III SA/Kr 1614/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2016 r. w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2015 r. nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt: III SA/Kr 1614/15 i przyznać G. P. adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2016 r. oddalono wniosek G. P. o ustanowienie adwokata. W ustawowym terminie wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. G. P. został wezwany przez Sąd, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.), do uzupełnienia wniosku o ustanowienie adwokata poprzez: przedłożenie wyciągu z konta bankowego obrazującego historię operacji za ostatnie 3 miesiące; podanie czy istnieją poza wskazanymi we wniosku źródła dochodu, a jeżeli tak to jakie środki z nich uzyskuje (w skali miesiąca), podanie jakiego rodzaju pomoc skarżący uzyskuje od innych podmiotów lub osób, a jeżeli jest to pomoc pieniężna to w jakiej wysokości; podanie jakie są miesięczne koszty utrzymania skarżącego (żywność, odzież, środki czynności, inne stałe wydatki związane z utrzymaniem), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem negatywnych skutków procesowych. W odpowiedzi na powyższe, wnioskodawca w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. podał, że: jego jedynym dochodem jest zasiłek stały z powodu niepełnosprawności w wysokości 604 zł, który otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L z której nie ma żadnych dochodów, ponieważ czynsz od lokatorów zajął komornik na dług dotyczący zaległych alimentów. Wartość tego długu wynosi 160 tys. zł i jest większa od wartości nieruchomości. Jako działacz opozycji antykomunistycznej otrzymuje przez rok zgodnie z ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej 400 zł, co zgodnie z ustawą o pomocy społecznej nie jest wliczane to do dochodu, dostaje też pomoc z Arcybractwa [...] raz na cztery miesiące na czynsz wysokości 500 zł. Jego miesięczne koszty utrzymania to 620 zł za czynsz w hotelu robotniczym, około 100 zł na lekarstwa, obiady dostaje bezpłatnie na stołówce MOPS, dostaje pomoc żywnościową z Caritasu i Sieci Solidarności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 cyt. ustawy. Skarżący w skutecznie wniesionym sprzeciwie zakwestionował nieprzyznanie mu adwokata, podnosząc, że spełnia wszelkie kryteria prawa pomocy, pozostając osobą ubogą. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r., sygn. akt: II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt: II OZ 405/13, Lex nr 1319088). W ocenie Sądu G. P. wykazał w sposób dostateczny, że poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się ze środków pomocy społecznej i sporadycznie ze środków pochodzących z organizacji charytatywnych, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego (zadłużenie alimentacyjne) w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki przyznania G. P. adwokata, o czym orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.