III SA/Kr 1753/12

WyrokWSA w Krakowie2013-11-13

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego, ustalona na poziomie 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem wnioskodawcy, jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając możliwości finansowe organu oraz potencjał wnioskodawcy do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie zasiłku okresowego w wysokości odpowiadającej 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem skarżącego jest zgodne z prawem. Podkreślono, że wysokość świadczenia powinna uwzględniać zarówno częściowe potrzeby wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, a także potencjał skarżącego do samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej poprzez wykorzystanie posiadanych zasobów i kwalifikacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza przyznającą zasiłek okresowy. Organ I instancji przyznał zasiłek w kwocie 174 zł za wrzesień 2012 r. i 206 zł za okres od października do grudnia 2012 r., uzasadniając obniżenie kwoty potencjałem wnioskodawcy do podjęcia zatrudnienia i wykorzystania posiadanych zasobów (wykształcenie prawnicze, nieruchomość). SKO utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji. S. G. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i Konstytucji RP, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. Z. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Burmistrz, działając przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał S. G. zasiłek okresowy od dnia 1/09/2012 do dnia 31/12/2012 w następujący sposób: - od 1.09.2012 r. do 30.09.2012 r. w kwocie 174 zł miesięcznie; - od 1.10.2012 r. do 31.12.2012 r. w kwocie 206 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; obecnie tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej "K.p.a."), art. 8 ust. 1, 38 ust. 1-5 i art. 106 ust. 1, art. 9 ust. 8 w związku z art. 2, art. 3 ust. 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.; obecnie tj.: Dz.U. z 2013 r., poz.182), dalej "u.p.s." w związku z § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 127 poz. 1055), w związku z § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że podstawowymi przesłankami udzielania osobom i rodzinom wsparcia w ramach pomocy społecznej jest znalezienie się w trudnej sytuacji życiowej i niemożność jej pokonania mimo uprzedniego wykorzystania własnych środków i możliwości. Przez własne środki, możliwości i uprawnienia należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale także takie elementy jak kwalifikacje zawodowe, wiek, stan zdrowia, aktywność w rozwiązywaniu własnych problemów itd. Jest to zgodne z zasadą pomocniczości wyrażoną w preambule do konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zgodnie z którą państwo może jedynie wspierać, a nie wyręczać obywateli w zaspokajaniu ich potrzeb życiowych. W sprawie, wnioskiem z dnia 10.09.2012r., S. G. zwrócił się o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotnie zamieszkałą (kawaler) w wieku produkcyjnym, posiada ukończone studia wyższe (magister prawa), od dnia 11.01.2011 r. zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Dnia 31.08.2012r. wnioskodawca otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy skierowanie do pracy w charakterze pracownik gospodarczy, jednak po badaniu lekarskim lekarza zakładowego nie uzyskał zdolności do pracy na ww. stanowisku. W związku z faktem, że S. G. skarży się na ciągłe bóle kręgosłupa i jak twierdzi w związku z tym nie otrzymał zdolności do pracy w charakterze "parkingowego", pracownik socjalny dnia 24.09.2012 r. proponował zawarcie kontraktu socjalnego mającego na celu poczynienie kroków przez ww. w kierunku ubiegania się o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jednak w tym dniu S. G. oświadczył, że w m-cu wrześniu 2012 r. nie będzie podpisywał kontraktu. Dopiero w dniu 3.10.2012 r. po ponownej wizycie pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania S. G. podpisał ww. kontrakt. Wnioskodawca był kilkakrotnie informowany, że w zależności od przyznanego stopnia niepełnosprawności miałby większą szansę na zatrudnienie na stanowisku dostosowanym do jego stanu zdrowia (pracodawcy zatrudniający osoby z orzeczeniem mogą korzystać z prawnie zagwarantowanych preferencji). Ponadto dysponując stosownym orzeczeniem (znaczny stopień lub umiarkowany) uzyskałby uprawnienie do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Oceniając sytuację wnioskodawcy ustalono następujący stan faktyczny: przyczyny trudnej sytuacji: bezrobocie, ubóstwo; dochód wnioskodawcy wynosi: 130 zł; (dodatek mieszkaniowy); kryterium dochodowe określone na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.s. wynosi: 477 zł za miesiąc wrzesień, natomiast od miesiąca października wynosi 542 zł. W związku z powyższym S. G. spełnia warunki u.p.s. do przyznania zasiłku okresowego, miesięczny dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.s. oraz występują okoliczności wymienione w art. 7, tj.: bezrobocie, ubóstwo. Wysokość zasiłku ustalono w oparciu o treść art. 38 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny, a w przypadku osoby samotnie gospodarującej - pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Ponadto w myśl art. 38 ust.4 u.p.s. kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Określając wysokość zasiłku dostosowano ją do możliwości pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.s. Ograniczając wysokość zasiłku okresowego dodatkowo wzięto pod uwagę fakt, że wnioskodawca posiada środki, możliwości i uprawnienia, które właściwie wykorzystane pozwoliłyby na poprawę sytuacji życiowej wnioskodawcy. Należą do nich: wiek, zdobyte wykształcenie (magister prawa) oraz posiadana nieruchomość. Jak to wynika z treści oświadczenia majątkowego, wnioskodawca jest posiadaczem budynku drewnianego o pow. 40 m2 na działce o pow. ok. 210 m2 zlokalizowanej w centrum D przy jednej z głównych ulic i w ocenie organu, dysponując odpowiednio własnymi zasobami i możliwościami wnioskodawca mógłby we własnym zakresie, zgodnie z treścią u.p.s., zadbać o poprawę swojej sytuacji. Z uwagi na lokalizację nieruchomości możliwe są także inne rozwiązania, które pozwoliłyby na poprawę sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, takie jak: wynajęcie, dzierżawa czy wreszcie sprzedaż tej nieruchomości. O tym, że S. G. może pracować i dysponuje możliwościami poprawy swojej sytuacji ekonomicznej w ramach posiadanych środków, możliwości i uprawnień świadczy treść kserokopii pisma S. G. adresowanego do B Sp. Jawna - Biuro w T, w którym zwraca się o "ponowną weryfikację dokumentacji do projektu Własna Firma - moja droga do integracji zawodowej". W uzasadnieniu tego pisma wskazał, że ma możliwość założenia kancelarii prawniczej, że posiada wykształcenie prawnicze, że w latach 2003-2008 był pełnomocnikiem Firmy Usługowo Handlowo Produkcyjnej M. G. - Biuro Pisania Podań i posiada odpowiednie kwalifikacje, umiejętności i predyspozycje. W kolejnym punkcie pisma (pkt nr 4) wskazał na zamiar reaktywowania i poszerzenia swojej działalności oraz w punkcie nr 5 stwierdza, że "firma działa w niszy, bo prowadzi własną działalność usługową o charakterze prawnym i biuro pisania podań a tego nie robią kancelarie prawne i jest istotną pomocą dla mieszkańców przy tak dużych cenach usług prawniczych." W punkcie nr 8 uzasadnienia S. G. podał, że "Wnioskodawca w działalność wniósł możliwość korzystania z domu na ten cel przy przeliczeniu do czynszu obowiązującym na rynku 1000 zł tj. 12 000zł (...)". Z kontekstu pisma wynika, że S. G. ubiega się o dotację do własnej działalności i uzasadnia, że dotacja miałaby służyć m.in. poprawie estetyki miejsca wykonywanej działalności. Na potencjał wnioskodawcy wskazuje także okoliczność, że dwukrotnie zorganizował komitet wyborczy i kandydował w wyborach (na stanowisko Burmistrza D i do Sejmu RP). Potencjałem wnioskodawcy jest wskazywana nieruchomość, której wartość wyrażoną miesięcznym czynszem wnioskodawca wycenił na 1000 zł miesięcznie. Przyjmując, że z uwagi na deficyt środków wnioskodawca nie będzie w stanie "poprawić estetyki", żeby uzyskać jak najkorzystniejszy czynsz i tak dostosowując wysokość czynszu do warunków można uzyskać stałe źródło dochodu pozwalającego na uniezależnienie się od pomocy społecznej. Wnioskodawca po raz pierwszy zgłosił się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej w styczniu 2008 r. Wniosek uzasadnił okolicznością, że pomimo wykształcenia nie mógł podjąć pracy, ponieważ był zmuszony zapewnić opiekę chorej matce. Od tamtej pory minęło już ponad 4 lata i wnioskodawca posiadając możliwości, środki, uprawnienia i zdolności organizacyjne w dalszym ciągu wykorzystuje swoją wiedzę i zdolności w celu zabezpieczenia swoich potrzeb, ale jedynie wykorzystując środki publiczne z pomocy społecznej. Świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być uznawane za stałe źródło dochodu, lecz powinny mieć charakter przejściowy. Organ podejmując decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości zgodnej z treścią ustawy, kierował się ograniczoną wysokością środków, jakimi dysponuje. Środki przekazywane z budżetu państwa na pomoc społeczną nie są wystarczające dla wszystkich potrzebujących, na wszystkie ich potrzeby życiowe, tak, więc Ośrodek Pomocy Społecznej musi dysponować otrzymanymi środkami mając na względzie potrzeby wszystkich swoich klientów, wśród których znajduje się także znaczna liczba osób i rodzin z niższym dochodem a nawet bez jakiegokolwiek dochodu - także wymagających przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Podejmując decyzję uwzględniono również okoliczności, że wnioskodawca od 2008 r. systematycznie korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków pieniężnych, i tak aktualnie od stycznia 2011 r. do teraz, jest to, co miesiąc wypłacany zasiłek okresowy. Nadto poza otrzymywaną pomocą wnioskodawca korzysta z bezpłatnych obiadów w kuchni "Betania" (dwa dania dziennie) finansowanych przez Caritas. S. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 3 pkt 1 i art. 60 u.p.s. Skarżący podniósł, iż bezpodstawnie obniżono mu wysokość przyznanego zasiłku okresowego. Jednocześnie skarżący wskazał na swoją trudna sytuację materialną, która w ostatnim czasie uległa jeszcze pogorszeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.s. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 u.p.s. Wskazał, że warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielanie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Oznacza to, że pomoc społeczna pełni funkcję subsydiarną i powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ocena sytuacji materialnej i życiowej należy do organu administracji publicznej przyznającego pomoc, który rozpatrując konkretny wniosek obowiązany jest kierować się zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, a więc także koniecznością stwierdzenia czy wnioskodawca jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową własnymi środkami czy też udzielenie wsparcia jest mu konieczne. Z akt sprawy wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Skarżący jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek mieszkaniowy w wysokości 130 zł. Powyższy dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, które we wrześniu (miesiąc złożenia wniosku) wynosiło 477 zł, natomiast od października wynosi 542 zł. Mając powyższe na uwadze, zasadne było przyznanie przez organ l instancji wnioskowanej pomocy. Prawidłowo została również ustalona jej wysokość, która odpowiada zarazem możliwościom finansowym Ośrodka. W ocenie Kolegium, przyznanie świadczenia w wysokości odpowiadającej 50 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem skarżącego tj. w kwocie 174 zł (w zaokrągleniu) we wrześniu i 206 zł w okresie od 1 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. odpowiada częściowym potrzebom skarżącego, a także możliwościom finansowym Ośrodka. Uzasadnieniem dla obniżenia kwoty zasiłku okresowego o 50% są również wskazane przez organ l instancji możliwości skarżącego w podjęciu przez niego zatrudnienia w celu przezwyciężeniu trudnej sytuacji materialnej, w jakiej się znalazł. Skarżący jest osobą w sile wieku, posiadającą wyższe wykształcenie prawnicze i w ocenie Kolegium jest w stanie przezwyciężyć trudności materialne wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Jednocześnie przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego organ winien uwzględnić nie tylko sytuację materialną wnioskodawcy, ale również możliwości pomocy społecznej, które z uwagi na sytuację materialną innych potrzebujących, są ograniczone. S. G. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił decyzji naruszenie art. 138 pkt 3 K.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której uzasadnienie decyzji organu l instancji nie spełnia dyspozycji art. 107 § 1 i 2 K.p.a., art. 2, art. 3 u.p.s. przez ich niezastosowanie, bowiem w szczątkowym i rażącym formalizmem uzasadnieniu organu brak jest chociażby wzmianki, co do merytorycznych racji przyznania zasiłku w wymiarze nieprzekraczającym minimalnej ustawowej jego wartości, oraz art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP przez naruszenie ogólnej zasady pomocy państwa dla obywatela. Zarzucił, że w decyzji określono, iż ma prawo do lokalu, podczas gdy lokal nie jest jego własnością, a wynajmuje go od gminy. Budynek drewniany, którym skarżący dysponuje nadaje się wyłącznie do rozbiórki. Załączył do skargi decyzję Burmistrza z dnia [...] 2012 r. o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego w wysokości 95 zł, a także rachunki za media i wezwania do zapłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi. W sprawie poddanej kontroli Sądu na skutek wniesionej skargi istota sporu dotyczy wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia w formie zasiłku okresowego. Przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, bowiem spełnienie warunków do jego przyznania obliguje organ do jego przyznania. Natomiast uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest (w określonych ramach) jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Skoro u.p.s. dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy (wyrok NSA z dnia 16.11. 2012 r., sygn. I OSK 1222/12, LEX nr 1291314). Podzielając w pełni powyższe, wielokrotnie zresztą wyrażane w orzecznictwie stanowisko, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s., zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s.). Warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielanie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, pod drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Oznacza to, że pomoc społeczna pełni funkcję subsydiarną i powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ocena sytuacji materialnej i życiowej należy do organu administracji publicznej przyznającego pomoc, który rozpatrując konkretny wniosek obowiązany jest kierować się zasadami wyrażonymi w przepisach u.p.s., a więc także koniecznością stwierdzenia czy wnioskodawca jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową własnymi środkami czy też udzielenie wsparcia jest mu konieczne. Organy wskazały, że z akt sprawy wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jego jedynym źródłem dochodu jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 130 zł - dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, które we wrześniu (miesiąc złożenia wniosku) wynosiło 477 zł, natomiast od października wynosi 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Mając powyższe na uwadze zasadnym było przyznanie wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji trafnie Kolegium uznało, że wysokość przyznanego świadczenie ustalona została prawidłowo i odpowiada zarazem możliwościom finansowym Ośrodka. Różnica pomiędzy kryterium dochodowym skarżącego we wrześniu 2012 r. (477 zł), a faktycznie osiągniętym dochodem skarżącego (130 zł) wyniosła 347 zł, stanowiąc jednocześnie maksymalną wysokość zasiłku okresowego, jaka mogła zostać przyznana za ten miesiąc. Z kolei różnica pomiędzy kryterium dochodowym od października 2012 r. (542 zł) a dochodem skarżącego (130 zł) wynosi 412 zł, stanowiąc maksymalną kwotę zasiłku okresowego jaka mogła zostać w niniejszej sprawie przyznana. W myśl art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s. kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W ocenie Sądu trafnie, zatem Kolegium uznało, że przyznanie przedmiotowego świadczenia w wysokości odpowiadającej 50 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem skarżącego tj. w kwocie 174 zł (w zaokrągleniu) we wrześniu 2012 r. i 206 zł w okresie od 1 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. odpowiada częściowym potrzebom skarżącego, a także możliwościom finansowym Ośrodka. Trafnie też Kolegium uznało, że uzasadnieniem dla obniżenia kwoty zasiłku okresowego o 50% są również wskazane przez organ l instancji możliwości skarżącego w podjęciu przez niego zatrudnienia w celu przezwyciężeniu trudnej sytuacji materialnej, w jakiej się znalazł. Skarżący jest osobą w sile wieku, posiadającą wyższe wykształcenie prawnicze i w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie podzielając stanowisko organu w tym zakresie uznało, że jest w stanie przezwyciężyć trudności materialne wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Trafnie też Kolegium wskazało, że przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego, organ winien uwzględnić nie tylko sytuację materialną wnioskodawcy, ale również możliwości pomocy społecznej, które z uwagi na sytuację materialną innych potrzebujących, są ograniczone. Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 138 pkt 3 K.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której uzasadnienie decyzji organu l instancji nie spełnia dyspozycji art. 107 § 1 i 2 K.p.a., art. 2, art. 3 u.p.s. przez ich niezastosowanie. Analiza treści uzasadnienia decyzji organu I instancji prowadzi do konstatacji, że spełnia ono wymogi zawarte w treści art. 107 § 1 i 2 K.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że podstawą procesową decyzji organu odwoławczego był art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13.02.2013 r., sygn. IV SA/Po 1000/12, LEX nr 1287167). Te wymogi zaskarżona decyzja w sprawie spełnia. Ponadto jak już wskazano na wstępie przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, bowiem spełnienie warunków do jego przyznania obliguje organ do jego przyznania. Natomiast uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest (w określonych ramach) jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje przede wszystkim to, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Jeżeli jednak sąd stwierdzi, że działanie organu mieści się w granicach określonych konstrukcją uznania oraz że organ dochował wymogów proceduralnych, nie może objąć kontrolą prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, jakie daje mu uznanie administracyjne. W przypadku decyzji uznaniowych kładzie się szczególny nacisk na ich należyte uzasadnienie. Organ ma wprawdzie swobodę wyboru rozstrzygnięcia w sprawie, jednak aby rozstrzygnięcie to nie miało charakteru niedopuszczalnej decyzji arbitralnej, obowiązkiem organu jest pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z rzeczywistością oraz właściwe ustalenie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i ich wykładnia (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4.12.2012 r., sygn. III SA/Lu 588/12, LEX nr 1234664). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji przyznające skarżącemu zasiłek okresowy w zakresie wysokości świadczenia, zostały wydane bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, decyzje zawierają pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z rzeczywistością oraz właściwe ustalenie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i ich wykładnia. Nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut skargi naruszenia przez organy art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie ogólnej zasady pomocy państwa dla obywatela. Przywołany przepis statuuje zasadę prawa obywateli do zabezpieczenia społecznego. Nawet przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej można zaliczyć, do szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego to, zakres i forma tego zabezpieczenia określa konkretna ustawa w tym przypadku ustawa o pomocy społecznej. Przepis art. 67 ust. 2 Konstytucji RP stanowi jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany głównie do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi, zatem źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela dla zabezpieczenia społecznego, które dopiero konkretyzują się w ustawach zwykłych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.08.2011r. sygn. I OSK 741/11, LEX nr 1068534). Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło