III SA/Kr 1691/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-24
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Z. S. od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, mimo że Z. S. była stroną umowy cywilnoprawnej dotyczącej częściowej odpłatności?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ Z. S. nie była stroną postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Decyzja ta dotyczyła wyłącznie interesu prawnego J. S., a nie Z. S., gdyż nie nałożono na nią władczo obowiązku ponoszenia opłaty ani nie ustalono jej wysokości w drodze decyzji administracyjnej. Związanie sądu poprzednim wyrokiem WSA w Krakowie potwierdziło, że Z. S. nie była stroną postępowania.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją ustalił odpłatność za pobyt J. S. w Domu Pomocy Społecznej. Z. S., matka J. S., wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. WSA w Krakowie wyrokiem z 11 czerwca 2015 r. uchylił decyzję, stwierdzając, że Z. S. nie była stroną postępowania. Następnie SKO postanowieniem z 23 października 2015 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Z. S. od decyzji Burmistrza. Z. S. wniosła skargę na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 8, art. 9, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1, 2, 3, art. 62 ust. 1, 2, art. 96 ust. 1, art. 103 ust. 2, art. 106 ust. 1, 3b i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), art. 104, art. 108 K.p.a. ustalił:
1/ całkowitą miesięczną odpłatność za pobyt J. S. w Domu Pomocy Społecznej w T w wysokości 2796, 39 zł;
2/ miesięczną odpłatność za pobyt w DPS w T w wysokości 70% dochodu wynosi 741,20 zł płatną do 10 każdego miesiąca na rachunek domu pomocy społecznej;
3/ w przypadku korzystania z pobytu w DPS przez niepełny miesiąc odpłatność zostaje naliczona proporcjonalnie do liczby dni pobytu;
4/ pozostała część kosztów wynikająca z różnicy między całkowitą odpłatnością miesięczną za pobyt w DPS, a kwotą dokonanych wpłat przez zainteresowanego podlega zwrotowi zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej;
5/ decyzji nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] 2014 r. J. S. została skierowana do zlokalizowanego najbliżej miejsca zamieszkania domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych w T na czas nieokreślony. Miesięczna opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w T na poziomie miesięcznego utrzymania w tym domu w roku 2014 wynosi: 2 796,39 zł. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1/ mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu (...)". Ustalono, że dochód J. S. netto miesięcznie wynosi: 1 058,86 zł, w związku z czym wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi: 741,20 zł, co stanowi 70% jej dochodu. Ponadto zgodnie z umową nr [...] z dnia 7.08.2014r . kwotę 494,39 zł będzie pokrywać matka Z. S. tytułem opłaty za pobyt córki w DPS. Pozostałą kwotę do wysokości miesięcznego kosztu utrzymania w DPS pokrywa Gmina.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Z. S. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji. Stwierdziła, że organ jednostronnie narzucił jej treść umowy, a zaskarżona decyzja jest całkowicie oderwana od realnej sytuacji materialnej. Wniosła o ustalenie opłaty w wysokości 200 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości, podzielając argumentację organu I instancji dotyczącą wysokości opłaty nałożonej na J. S. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, iż "Niezależnie od powyższej opłaty Z. S., matka umieszczonej w DPS J. S., jest również zobowiązana do ponoszenia części odpłatności, jako jej wstępna. Powyższe wynika z ustawy o pomocy społecznej, a mianowicie art. 61 pkt 2 i zostało uregulowane na drodze cywilnej umowy, a nie decyzji administracyjnej będącej przedmiotem odwołania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. S. domagając się jej uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1995/14 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Z. S. nie była stroną postępowania, które toczyło się przed organem I instancji i nie była adresatem wydanej przez organ I instancji decyzji. Decyzja ta dotyczyła jedynie interesu prawnego J. S., ustalając wysokość ponoszonej przez nią opłaty, natomiast nie dotyczyła interesu prawnego Z. S., albowiem w tej decyzji nie nałożono na nią władczo obowiązku ponoszenia opłaty ani nie ustalono jej wysokości.
W związku z wydaniem niniejszego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Z. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie winno być dopuszczalne zarówno w znaczeniu podmiotowym, jak i przedmiotowym, jak też bezwzględnie winno zostać złożone z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a. (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 598/13). Taka właśnie sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, iż materialnoprawną regulację dotyczącą skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej zawierają przepisy rozdziału 2 (art. 54-66) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 powołanej ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w/w ustawy). Zgodnie natomiast z treścią art. 61 ust. 1 powołanej ustawy, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wyjaśnienia wymaga, iż wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie.
Biorąc pod uwagę treść wydanej w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji należy uznać, że Z. S. nie była stroną postępowania, które toczyło się przed organem I instancji i nie była adresatem wydanej przez organ I instancji decyzji. Decyzja ta dotyczyła jedynie interesu prawnego J. S., ustalając wysokość ponoszonej przez nią opłaty, natomiast nie dotyczyła interesu prawnego Z. S., albowiem w tej decyzji nie nałożono na nią władczo obowiązku ponoszenia opłaty ani nie ustalono jej wysokości.
W tej decyzji organ I instancji nie rozstrzygał o obowiązku opłaty, jaką miałaby ponosić Z. S., ani o wysokości tej opłaty. Sama sentencja decyzji dotyczy jedynie nałożenia obowiązku opłaty na J. S. W uzasadnieniu decyzji jest wprawdzie dodatkowa informacja o zawartej przez Z. S. umowie o ponoszeniu opłaty, ale jest to jedynie informacja o zawarciu tej umowy. Sama decyzja nie nakładała jednak na Z. S. obowiązku poniesienia opłaty. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Z. S.
Na to postanowienie Z. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:
1/ art. 134 K.p.a. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym tej sprawy polegające zwłaszcza na dowolnym uznaniu, że strona skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia odwołania podczas, gdy skarżąca w sposób oczywisty wykazuje się posiadaniem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.;
2/ art. 28 K.p.a. polegające na gołosłownym i dowolnym uznaniu, że skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia odwołania podczas, gdy Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 280/15 rozpoznał merytorycznie zażalenie na odmowę uwzględnienia wniosku zawartego w skardze Z. S. dotyczącej wstrzymania wykonania decyzji SKO z dnia [...] 2014 r.;
3/ naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu i nie wezwaniu strony skarżącej do ewentualnego doprecyzowania charakteru odwołania.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jest matką J. S. i w związku z tym może brać udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Ponadto treść decyzji bezpośrednio odnosiła się do umowy zawartej ze skarżącą co tylko potwierdza jej uprawnienia w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy.
Cytowany przepis nie określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. Rację ma organ II instancji, że skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może jedynie strona, czyli przymiot strony jest niezwykle istotny. Ponieważ jednak interes prawny wynika z prawa materialnego, to nie jest, co do zasady, możliwe by został ustalony już na etapie postępowania wstępnego. Dlatego w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zastosowanie art. 134 K.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W rozpoznawanej sprawie taka oczywistość zachodzi, tym bardziej, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Sąd w niniejszym składzie jest związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1995/14. W orzeczeniu tym Sąd jednoznacznie stwierdził, że Z. S. nie była stroną postępowania, które zakończyło się wydaniem przez organ I instancji – Burmistrza Gminy decyzji z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Sąd wskazał, że decyzja ta dotyczyła jedynie interesu prawnego J. S., gdyż organ ustalił wysokość ponoszonej przez nią opłaty, natomiast nie dotyczyła interesu prawnego Z. S., albowiem w tej decyzji nie nałożono na nią władczo obowiązku ponoszenia opłaty, ani też nie ustalono jej wysokości.
Z uwagi na fakt, że tutejszy Sąd nie po raz pierwszy wypowiada się w niniejszej sprawie, to kwestia ta nie pozostaje bez wpływu na zakres dopuszczalnej obecnie kontroli. W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., nadanym przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. Nr 658). Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., w nowym brzmieniu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W stanie prawnym obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r. przepis ten wskazywał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu zmiany wskazywano, że ma ona na celu usunięcie wątpliwości co do zakresu związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wprowadzenie sformułowania o związaniu "sądów jak i organów", oznacza że danym orzeczeniem będzie związany w sprawie zarówno wojewódzki sąd administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Dotychczasowe brzmienie przepisu mogło bowiem wywoływać wątpliwości co do związania Naczelnego Sądu Administracyjnego oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu pierwszej instancji (kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku oceniającego legalność ponownie wydanej w sprawie decyzji). Poza tym, zmiana tego przepisu poprzez dodanie słów: "chyba że przepisy prawa uległy zmianie" oznacza, że zmiana ma zagwarantować stronom pewność, że ocena prawna wynikająca z prawomocnego wyroku nie będzie wzruszona w kolejnych orzeczeniach sądowych. Oznacza to zatem, że wyłącznie zmiana przepisów usprawiedliwia niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu. Poprzednie brzmienie przepisu nie zawierało wprawdzie sformułowań dotyczących możliwości niezastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczeniu sądu, ale w doktrynie i orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, iż ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98). Tak więc obecne brzmienie przepisu wprost wskazuje jedną sytuację, w której możliwa jest utrata mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w orzeczeniu sądu, tj. zmianę przepisów. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca ponieważ przepisy, które były podstawą rozstrzygnięcia nie uległy zmianie.
Materialnoprawną regulację dotyczącą skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej zawierają przepisy rozdziału 2 (art. 54-66) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, zwanej dalej u.p.s.). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 u.p.s., obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 ust. 3 u.p.s., w myśl którego gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, wnosi opłaty zastępczo, jeżeli nie wywiązują się z tego osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot (art. 61 ust. 3 u.p.s). W tej samej formie i brzmieniu przywołane przepisy obowiązywały podczas wydawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r. Zatem Sąd obecnie związany jest treścią tego wyroku i ustaleniami w nim poczynionymi.
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901). Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 P.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło słusznie wydając na mocy art. 134 K.p.a. postanowienie o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Z. S. Jak już podkreślono wcześniej nie jest ona bowiem stroną niniejszego postępowania. W decyzji z dnia [...] 2014r. Nr [...] Burmistrz Gminy orzekł o całkowitej miesięcznej płatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w T na kwotę 2796,39zł, a także ustalił miesięczną odpłatność J. S. za pobyt w DPS w T w wysokości 70% dochodu wynoszącą 741,20zł płatną do 10-tego każdego miesiąca na rachunek domu pomocy społecznej. W tej decyzji organ I instancji nie rozstrzygał zatem o obowiązku opłaty, jaką miałaby ponosić Z. S., ani o wysokości tej opłaty. Sama sentencja decyzji, dotyczy jedynie nałożenia obowiązku opłaty na J. S. W uzasadnieniu decyzji jest wprawdzie dodatkowa informacja o zawartej przez Z. S. umowie o ponoszeniu opłaty, ale jest to jedynie informacja o zawarciu tej umowy. Sama decyzja nie nakładała jednak na Z. S. obowiązku poniesienia opłaty. Powyższe wynika z ustawy o pomocy społecznej, a obowiązek ponoszenia przez Z. S. opłaty został unormowany w drodze cywilnej umowy, a nie decyzji administracyjnej będącej przedmiotem odwołania. Należy także zwrócić uwagę, że przedmiotowa decyzja organu I instancji została zaadresowana do J. S. zam. w Domu Pomocy Społecznej "B" w T na ręce jej opiekuna prawnego P. M., co wyraźnie wynika z nagłówka tej decyzji, a także, że została doręczona jedynie adresatce oraz Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie w M oraz Domowi Pomocy Społecznej w T. Z. S. nie doręczono zatem tej decyzji, nie była ona więc traktowana przez organ jako strona postępowania.
W świetle przedstawionej oceny prawnej nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy zastosował się do wskazań sądu. Zarzuty podniesione przez skarżącą są nietrafne i pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Prawidłowe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło