III SA/Kr 1568/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Wojewody z dnia 29 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, dwiema dorosłymi córkami, dorosłym synem i zięciem. Zadeklarowała brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym podniosła, że nie zna zarobków męża ani członków rodziny, nie mówią jej bowiem ile zarabiają. Twierdzi, że nie otrzymuje od nich żadnej pomocy finansowej. Wyjaśniła, że córka pracuje sprzątając, syn na budowie, druga córka na kasie na stacji benzynowej. Uzasadniając swoje starania podniosła, że utrzymuje się jedynie z kwoty miesięcznej wypłaty w wysokości 1650 zł brutto. Twierdzi, że nie ma żadnych oszczędności ani pomocy. Na lekarstwa ma wydawać ok. 400 zł miesięcznie. Wyżywienie pochłania z kolei ok. 900-1000 zl. Spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 350 zł. Twierdzi, że dokłada się do rachunków kwotą ok. 120-150 zł. Wskazując na powyższe powiada, że mieszka wraz z rodziną w mieszkaniu należącym do teściowej, gdzie mają wydzielone 1 piętro (tj. 3 pokoje, kuchnię i łazienkę. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). Oświadczeniom skarżącej trudno przypisywać taką cechę. Przeprowadzenie najprostszych przeliczeń pokazuje, że przy deklarowanych przez skarżącą dochodach na poziomie 1650 zł brutto nie jest ona w stanie ponosić miesięcznych wydatków sięgających kwoty 1900 zł. Nadto pamiętać trzeba, że o przyznaniu stronie prawa pomocy nie decyduje wyłącznie stan majątkowy strony ale również jej stan rodzinny. Silnego zaakcentowania wymaga, że z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zarówno małżonkowie nawzajem jak również rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie. Innymi słowy oznacza to, że jak długo osoby te są w stanie ofiarować sobie nawzajem pomoc tak długo taki ich obowiązek wyprzedza w tym zakresie wszelką powinność państwa. Dzieje się tak dlatego, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym (por. H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Problem w tym, że skarżąca zasłaniając się brakiem wiedzy nt zarobków męża i swoich dorosłych dzieci syna uniemożliwiła oszacowanie poziomu takiego wsparcia. Jej gołosłowne oświadczenia, że nie otrzymuje pomocy od osób z którymi deklaruje pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym brzmią zaś niewiarygodne. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem przyczyn takiego stanu rzeczy. Wszystko to razem wzięte powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.