III SA/Kr 1713/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia odmówić skarżącemu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący D. W. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając sytuację rodzinną wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pasierbem i synem. Określając majątek, wskazał, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 144 m2 i zabudowana tym budynkiem działka o powierzchni 0,30 ha. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacował na kwotę 3829 zł wyjaśniając, że wchodzi w to dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i 700 zł alimentów otrzymywanych przez żonę. Wyjaśnił, że ze względu na sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, jak również zaangażować adwokata. Zaznaczył, że rodzina utrzymuje się tylko z uzyskiwanych przez niego dochodów z działalności gospodarczej. Żona nie pracuje, gdyż zajmuje się dziećmi. Otrzymuje tylko wykazane świadczenie alimentacyjne. Wymienił, że stałe miesięczne koszty utrzymania to: 200 zł za energię elektryczną, 260 zł za gaz i c.o., 150 zł za wodę, kanalizacje i śmieci, 50 zł podatek od nieruchomości, 1600 zł raty spłacanego kredytu, 250 zł koszty leczenia dzieci. D. W. został wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów poprzez • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. W przypadku gdyby skarżący jeszcze nie składał takiego zeznania wskazanie poparte dokładnymi wyliczeniami jaki przychód, koszty jego uzyskania i dochód zamierza zadeklarować przed organami skarbowymi? Wyjawienie, co konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu? • przedstawienie kopii rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy za energię elektryczną, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, rat spłacanego kredytu, rachunków za leczenie dzieci. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. • wyjaśnienie kiedy zaciągnął kredyt gotówkowy na konieczność spłaty którego powołuje się i jaki wówczas dochód oraz stałe obciążenia deklarował przed bankiem? Okazanie kopii spłacanej raty z ostatniego miesiąca, • wyjaśnienie czy małżonkowie posiadają jakieś inne rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. Jeśli skarżący i/lub małżonka nie posiadają żadnych innych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, W odpowiedzi skarżący przedłożył kopię rozliczenia podatkowego PIT 36 za 2014 r. oraz kopie rachunków i pokwitowań za gaz, prąd oraz wystawiony przez Zakład Usług Komunalnych. Oświadczył, że kredyt zaciągnął w kwietniu 2012 r. na kwotę 300.000,00 zł. Wierzyciel potrąca należne raty bezpośrednio z rachunku bankowego, którego numer podał. Do spłaty pozostało skarżącemu 288723,32 zł. Żona także posiada rachunek bankowy. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. oddalił wniosek D. W., który skutecznie wniósł od tego postanowienia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wskazania wymaga, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, to znaczy takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy, a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Stąd zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać między innymi oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, w myśl art. 252 § 1 p.p.s.a., powinno nastąpić poprzez złożenie stosownych wyjaśnień. Dopiero wyczerpujący opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych pozwala sądowi w pełni określić i ocenić sytuację strony, która ubiega się o to prawo (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 13/15, Lex nr 1640572). Natomiast fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 58/15, Lex nr 1628852). Dokonując oceny realizacji przez D. W. obowiązku udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należy zdaniem Sądu przyjąć, że nie wywiązał się z tego obowiązku. Nie przedstawił w pełnym zakresie żądanej dokumentacji, a z przedstawionej dokumentacji nie można wywieść akcentowanego przez niego stanu rzeczy. W szczególności znaczenie ma nieprzedstawienie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w kontekście tego, iż ze złożonej deklaracji podatkowej wynika, że skarżący w roku 2014 r. osiągnął dochód rzędu 33 853, 36 zł natomiast w formularzu PPF podał, że miesięcznie osiąga dochód rzędu 3 129 zł. Wynika z arytmetyki, że skarżący musi dysponować niewskazanym rodzajem dochodu, gdyż faktycznie miesięcznie dysponuje kwotą wyższą niż wynikającą z podzielenia na 12 miesięcy kwoty wynikającej z deklaracji podatkowej. Ponadto nieprecyzyjne są wyjaśnienia skarżącego odnoszące się do zawartej umowy kredytowej i ciążącego na nim w związku z kredytem obciążenia. Powyższe braki powodują w konsekwencji, że Sąd nie jest w stanie dokonać oceny czy skarżący faktycznie znajduje się w sytuacji finansowej wykluczającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postepowania, w związku, z czym zachodzi podstawa do odmowy przyznania mu wnioskowanej pomocy, o czym orzeczono w sentencji postanowienia zgodne z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.