III SA/Kr 166/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-12
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek badać przyczyny nieokazania przez przedsiębiorcę dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców, czy też wystarczające jest samo stwierdzenie braku tych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie ma bezwzględnego obowiązku badania przyczyn nieokazania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców. Istotne jest samo stwierdzenie, że przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić wymaganych dokumentów, co stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Przedsiębiorca ma obowiązek starannego przechowywania dokumentacji i zapewnienia jej dostępności podczas kontroli.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. K. Transport Pasażerski karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu oraz za brak harmonogramu okresów pracy kierowcy. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. i błędną kwalifikację prawną czynu, twierdząc m.in., że organ nie zbadał przyczyn braku dokumentów i nie uwzględnił przedstawionych rejestrów czasu pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi P. K. – Transport Pasażerski na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] nałożył na P. K prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. K. Transport Pasażerski karę pieniężną w wysokości 15 000 zł - na podstawie art. 93 ust. 1 oraz art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., nr 1265, obecnie tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), dalej "u.t.d.", za:
nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty
kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt
nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień - 500 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7
u.t.d, zał. nr 3 Ip. 6.3.7; 445 dni x 500 zł = 222 500 zł;
brak harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia
pojazdu, za każdy okres - 2 000 zł; na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d., zał. nr 3 Ip.
2.11; 44 okresy x 2 000 zł = 88 000 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że za stwierdzone naruszenia suma kar pieniężnych wyniosła 310 500 zł, którą zgodnie z art. 92a u.t.d. ograniczono do 15 000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa przeprowadzonej w dniach 3.06.2013 r. - 7.06.2013 r. Przedmiotem kontroli było:
- przestrzeganie przepisów określonych w art. 92 ust. 1 pkt 1-8 u.t.d.,
- zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do
wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie
drogowym oraz przepisów wykonawczych do ww. ustawy,
- zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy
kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych
przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające
rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające
rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. L 102 z 11.4.2006, str. 1-14), dalej
"rozporządzenia (WE) nr 561/2006", Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg
pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r., rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21), dalej "rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85", ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.).
W okresie objętym kontrolą strona wykonywała krajowy transport drogowy osób w ramach linii regularnej K - C (powyżej 50 km) oraz w ramach linii regularnej K - B (poniżej 50 km). W okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli średnio ośmiu kierowców wykonywało transport drogowy.
Strona została zawiadomiona pismem z dnia 13.01.2013 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W dniu 4.06.2013 r. P. K. stawił się w oddziale terenowym ITD z dokumentami, które pobrano. W wyniku analizy okazanych dokumentów stwierdzono nieprawidłowości, które zostały ujęte w protokole kontroli nr [...] z dnia 7.06.2013 r.
Pismem z dnia 7.06.2013 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Skarżący przysłał wyjaśnienia (karta nr 47), w których wskazał na nieważność kontroli, ponieważ nie została zakończona decyzją kontrola rozpoczęta w 2012 r. Organ wskazał, iż kontrola z 2012 r. została zakończona protokołem z kontroli, oraz wystawieniem decyzji administracyjnej. Postępowanie prowadzone w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego jest postępowaniem niezależnym od kontroli z 2013 r. o nr protokołu [...]. Organ stwierdził, iż podczas kontroli z 2012 r. - nr kontroli [...] strona nie okazała harmonogramów pracy, ponieważ w wówczas kontrolowanym okresie nie posiadała linii regularnych do 50 km.
Organ zarzucił przedsiębiorcy naruszenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, który stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza
służb kontrolnych.
W trakcie kontroli P. K. nie okazał wykresówek oraz dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za okres 3.06.2012 r. - 13.11.2012 r. związanych z wykonywaniem regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej K - C. P. K. dostarczył rejestr czasu prowadzenia pojazdu, nie okazał podczas kontroli wykresówek kierowców: P. K. - 142, M. K. - 140, F. F. - 143, J. M. - 30 (za okres 1.06.2012 r. - 30.06.2012 r.).
Ponadto, że w dniu 19.06.2012 r. w miejscowości C (dworzec) kierowca J. M. był kontrolowany z okresu 22.05.2012 r. - 16.06.2012 r. numer protokołu kontroli [...].
Odnośnie braków w harmonogramach okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia pojazdu, organ wskazał na naruszenie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 31e ustawy o czasie pracy kierowców.
Organ stwierdził nieprawidłowo sporządzone harmonogramy (plany pracy). Zawierają one godzinę rozpoczęcia jazdy wg. rozkładu jazdy, oraz godzinę zakończenia jazdy wg rozkładu jazdy, bez wyszczególnienia godzin odjazdów i przyjazdów poszczególnych kursów. W związku z powyższym brak jest możliwości ustalenia wszystkich kursów, którymi kierowca prowadził pojazd, oraz przerw.
Okazane harmonogramy kierowcy P. K., M. K., F. F. za miesiące: listopad 2012 r., grudzień 2012 r, styczeń 2013 r., dotyczące linii regularnej K - B nie zawierały ustalonego harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmujące okresy prowadzenia pojazdu. (3 x 3)
Ponadto kierowca M. K. w dniu 28.11.2012r. o godz. 12:30 w C (dworzec) był kontrolowany - nr kontroli [...] natomiast wg harmonogramu planu pracy kierowca w dniu 28.11.2012r. rozpoczynał pracę o godz. 14:45 na linii B - K. Kierowca F. F. w dniu 29.11.2012r. o godz. 07:10 w miejscowości B był kontrolowany nr kontroli [...] natomiast wg harmonogramu planu pracy kierowca w dniu 29.11.2012r. miał dzień wolny. W listopadzie 2012 r. kierowca F. F. pracował tylko w dniach: 16.11.2012r., 23.11.2012 r., 30.11.2012 r.
Okazane harmonogramy kierowców:
W. U. za miesiące: czerwiec 2012 r. (linia C – Z – C), listopad 2012 r. (linia K - B), grudzień 2012 r. (linia K - B), styczeń 2013 r., (linia K - B), nie zawierały ustalonego harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmujące okresy prowadzenia pojazdu (4 x);
* M. B. za miesiące: czerwiec 2012 r, lipiec 2012 r., sierpień 2012 r., wrzesień 2012 r., październik 2012 r., listopad 2012 r, grudzień 2012 r. styczeń 2013 r. na trasie C – Z – C nie zawierały ustalonego harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmujące okresy prowadzenia pojazdu (8 x);
* R. B. i J. K. za miesiące: czerwiec 2012 r., lipiec 2012 r., sierpień 2012 r, wrzesień 2012 r., październik 2012 r., listopad 2012 r., grudzień 2012 r. styczeń 2013 r., nie zawierały ustalonego harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmujące okresy prowadzenia pojazdu. (8 x 2);
* J. M. za miesiące: lipiec 2012r., sierpień 2012r., wrzesień 2012r., październik 2012r, listopad 2012r., grudzień 2012r. styczeń 2013r., nie zawierały ustalonego harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmujące okresy prowadzenia pojazdu (7 x).
Zdaniem organu, w sprawie zachodzą przesłanki do uznania, iż kontrola w przedsiębiorstwie wykazała naruszenia przepisów u.t.d. przez naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, a także przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych.
Za działalność przedsiębiorstwa odpowiedzialność ponosi osoba, która je prowadzi - przedsiębiorca i jego organy. To na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy oparta jest na zasadzie ryzyka, a zatem ponosi on odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności się posługuje. Zgodnie, bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy, to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do wykonywanej pracy.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego
Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
Powyższe wynika z materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu kontroli nr [...] z dnia 7.06.2013 r., dokumentów okazanych podczas kontroli w przedsiębiorstwie.
P. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając jej naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 75 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 31 e ustawy o czasie pracy kierowców.
W uzasadnieniu zarzutów podniósł, że okazane do kontroli harmonogramy zawierały wszystkie wymagane ustawą o czasie pracy kierowców (art. 31 e) informacje - dane, a także sumę godzin pracy.
Ponadto wskazał, iż organ błędnie zarzucił brak wykresówek za miesiąc listopad 2013 r., podczas gdy kierowcy: P. K., M. K. i F. F. mieli udokumentowane dni wolne na harmonogramach za okres 1.11.2012 - 13.11.2012. Zarzut dotyczący braku dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu jest bezzasadny.
W związku z powyżej wykazanymi dowodami na okoliczność braku uchybień, skarżący wskazał na wadliwość postępowania dowodowego naruszającego art. 77 K.p.a.
Zdaniem skarżącego, inspektor z nieuzasadnionych przyczyn zarzucił nieokazanie wykresówek, pomimo faktu, że takie same informacje zawierała przedstawiona ewidencja czasu pracy, której również z niewyjaśnionych przyczyn nie uwzględnił. Organ nie rozpatrzył całościowo materiału dowodowego. Wydając decyzję rażąco zaniedbał ciążącego na nim obowiązku w postaci wyczerpującego zbadania całego materiału dowodowego we wzajemnym powiązaniu. Zaniedbanie powyższego obowiązku jest istotnym uchybieniem procesowym organu, który winien uwzględnić wzajemne powiązania między dowodami, by uzyskać jednoznaczne ustalenia faktyczne i prawne. Organ zaniedbał obowiązku zbadania całokształtu materiału dowodowego, a decyzja została wydana na podstawie fragmentarycznego rozpatrzenia dowodów naruszając art. 80 K.p.a. Swobodna ocena dowodów nie oznacza dowolnej oceny dowodów.
Skarżący przywołał treść art. 7, art. 75 i art. 107 K.p.a. Podniósł, że organ nie wskazał w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, z jakiego powodu odmawia przymiotu harmonogramu czasu pracy, błędnie wskazując, iż konieczny jest wymóg
wyszczególnienia godzin odjazdów i przyjazdów poszczególnych kursów. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści podjętej decyzji.
Organ nie uwzględnił uproszczonej ewidencji czasu pracy jaką skarżący przedłożył, harmonogramów (rozkładów czasu pracy) i arbitralnie wyliczył niebotyczną sumę kar.
Skarżący nadmienił, że pomimo wniosku o przesunięcie terminu kontroli, organ zastraszył go, że nałoży 10 000 zł kary automatycznie, jeśli nie podda się kontroli. Dodał, że na dzień rozpoczęcia kontroli nie było rozpatrzone odwołanie od decyzji wydanej w wyniku poprzedniej kontroli. Skarżący był zatem kontrolowany jako przedsiębiorca w dniach 28.02 - 6.03.2012 r. i bez wydania ostatecznej decyzji wszczęto kolejną kontrolę w dniach od 3.06 - 7.06.2013 r., co nosi znamiona nękania, wobec braku kontroli innych przewoźników w okresie nawet dłuższym niż 5 lat.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...], utrzymał decyzję organu l instancji w mocy - na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r, póz. 267), dalej "K.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, lit. r, art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d., Ip. 6.3.7, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i art. 31e ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 3-6, art. 92c oraz art. 4 pkt 22 u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h i lit. r. u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 jak również rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, organ przywołał treść art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006. Konsekwencją
powyższych przepisów jest Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Z przedstawionego przez stronę skarżącą oświadczenia z dnia 5 maja 2013 r. wynika, iż w okresie od 3 czerwca 2012 r. do 14 listopada 2012 r. na linii K - C były stosowanie wykresówki, ponieważ ww. linia była powyżej 50 km. Wobec tego zgodnie z przepisami prawa skarżący posiadał obowiązek rejestracji czasu pracy kierowców na ww. linii za pomocą urządzenia rejestrującego.
Organ odwoławczy stwierdził, iż przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu związanych z wykonywaniem regularnych przewozów osób na linii K - C (powyżej 50 km) dla kierowcy: - P. K. za dni: 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19,20,21,22,24,25, 26, 27, 28, 29 czerwca 2012 r., 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31 lipca 2012 r., 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31 sierpnia 2012 r., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21,23, 24, 25, 26, 27, 28, 30 września 2012 r, 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 31 października 2012 r. (128 x 500 zł);
- M. K. za dni: 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19,20,21,22,23,25,26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2012 r., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19,20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 31 lipca 2012 r., 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31 sierpnia 2012 r., 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10,11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 21,22, 24, 25, 26, 27, 28, 29 września 2012 r., 1,2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31 października 2012 r. (127 x 500 zł);
- F. F. za dni: 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2012 r, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19,20,21,23,24,25,26,27,28,30,31 lipca 2012 r., 1,2,3,4,6,7,8,9, 10, 11, 13, 14, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31 sierpnia 2012 r., l, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 września 2012 r., 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31 października 2012 r. (129 x 500 zł);
- J. M. za dni: 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,10, 11, 12,13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2012 r. (30 x 500 zł).
Organ l instancji stwierdził ponadto, iż przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu związanych z wykonywaniem regularnych przewozów osób na linii K - C w 445 przypadkach. Jednakże z przeprowadzonej przez organ II instancji ponownej analizy materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie okazał powyższych dokumentów w 414 przypadkach, dlatego też łączna kara z tytułu naruszenia Ip. 6.3.7 wynosić powinna 207 000 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że z powołanych przepisów wynika, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu następujących kierowców oraz innych dokumentów ewidencjonujących czas pracy kierowców. Organy inspekcji transportu drogowego nie mają obowiązku wnikania w przyczyny nieokazania odpowiednich dokumentów. Dla organów istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź innych dokumentów) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. Organy mają obowiązek dokładnej oceny materiału dowodowego związanego bezpośrednio ze stwierdzonym naruszeniem. Przedsiębiorca powinien mieć świadomość, aby wymagane dokumenty były właściwie przechowywane i w konsekwencji mogły być okazane w toku kontroli. Podsumowując: świadomość kontroli powinna w szczególności uczulić przedsiębiorcę na szczególne zabezpieczenie dokumentów, które mają być poddane analizie. W sprawie nie można zatem stwierdzić, iż skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł realnie przewidzieć powstania naruszenia.
Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy zważył, iż organ l instancji dokonał słusznych ustaleń w zakresie powyższego naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na braku harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia pojazdu organ przywołał treść art. 16 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 31e ustawy o czasie pracy kierowców. Organ stwierdził, iż skarżący podczas kontroli okazał harmonogramy (plany pracy) kierowców i dokumenty te wbrew twierdzeniom organu l instancji zawierały wszystkie wymagane elementy. Stąd też nie można podzielić argumentacji organu l instancji
jakoby strona nie przedstawiła harmonogramu pracy kierowców z uwzględnieniem godzin prowadzenia pojazdu.
W sprawie łączna kwota kary pieniężnej nałożona przez organ l instancji wyniosła 310 500 zł w tym za naruszenie Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. 222 500 zł oraz za naruszenie Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. 88 000 zł. Organ odwoławczy wskazał, iż po ponownej analizie materiału dowodowe kara pieniężna z tytułu naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 207 000 zł, natomiast z tytułu naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji nie znalazł podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Jednakże z uwagi na art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., kara pieniężna została ograniczona do wysokości 15000 zł, stąd też organ II instancji zaskarżoną decyzję utrzymał w całości w mocy.
P. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił uchybienie art. 6, art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego
W uzasadnieniu zarzutów skargi podniósł, że w wyniku przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie w dniach 3-7.06.2013 r. za okres 3.06.2012 - 30.04.2013 r. zarzucono mu nieokazanie podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu wykonując przewozy na linii regularnej K - C. Wskazał, iż organ dokonał błędnej kwalifikacji prawnej czynu. Niewątpliwie, bowiem do nieokazania ww. dokumentów doszło na skutek niezarejestrowania za pomocą tachografu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W związku z tym zastosowanie znajduje tu uchybienie wymienione w Ip. 6.2.1. załącznika 3 do u.t.d. zagrożone karą w wysokości 5 000 zł.
W sprawie organ dąży do nałożenia maksymalnie wysokiej kary przez zsumowanie liczby dni nieokazanych wykresówek, na których rejestrowane byłyby wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Skarżący był przekonany, iż nie musi na linii K - C rejestrować ww. wskazań za pomocą tachografu, gdyż w zupełności wystarczające są harmonogramy.
Organ winien udowodnić, iż faktycznie używał wykresówek, ale ich nie okazał do kontroli. Tymczasem skarżący sądząc, że nie ma obowiązku nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a w efekcie nie miał tych tarcz tachografu.
Organ w żaden sposób nie wykazał, iż zdarzenie z którego wywodzi skutki prawne faktycznie miało miejsce. Nie próbował, bowiem udowodnić, a jedynie założył bez oparcia w stanie faktycznym, że rejestrowano wskazania dotyczące aktywności kierowcy za pomocą tachografu, a w efekcie tego nie okazano wykresówek do kontroli. Organ nie wskazał np. stanu brakującego licznika za dany dzień, skoro ma pewność, że właśnie na ten dzień i dla konkretnego kierowcy wskazanego w Rejestrze czasu prowadzenia pojazdu nie okazał wykresówki. Podkreślił, że okazał do kontroli inny dokument potwierdzający czas prowadzenia pojazdu, czyli Rejestry czasu prowadzenia pojazdu poszczególnych kierowców. Stoi to wbrew kwalifikacji prawnej przyjętej przez organ, gdyż jak sam wskazuje skarżący przesłał odpowiedni dokument do kontroli, poświadczający czas pracy kierowców na linii K - C.
Niewłaściwa kwalifikacja prawna ma na celu nałożenie maksymalnie wysokiej kary, nie zaś egzekwowanie prawa. Organ posługując się fikcją prawną stwierdza, iż "organy inspekcji transportu drogowego orzekające w sprawie nie mają obowiązku wnikania w przyczyny nieokazania odpowiednich dokumentów" oraz, że "niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź innych dokumentów) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców".
Ponadto twierdzenie organu jest niezgodne z prawdą, gdyż do kontroli jako potwierdzenie czasu pracy zatrudnianych kierowców skarżący okazał rejestr czasu prowadzenia pojazdu dla kierowców na linii regularnej K - C. Ponadto organ ma obowiązek wnikania w przyczyny nieokazania dokumentów, gdyż właśnie takie działanie charakteryzuje prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe.
Skarżący wskazał na istotną okoliczność, jaką jest data zawiadomienia o wszczęciu kontroli - 13 maja 2013 r. Stąd mało wiarygodne jest, by do tej kontroli złożył oświadczenie o stosowaniu wykresówek na linii K - C w dniu 5 maja 2013 r., odnotowane jako karta 37 akt sprawy. Do powyższego zamieszania niewątpliwie doszło na skutek jednoczesnego prowadzenia dwóch kontroli. Odpowiedzialną za nie jest tylko i wyłącznie Inspekcja Transportu Drogowego, gdyż wnioskował o przesunięcie kontroli do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie pierwszej kontroli prowadzonej w dniach 28.02.2012-06.03.2012 r.
Podkreślił, iż organ miał obowiązek w sprawie szczegółowo wniknąć w przyczyny nieokazania wykresówek, którym był fakt nierejestrowania aktywności za
pomocą tachografu. Jeżeli tego nie uczynił, zaniedbał przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, co skutkuje wadliwością całego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Inspektora zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, a strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu oraz została pouczona o przysługujących jej prawach. W konsekwencji zarzuty strony o naruszeniu przez organy art. 6, art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. nie znajdują uzasadnienia.
Odnosząc się do kwestii nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, stwierdził, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że skarżący wykonywał w dniach od 3 czerwca do dnia 14 listopada 2012 r. kursy na linii K - C, na której rejestrowano czas pracy za pomocą wykresówek (dowód: karta nr 37 akt sprawy). W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, iż strona nie rejestrowała czasu pracy na wykresówkach. Skarżący był zobligowany do udokumentowania każdego dnia pracy zatrudnionych kierowców i okazania dokumentacji podczas kontroli organu, czego nie uczynił. W związku z powyższym organy prawidłowo stwierdziły naruszenie oraz wymierzyły karę zgodnie z przepisami u.t.d. tj. l.p. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.
145 §1 P.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej. Dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w czasie wydawania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności.
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu l instancji na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a, art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, lit. r, art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d., Ip. 6.3.7, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art.16 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 31 e ustawy o czasie pracy kierowców.
Z kolei organ l instancji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] nałożył na P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. K. Transport Pasażerski karę pieniężną w wysokości 15 000 zł- na podstawie art. 93 ust. 1 oraz art. 92a u.t.d. za:
1) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty
kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt
nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień - 500 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7
u.t.d, zał. nr 3 Ip. 6.3.7; 445 dni x 500 zł = 222 500 zł;
2) brak harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia
pojazdu, za każdy okres - 2 000 zł; na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d., zał. nr 3 Ip.
2.11; 44 okresy x 2 000 zł = 88 000 zł.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego odnośnie pierwszego naruszenia wynikało, że organ II instancji po analizie materiału dowodowego stwierdził, iż kara pieniężna z tytułu naruszenia 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi 207 000 zł.
Organ l instancji stwierdził, iż przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu związanych z wykonywaniem regularnych przewozów osób na linii K – C w 445 przypadkach. Jednakże z przeprowadzonej przez organ II instancji ponownej analizy materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie okazał powyższych dokumentów w 414 przypadkach, dlatego też łączna kara z tytułu naruszenia Ip. 6.3.7 wynosić powinna 207 000 zł. Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy zważył, iż organ l instancji dokonał słusznych ustaleń w zakresie powyższego naruszenia.
Zdaniem Sądu, trafności tego rozstrzygnięcia w odniesieniu do powyższego
naruszenia, nie mogły podważyć zarzuty skarżącego, że organ dokonał błędnej kwalifikacji prawnej czynu, bowiem do nieokazania ww. dokumentów doszło na skutek niezarejestrowania za pomocą tachografu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi oraz, że w związku z tym zastosowanie znajduje tu uchybienie wymienione w Ip. 6.2.1. załącznika 3 do u.t.d. zagrożone karą w wysokości 5 000 zł. Nie mogła też przynieść zamierzonego skutku argumentacja, że w sprawie organ dąży do nałożenia maksymalnie wysokiej kary przez zsumowanie liczby dni nieokazanych wykresówek, na których rejestrowane byłyby wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, ponieważ skarżący był przekonany, iż nie musi na linii K - C rejestrować ww. wskazań za pomocą tachografu, gdyż w zupełności wystarczające są harmonogramy.
Zgodnie, bowiem z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Stosownie do art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1. zapisów na wykresówkach, 2. wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, 3. plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, 4. innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, 5. rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1- 4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca udostępnia kierowcy na jego wniosek i przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Zgodnie z kolei z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Konsekwencją powyższego jest Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Niewątpliwie trafnie - wbrew twierdzeniom skarżącego - organ odwoławczy wskazał, że z przedstawionego przez skarżącego oświadczenia z dnia 5 maja 2013 r. (znajdującego się na karcie nr 37 w aktach sprawy) wynika, iż w okresie od 3 czerwca 2012 r. do 14 listopada 2012 r. na linii K - C były stosowanie wykresówki, ponieważ ww. linia była powyżej 50 km. Wobec powyższego zasadnie organ uznał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa skarżący posiadał obowiązek rejestracji czasu pracy kierowców na ww. linii za pomocą urządzenia rejestrującego.
Zasadnie, zatem organ II instancji stwierdził, iż przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu związanych z wykonywaniem regularnych przewozów osób na linii K - C (powyżej 50 km) dla wskazanych w uzasadnieniu decyzji kierowców za poszczególne dni w miesiącach czerwiec - październik 2012 r., łącznie w 414 przypadkach.
Nie można również podzielić argumentacji skarżącego, że organ ma bezwzględny obowiązek wnikania w przyczyny nieokazania dokumentów, gdyż właśnie tego rodzaju działanie charakteryzuje prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Zasadnie w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że dla organów inspekcji transportu drogowego istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź innych dokumentów) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. Organy inspekcji transportu drogowego mają obowiązek dokładnej oceny materiału dowodowego związanego bezpośrednio ze stwierdzonym naruszeniem, której wbrew twierdzeniom skarżącego - w ocenie Sądu- dokonały. Z powołanych wyżej przepisów wynika bowiem, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu następujących kierowców oraz innych dokumentów ewidencjonujących czas pracy kierowców.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że jak wielokrotnie wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych: przedsiębiorca jest zobowiązany do takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby w przyjętym modelu i schemacie jego działania, uwzględnione zostały wszystkie określone w przepisach obowiązującego prawa zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.01.2013 r., sygn. II GSK 2009/11, LEX nr 1298465).
Kary pieniężne przewidziane w u.t.d. mają charakter kary administracyjnej, której istotą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów określonych w tej ustawie. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20.08.2013 r., sygn. II SA/Ol 500/13, LEX nr 1361781).
Z kolei odnośnie drugiego naruszenia polegającego na braku harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia pojazdu organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący podczas kontroli okazał harmonogramy (plany pracy) kierowców i dokumenty te wbrew twierdzeniom organu l instancji zawierały wszystkie wymagane elementy zgodnie z treścią art. 16 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 31e ustawy o czasie pracy kierowców. Stąd też zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie można podzielić argumentacji organu l instancji jakoby strona nie przedstawiła harmonogramu pracy kierowców z uwzględnieniem godzin prowadzenia pojazdu.
W sprawie łączna kwota kary pieniężnej nałożona przez organ l instancji wyniosła 310 500 zł w tym za naruszenie Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. 222 500 zł oraz za naruszenie Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. 88 000 zł.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu l instancji po ponownej analizie materiału dowodowego przyjął, że kara pieniężna z
tytułu naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 207 000 zł, natomiast zasadnie z tytułu naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji nie znalazł podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Jednakże z uwagi na art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., kara pieniężna została ograniczona do wysokości 15 000 zł, stąd też organ II instancji prawidłowo zaskarżoną decyzję organu l instancji utrzymał w mocy.
W konsekwencji nie były trafne zarzuty skarżącego o naruszeniu przez organy administracji art. 6, art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło