III SA/Kr 162/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek spr. NSA Grażyna Danielec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów s k a r g ę o d d a l a Pismem z dnia 22 października 2007r. J. B. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień o wydanie z jego teczki akt personalnych uwierzytelnionych kserokopii dokumentów takich jak: wniosku sporządzonego i podpisanego przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej starszego chorążego sztabowego J. B. pełniącego wówczas służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień, oraz pisma z dnia 10.07.2003r. Dowódcy Okręgu Wojskowego Nr [...]. Swój wniosek uzasadnił ważnym interesem strony, albowiem do jego teczki akt personalnych włączone są te dokumenty nazwane przez wnoszącego "kwitami", z którymi nikt go nie zapoznał i nie są związane z przebiegiem zawodowej służby wojskowej w Wojskowej Komendzie Uzupełnień. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów. Jako podstawę prawną wskazał art. 74 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) w związku z art. 123 kpa i art. 73 § 2 kpa. W uzasadnieniu podał, że żądanie sporządzenia uwierzytelnionych kopii uzależnione jest od istnienia ważnego interesu strony, a takiego umotywowania zabrakło we wniosku J. B. Jednocześnie zaznaczył, że w przypadku, gdy J. B. wykaże potrzebę uzyskania poszczególnych dokumentów z teczki akt personalnych, to wówczas organ administracji publicznej oceni, czy taki wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie J. B. złożył zażalenie do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, w którym podniósł, że znajdujący się w jego teczce akt personalnych wniosek Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego o zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej przekracza kompetencje Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, gdyż organ ten jest organem niewłaściwym w stosunku do jego osoby. Ponadto stwierdził, że dokumenty znajdujące się w jego teczce akt personalnych winny zostać "odfałszowane" i doprowadzone "do stanów faktycznych i formalnych zgodnie z wymogami prawa". Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...] Nr [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 144 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem organu II instancji dokumentacja znajdująca się w teczce akt personalnych wielokrotnie była udostępniana skarżącemu. Na jego żądanie umożliwiano sporządzanie odpisów i notatek, a nadto wielokrotnie wydawano uwierzytelnione odpisy. Podkreślono, że udostępnianie akt sprawy obejmuje co prawda prawo strony do otrzymania uwierzytelnionych odpisów, nie mniej to ostatnie winno być uzasadnione ważnym interesem strony. Wymóg uzasadnienia ważnym interesem strony w tym wypadku jest konieczny - a takiego w złożonym wniosku nie wykazano - gdyż J. B. zupełnie niepotrzebnie żąda wykonania od Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień wielu zbędnych czynności. Z postanowieniem tym nie zgodził się J. B., który w skardze domagał się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, iż nie wymienia dokumentów, o których skarżący pisze w swoim wniosku z 22 października 2007r. Nieprawdą jest, zdaniem skarżącego, że wielokrotnie udostępniano mu dokumentację znajdującą się w jego teczce akt personalnych, albowiem od dnia 1 czerwca 2001r. nie miał do niej wglądu. Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem, że jego wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów nie został należycie uzasadniony. Zdaniem J. B. wniosek o zwolnienie go ze służby pochodzi od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, który nigdy nie był w stosunku do niego dowódcą jednostki wojskowej w rozumieniu przepisów prawa i dlatego nie miał on prawa wnioskować o zwolnienie skarżącego ze służby. Natomiast pismo Dowódcy Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia 10 lipca 2003r. stanowi dowód wytknięcia przez Dowódcę Okręgu Wojskowego Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nieprawidłowości w sprawach kadrowych, a w szczególności prowadzonych wobec J. B. Zdaniem skarżącego organ powinien umożliwić mu zapoznanie się z tymi dokumentami. Podkreślił, że wymienione dokumenty są mu niezbędne do udowodnienia Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego prowadzenia wobec skarżącego czynności niezgodnych z procedurami w sprawach kadrowych i poświadczanie nieprawdy w wydawanych dokumentach. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej nieuwzględnienie. Zdaniem organu II instancji przedstawione w skardze zarzuty są bezzasadne. Skarżącemu udostępniano w Wojskowej Komendzie Uzupełnień teczkę akt osobowych. Uzyskanie uwierzytelnionych odpisów pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Wywołana przez skarżącego sprawa jest przejawem nieuwzględnienia faktu, iż wielokrotnie sprawa okoliczności związanych z jego zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej była przedmiotem postępowania administracyjnego i postępowania karnego. Przedstawione w skardze zarzuty były wielokrotnie wyjaśniane i rozstrzygane. W pismach procesowych z dnia 4 marca 2008r. i z dnia 14 marca 2008r. J. B. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie przedstawiające te same argumenty, jak w złożonej skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona. Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa): "Art. 73. § 1. W każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. § 2. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Przytoczony art. 73 kpa w § 1 wprost mówi o prawie strony do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z akt notatek i odpisów. Dla skorzystania z tego uprawnienia wystarczy posiadać uprawnienia strony postępowania. Jednocześnie z treści tego przepisu wynika bezwzględny obowiązek organu administracyjnego do udostępnienia stronie akt w celu "przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z akt notatek i odpisów". Inna sytuacja powstaje w przypadku, gdy strona zażąda "uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów", o czym mowa w § 2 art. 73, albowiem w obu tych przypadkach strona ma obowiązek wykazać, że to żądanie uzasadnione jest jej ważnym interesem, a organ administracyjny tylko wówczas uczyni zadość temu żądaniu strony, gdy uzna, że istotnie strona posiada "ważny interes" w uwierzytelnieniu przez organ sporządzonych przez stronę odpisów z akt sprawy lub w otrzymaniu od organu z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że treść przepisu art. 73 kpa w sposób jednoznaczny wskazuje na to, iż strona żądając wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać swój ważny interes, a więc wskazać cel, dla którego potrzebne jej są żądane dokumenty lub podać jaką tezę zamierza tymi dokumentami udowodnić i w jakim postępowaniu. Organ zaś rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie - ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony - istnieje uzasadniony ważny interes strony (tak stwierdza m. in. niepublikowane uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu z dnia 1 października 2003 r. II SA/Wr 1271/2001). Sąd stwierdza, że w omawianym zakresie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 listopada 2006r., sygn. akt I OSK 82/06 (opublikowane LEX nr 293179): "W prawie strony do przeglądania akt sprawy o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. mieści się zapoznanie z treścią wszystkich dokumentów, przejrzenie map, planów, notatek urzędowych jak również utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów (odrysów). W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń z wyjątkiem tego, że prawo to przysługuje stronie. Uzyskanie natomiast uwierzytelnionych odpisów a uwzględniając nowe techniki potwierdzonych kopii kserograficznych - pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Z tego względu przepis art. 73 § 2 k.p.a. odnośnie do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy wymaga od strony ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu." Sąd podziela także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Wa 1376/05(opublikowane LEX nr 192542): "Strona żądająca wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów winna jest wykazać w tym swój ważny interes, jednakże to organ rozpatrując takie żądanie, dokonuje własnej oceny, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie, zaistniał faktycznie ważny interes w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a." Jak wynika z akt sprawy, J. B. ani w swoim wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów ani w zażaleniu na decyzję organu I instancji nie wskazał, w jakim celu, dla udowodnienia jakiej tezy i w jakim postępowaniu są mu potrzebne odpisy wnioskowanych dokumentów. Skoro na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania swojego ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów i skoro skarżący nie uczynił tego w toku postępowania administracyjnego, to - zdaniem Sądu - organy I i II instancji postąpiły prawidłowo odmawiając mu wydania tych odpisów. Co prawda skarżący na rozprawie w dniu 18 marca 2008r. oświadczył, że odpisy te chciałby wykorzystać jako załączniki do skargi konstytucyjnej, którą zamierza wnieść do Trybunału Konstytucyjnego. Wobec podania takiego celu - Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż ustawa z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) w art. 31 ust. 1 wskazuje, iż: "Wszczęcie postępowania przed Trybunałem następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej uprawnionego podmiotu.", przy czym w kwestii pojęcia "uprawnionego podmiotu" należy wskazać art. 79 ust. 1 i art. 80 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.): "Art. 79. 1. Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji." "Art. 80. Każdy ma prawo wystąpienia, na zasadach określonych w ustawie, do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej." W oparciu o przytoczone wyżej przepisy Sąd stwierdza, iż przez podany przez skarżącego na rozprawie powód, dla którego zwrócił się do organu o wydanie mu uwierzytelnionych odpisów wnioskowanych dokumentów nie mieści się w pojęciu "ważnego interesu strony", o którym mowa w art. 73 ust. 2 kpa. Powód ten jest w istocie analogiczny w stosunku do celu ujawnionego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 304/ 2005 (opublikowanego w LEX nr 168066) i z tego względu Sąd podkreśla, iż podziela stanowisko tego Sądu zawarte w tym orzeczeniu: "Nie jest "ważnym interesem strony" zamiar wystąpienia do Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ani przepisy szczególne) nie uzależniają skuteczności złożenia skargi od dołączenia do niej oryginału (bądź uwierzytelnionego odpisu) dokumentu. W przypadku konieczności skorzystania z takiego dowodu wystarczy wskazanie, gdzie taki dokument się znajduje." Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.