sygn. I Ns [...] dotyczących zniesienia współwłasności, poprzez podział, działki nr [...]. Pismem z [...] sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy odpowiedział, że nie ma żadnych dokumentów geodezyjnych, ani innych dokumentów sporządzonych przez administrację rządową lub samorządową. Starosta, mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny, podkreślił, że zgodnie z art. 24a ust. 12 P.g.k. potraktował zarzuty Strony odnośnie niewłaściwej szerokości działki, jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków i zaznaczył, że Strona powołała się na ten przepis. Zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Udokumentowane zmiany to zmiany wykazane w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (§ 45 ust. 2 w związku z § 36 rozporządzenia). Strona nie dołączyła żadnej dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej konieczność wprowadzenia wnioskowanych zmian. Załączona przez wnioskodawczynię kopia mapy z miarą 3,52 jest tzw. domiarem (metoda ortogonalna pomiarów geodezyjnych) do punktu nr [...] (będącego punktem załamania granicy działki) dla miary bieżącej 115,54 na linii pomiarowej określonej punktami nr [...] i nr [...]. Nie jest to miara, jak interpretuje to wnioskodawczyni, wyrażająca szerokość działki drogowej nr [...]. Starosta wskazał, że Strona nie udokumentowała zmian do bazy danych ewidencyjnych, których wprowadzenia zażądała, w związku z czym odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.k.). Nadto ocenił, że ustalenie przebiegu granicy nie wyklucza możliwości uruchomienia procedury rozgraniczenia nieruchomości, w myśl art. 29 P.g.k., a ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, o ile prowadziłoby do ustalenia odmiennego stanu niż w wyniku modernizacji, zostanie uwzględnione w ewidencji gruntów. W odwołaniu od opisanej decyzji Strona zarzuciła, że organ I instancji najpierw napisał w swojej decyzji, że szerokość działki określono podczas prac nad modernizacją ewidencji, ustalając wymiar na podstawie decyzji Naczelnika Miasta, aby zaraz później napisać, że osoba projektująca podział nie wpisała miar działki [...] od strony ul. [...]. Strona stwierdziła, że nie rozumnie w jaki sposób obliczono miary działki na postawie współrzędnych i poprosiła o przekazanie do wglądu metody obliczenia tych miar. Zaznaczyła, że w decyzji opisana jest również powierzchnia działki [...] i stwierdzenie, że ona nie uległa zmianie w stosunku do decyzji podziałowej. Nie można określić jednego wymiaru tylko na podstawie powierzchni działki. Nadto zwróciła się o wyjaśnienie, dlaczego na mapie zasadniczej będącej w państwowym zasobie geodezyjnym wymiar działki to ok. 3,70 m (wartość odczytana ze skali). Mapa zasadnicza jest dokumentem kartometrycznym i można z niej za pomocą linijki i znanej skali wyliczyć "wymiary" obiektów. Skoro "ktoś" (geodeta uprawniony, bo tylko taka osoba może dokonywać zmian na mapie zasadniczej) wkreślił działkę [...] od ulicy [...] o szerokości ok. 3,7 m, to musiał mieć do tego jakieś podstawy prawne. Poza tym czynność ta musiała być sprawdzona przez pracownika Starostwa Powiatowego, w celu weryfikacji prawidłowości jej wykonania. Skoro geodeta wkreślił a pracownik sprawdził to strona uznała, że mapa zasadnicza jest wykonana prawidłowo, a z tejże mapy wynika, że szerokość działki to ok. 3,7 m. Nadto Strona zaznaczyła, że współwłaścielką działki stała się dopiero [...] lipca 2010 r. i nie mogła wnosić sprzeciwu do prac związanych z ustaleniem wymiarów działki w 2002 r., nie będąc jej właścicielką. Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 7b P.g.k. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podzielił ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Napisał, że żądanie Strony należało zinterpretować jako wniosek o zmianę danych ewidencyjnych. W myśl § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ze zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji wynika, że działka ewidencyjna nr [...] powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] dokonanego przez geodetę E. P. w 1985 r. zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta z [...] grudnia 1985 r. Podziału działki nr [...] dokonano w ten sposób, że wydzielono z niej 8 nowych działek ewidencyjnych, w tym działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0233 ha. Do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości załączona jest mapa z projektem podziału działki ewidencyjnej nr [...], na której uwidocznione zostały miary długości poszczególnych projektowanych linii granicznych. Miary te wskazują, jakoby długość linii granicznej działki ewidencyjnej nr [...] od strony aktualnie istniejących działek ewidencyjnych nr [...] i [...] równa była 3,47 m. Nie określono jednak miary czołowej działki ewidencyjnej nr [...] od strony ul. [...]. Ponadto, nie jest możliwe określenie kto i kiedy dokonał wpisania miar na wyżej wymienionej mapie z projektem podziału. Na podstawie treści pisma Strony z [...] maja 2015 r. organ II instancji stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta nie stanowiła załącznika do złożonego wniosku o zmianę danych ewidencyjnych. Starosta, przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy wyjaśnił, że przy obliczaniu pola powierzchni działki nr [...] zastosowano metodą analityczną. Obliczeń dokonano na podstawie współrzędnych punktów granicznych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] działki nr [...], prowadzonych na ten czas w układzie lokalnym Miasta i miar liniowych uwidocznionych na projekcie podziału załączonym do decyzji Naczelnika Miasta i zarysie pomiarowym - arkusz nr [...]. Obliczona powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,0233 ha i taka została wprowadzona w bazie danych ewidencyjnych. Na tej podstawie organ II instancji ocenił, że ujawniona w ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] jest tożsama z powierzchnią określoną w decyzji Naczelnika Miasta i stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zatwierdzona decyzją z [...] grudnia 1985 r. powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] nie uległa zmianie. Zgodnie z § 61 ust. 1 Rozporządzenia, numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Z kolei położenie punktów granicznych użytych do numerycznego opisu obiektów, o których mowa powyżej, jak wynika z § 61 ust. 2 Rozporządzenia, określa się w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich 2000. Przy czym co do zasady, współrzędne prostokątne płaskie pozyskiwane są w drodze przetworzenia danych obserwacyjnych uzyskanych w wyniku pomiarów. Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że uwidocznione miary na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji Naczelnika Miasta nie stanowią podstawy wprowadzenia zmian w zakresie położenia punktów granicznych określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...]. Wprowadzenie żądanych przez stronę zmian wymaga pozyskania danych umożliwiających zdefiniowanie w sposób jednoznaczny położenia punktów granicznych. Wobec czego, brak dokumentacji technicznej sporządzonej w ramach pracy geodezyjnej zrealizowanej na potrzeby podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] uniemożliwia wskazanie faktycznej długości linii granicznej wydzielonej w ramach tej pracy działki ewidencyjnej nr [...], określającej przebieg granicy z drogą wojewódzką - ul. [...], ustalonej w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji napisał, że do odwołania załączona została kopia mapy zasadniczej wydanej przez Starostę [...] marca 2002 r. WWINGK opisał tą mapę i wskazał, że zgodnie z przepisami w zakresie geodezji i kartografii mapa zasadnicza stanowi opracowanie kartograficzne zawierające informacje o przestrzennym rozmieszczeniu szczegółów (elementów) zagospodarowania terenu. Przedmiotowa mapa powinna zatem przedstawiać dane przestrzenne zarówno o kształcie i lokalizacji poszczególnych obiektów zagospodarowania terenu, jak również o ich rozmieszczeniu wzajemnym względem innych obiektów (topologia). Niemniej jednak, dla uzyskania faktycznej odległości (długości) pomiędzy poszczególnymi obiektami mapy zasadniczej należy dokonać w tym celu odpowiednich obliczeń analitycznych w oparciu o współrzędne punktów określających (definiujących) położenie tych obiektów w przyjętym układzie odniesienia. Jednocześnie zwrócił uwagę, że z § 36 Rozporządzenia wynika, że warunkiem wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych jest stosowna dokumentacja geodezyjna przyjęta uprzednio do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ II instancji ocenił, że wprowadzenie zmian w zakresie przebiegu granic działki nr [...] wymaga, zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzenia, ich udokumentowania w postaci odrębnej dokumentacji geodezyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. Z., zastępowana przez zawodową pełnomocniczkę, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocniczka zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w celu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...], 2. naruszenie prawa materialnego: § 36, § 37, § 44 pkt 2, § 47 Rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie dostępnych dla organu dokumentów i materiałów źródłowych oraz nieprzeprowadzenie czynności pomiarowych w terenie w celu utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. W uzasadnieniu skargi pełnomocniczka wskazała, że organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę nie uwzględnił zgromadzonej w prowadzonym postępowaniu dokumentacji: mapy stanowiącej załącznik do decyzji Burmistrza [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 1995 r. dla działek nr [...] i [...], innych map stanowiących załączniki graficzne do decyzji pozwolenia na budowę dla nieruchomości, do których dojazd odbywa się drogą stanowiącą działkę nr [...], opinii geodety B. S. sporządzonej w lipcu 2016 r. na zlecenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w sprawie uzgodnienia stanu faktycznego przez sporządzenie opinii na okoliczność m.in. faktycznej odległości budynku [...] od budynku skarżącej. Nadto pełnomocniczka zarzuciła, że wobec uznania przez organ (pomimo posiadania stosownej dokumentacji – zdaniem pełnomocniczki) braku możliwości rozpoznania wniosku Skarżącej, organ powinien przeprowadzić czynności pomiarowe w terenie na okoliczność ustalenia szerokości drogi. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Po przeprowadzeniu tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2016 r., Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest bezzasadna. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organy administracji obu instancji. Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.k. ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków, rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (definicja legalna ewidencji gruntów i budynków). Zasady prowadzenia ewidencji regulują przepisy P.g.k. oraz przepisy Rozporządzenia, wydanego na jej podstawie. Prowadzenie ewidencji należy do zadań Starosty, jednym z tych zadań jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 Rozporządzenia). Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1. z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a. przepisów prawa, b. dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4 tej P.g.k. przekazywanych przez sądy, notariuszy i organy administracji (odpisy orzeczeń, zawiadomienia o nowych wpisach w księgach wieczystych, odpisy aktów notarialnych, odpisy ostatecznych decyzji wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, odpisy zgłoszeń o których mowa w poszczególnych przepisach Prawa budowlanego, zawiadomienia o zmianach danych, zawartych w zbiorze PESEL), c. materiałów zasobu, d. wykrycia błędnych informacji. 2. na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W myśl § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: (1.) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; (2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; (3) wyeliminowania danych błędnych. Z kolei w § 36 Rozporządzenia jednoznacznie określono na podstawie jakiej dokumentacji wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków granice działek ewidencyjnych. Przepis ten stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego i administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Ponadto ustawodawca zastrzegł w art. 24 ust. 2c P.g.k., że odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przede wszystkim Sąd podziela wywód dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz dotyczący zinterpretowania wniosku Skarżącej jako wniosku o zmianę danych ewidencyjnych (wywód ten nie był zresztą kwestionowany w odwołaniu ani w skardze). Dalej Sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że z § 36 Rozporządzenia wprost wynika, że warunkiem wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych jest stosowna dokumentacja geodezyjna przyjęta uprzednio do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podkreślenia wymaga, że dokonanie zmian w operacie ewidencji możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych, przez stronę wnioskującą o dokonanie aktualizacji, dokumentów, sporządzonych już pod wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Przed wprowadzeniem do ewidencji żądanych zmian organ zobowiązany jest zatem dokonać weryfikacji takiego wniosku i ocenić, czy faktycznie udokumentowano rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Sąd podziela stanowisko, że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w odrębnych trybach przez inne organy, wynikający z przedłożonych dokumentów. Postępowanie rejestracyjne służy jedynie rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Zadaniem organów ewidencyjnych nie jest zatem dokonywanie interpretacji czy wykładni niejasnych i nieczytelnych w swym zapisie dokumentów, lecz dokonywanie wpisów na podstawie nie budzącej wątpliwości, co do swej treści dokumentacji (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2016 r. II SA/Gl 221/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Z tego powodu zarzuty skargi, dotyczące odstąpienia przez organ od analizy map, którymi dysponuje, zostały ocenione przez Sąd jako bezzasadne. Także opinia uprawnionego geodety B. S., biegłego sądowego, sporządzona w dniu [...] lipca 2016 r. na okoliczność faktycznej odległości budynku posadowionego na działce nr ewid. [...] od drogi wewnętrznej i na okoliczność faktycznej odległości tego budynku od budynku Skarżącej, nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Na marginesie Sąd wskazuje, że treść ww. opinia jest znana składowi orzekającemu z akt sprawy IV SA/Po 1025/16 oraz została przywołana przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z 22 marca 2017 r. IV SA/Po 1025/16 w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pełnomocniczka Skarżącej zdaje się nawiązywać w skardze do przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. "c" P.g.k., zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają, także, z materiałów zasobu. Wskazują na to zarzuty dotyczące braku oparcia się przez organ na materiałach znajdujących się w jego zasobie. Nie można jednak rozumieć tego przepisu w sposób zaprezentowany w skardze, i wywodzić obowiązek organu polegający na zbadaniu wszystkich materiałów źródłowych pozwalających na ustalenie przebiegu granic, łącznie z przeprowadzeniem czynności pomiarowych w terenie – celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych. Operat ewidencyjny ma charakter deklaratoryjno-techniczny. Organy administracji słusznie wskazywały na przepis § 45 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którym aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Nie może być tak, że Skarżąca nakazuje organowi administracji weryfikować wszelkie posiadane przez siebie mapy i dokumenty, interpretować zapisy prawa miejscowego (aktów planistycznych), a także przeprowadzić czynności pomiarowe w razie uznania braku możliwości rozpoznania wniosku. Skarżąca pozostaje w sporze sąsiedzkim. Jak wskazał WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lipca 2016 r., II SA/Rz 1541/15 (Lex) rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, a także co należy z mocą podkreślić, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, organy ewidencyjne nie są bowiem uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Kwestia ta jest w orzecznictwie traktowana jako oczywista (por. orzecznictwo przywołane w cytowanym wyroku: wyrok WSA w Krakowie z 12 listopada 2014 r., III SA/Kr 633/14; wyrok WSA w Rzeszowie z 14 października 2015 r., II SA/Rz 565/15; CBOSA). Nadto Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2403/14 (Lex), że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Zasadnie Starosta wskazał w tej materii na procedurę rozgraniczenia nieruchomości uregulowaną w art. 29 i następnych P.g.k. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło