III SA/Kr 1756/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-23
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą wymiany odpisu dyplomu ukończenia studiów w języku angielskim jest dopuszczalna, jeśli skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, w tym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą wymiany odpisu dyplomu ukończenia studiów w języku angielskim jest niedopuszczalna, jeśli skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych prawem, w szczególności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Odmowa wymiany odpisu dyplomu w języku obcym, z powodu zawartych w nim błędów lub omyłek, jest traktowana jako indywidualna sprawa studenta podlegająca załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, od której służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca K. J. H. wniosła skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą wymiany anglojęzycznego odpisu dyplomu ukończenia studiów, w którym zamiast tytułu "Doctor of Medicine" widniał tytuł "lekarz". Skarżąca podnosiła, że przed podjęciem studiów zapewniano ją o uzyskaniu tytułu M.D. (Doctor of Medicine) i że uczelnia wydawała takie dyplomy. Rektor odmówił wymiany, powołując się na przepisy rozporządzeń dotyczące tytułów zawodowych i tłumaczeń, a także na zalecenia UE. Sąd administracyjny odrzucił skargę jako wniesioną przed wyczerpaniem środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej wpis.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 24 września 2012 r. w przedmiocie odmowy wymiany odpisu dyplomu w języku angielskim postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej wpis w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych.
Decyzją z dnia 24 września 2012 Rektor Uniwersytetu, działający przez upoważnionego Prorektora ds. Collegium Medicum, po rozpoznaniu wniosku K. J. H. z dnia 20 lipca 2012 o wymianę anglojęzycznego odpisu dyplomu ukończenia studiów, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Rektora Uniwersytetu o wydaniu dyplomu ukończenia studiów i nadaniu tytułu zawodowego w treści z dnia [...] 2012 i odmówił wymiany odpisu tego dyplomu w języku angielskim. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym / Dz. U, Nr 164, poz. 1365 ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie § 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementu do dyplomu /Dz.U.2011.196.1167/, absolwentom jednolitych studiów magisterskich – po uzyskaniu efektów kształcenia określonych dla jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim – nadaje się tytuł zawodowy "lekarz". Powyższy tytuł zawodowy zgodny jest nazwą także z tytułem zawodowym określonym w przepisach obwiązujących przed wejściem w życie powołanego Rozporządzenia.
Zarazem z § 13 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 w sprawie dokumentacji przebiegu studiów / Dz.U.2011.201.1188/ wynika, że na wniosek absolwenta uczelnia wydaje dodatkowe odpisy dyplomu w tłumaczeniu na jeden z następujących języków obcych: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki lub rosyjski.
Zdaniem Rektora z punktu 2.1. załącznika do powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomu ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementów do dyplomu - /dalej rozporządzenie z dnia 1 września 2011 r./ - wynika, że określenie uzyskanego tytułu zawodowego w tłumaczeniu na język obcy pozostaje wpisane w oryginalnym brzmieniu.
Zdaniem Rektora powyższa zasada znajduje potwierdzenie w punkcie 23 "dokumentu wykonawczego do Konwencji Lizbońskiej przyjętego 23 czerwca 2010 r." stwierdzającego, że zagraniczne tytuły zawodowe powinny pozostać w języku oryginalnym bez tłumaczenia. Również "§ 24" przyjętych przez Komitet Konwencji Lizbońskiej w Rydze dnia 6 czerwca 2001 r. "zaleceń w sprawie kryteriów i procedur oceny wykształcenia uzyskanego za granicą" stanowi, że regułą powinno być podawanie uzyskanego za granicą tytułu zawodowego w wersji oryginalnej bez tłumaczenia.
Nie przytaczając istoty treści wniosku o wymianę anglojęzycznego odpisu dyplomu ukończenia studiów stwierdzono w uzasadnieniu decyzji Rektora, że posługiwanie się tytułem "Doctor of Medicine" jest możliwe w tym systemie, który posiada taki tytuł zawodowy. Wskazano, że w większości państw, w tym również w Stanach Zjednoczonych, stwierdzenie równoważności zagranicznego dyplomu z odpowiednim tytułem obowiązującym w danym państwie odbywa się po przeprowadzeniu określonej procedury.
W decyzji zawarto pouczenie, że służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 30 dni od jej otrzymania za pośrednictwem Prorektora Uniwersytetu do Collegium Medicum.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Rektora wniosła K. J. H. z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podniosła, że jest obywatelką USA, i absolwentką School of Medicine in English w Collegium Medicum Uniwersytetu. Po zakończeniu edukacji zamierzała wykonywać zawód lekarza na terenie USA. Decyzję o podjęciu studiów w School of Medicine in English podjęła po uzyskaniu zapewnienia, iż w związku z ukończeniem studiów otrzyma ona tytuł zawodowy M.D. (Doctor of Medicine). Fakt ten był jednoznacznie potwierdzony na oficjalnej stronie Uniwersytetu. Co więcej, informacja ta została potwierdzona przez prof. dr hab. P. L. (Prorektora), w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej przed przyjęciem na studia. Uczelnia wydawała takie dyplomy od wielu lat, co było faktem powszechnie znanym.
Skarżąca działając w zaufaniu do przedstawionych jej informacji, zdecydowała się w 2008 r. na podjęcie studiów w School of Medicine in English. W trakcie odbywania studiów nigdy nie uzyskała oficjalnego, czy też nawet nieoficjalnego, oświadczenia od władz uczelni, iż w związku ze zmianą porządku prawnego nie otrzyma ona tytułu zawodowego "Doctor of Medicine", a jedynie tytuł zawodowy "lekarz". O tym fakcie dowiedziała się dopiero w momencie odbioru dyplomu. W związku z odbiorem dyplomu dowiedziała się również, iż Uniwersytet zaprzestał wydawania przetłumaczonych tytułów zawodowych w 2011 r. W odpowiedzi na żądania skarżącej przetłumaczenia tytułu zawodowego zgodnie z wcześniejszymi zapewnieniami i zobowiązaniami Uniwersytetu, przedstawiono podstawy odmowy wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Analiza powyższych przepisów prowadzi zdaniem skargi do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podkreśliła specyfikę studiów prowadzonych w School of Medicine in English w Collegium Medicum Uniwersytetu. Studia te odbywają się na zupełnie innych zasadach niż te, które obowiązują w innych wyższych szkołach medycznych na terenie Polski. Podstawowa różnica dotyczy szczegółowych warunków, które musi spełnić kandydat na studia.
Aby móc złożyć aplikację na powyższe studia konieczne jest dysponowanie przynajmniej tytułem licencjat (ang. bachelor degree) - natomiast pozostałe uczelnie wymagają wyłącznie wykształcenia średniego pełnego. Po drugie koniecznym jest ukończenie tzw. "studiów przedmedycznych" (ang. pre-medical studies) oraz uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu MCAT (jest to wystandaryzowany egzamin, którego zaliczenie jest w USA i Kanadzie koniecznym wymogiem możliwości aplikowania na studia medyczne).
Powyższe wymogi, które musi spełnić kandydat na studia w School of Medicine in English są identyczne jak wymogi do aplikowania na studia medyczne w USA i Kanadzie. Co więcej program nauczania oraz okres studiowania w School of Medicine in English również jest identyczny jak w USA i Kanadzie. System ten wymusza 7 - letnią edukację dla uzyskania tytułu zawodowego M.D. Natomiast system edukacji w Polsce przewiduje wyłącznie 6 - letnie jednolite studia magisterskie dla uzyskania tytułu zawodowego lekarz.
Odmawiając sprostowania oczywistej pomyłki w treści odpisu dyplomu i wymiany odpisu tego dyplomu Prorektor Uniwersytetu ds. Collegium Medicum powołał jako bezpośrednią podstawę odmowy pkt 2.1 załącznika do rozporządzenia z dnia "11" września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentów studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementu do dyplomu (w rzeczywistości idzie o rozporządzenie z dnia 1 września 2011 r.
Jednocześnie całkowicie pominął treść § 9 i § 10 ww. rozporządzenia. Powyższe przepisy sankcjonują odmienny sposób traktowania studentów i absolwentów, którzy rozpoczęli studia przed dniem wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia. W stosunku do nich stosuje się dotychczasowe przepisy w zakresie zasad wydawania dyplomów, suplementów do dyplomów oraz świadectw ukończenia studiów podyplomowych, a także uzyskiwania tytułów zawodowych. Identyczne odniesienie znajduje się we wcześniej obowiązującym rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów i wzorów dyplomów oraz świadectw wydawanych przez uczelnie.
W związku z faktem, iż skarżąca rozpoczęła studia w październiku 2008 r. na mocy powyższych odniesień w stosunku do niej powinny znaleźć zastosowanie przepisy nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, iż School of Medicine in English w Collegium Medicum Uniwersytetu do 2010 r. włącznie, wydawała angielskojęzyczne odpisy dyplomów i suplementów do dyplomów podając w nich tytuł zawodowy M.D. (Doctor of Medicine).
Tymczasem – zdaniem skarżącej - zgodnie z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uczelnia nie miała takiego prawa już od 2008 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się również odniesienie do zaleceń organów Unii Europejskiej dotyczących tłumaczenia tytułów zawodowych. Takie zalecenia nie mają zdaniem skarżącej mocy obowiązującej, są jedynie wskazówkami postępowania dla organów Państw Członkowskich UE. Dlatego też te akty prawne nie mogą stanowić podstawy wydawania jakichkolwiek decyzji administracyjnych, w szczególności w wypadku ich niezgodności z wewnętrznym system prawnym danego Państwa Członkowskiego UE.
Podkreślono, że do 2011 r. istnienie "Zaleceń w sprawie kryteriów i procedur oceny wykształcenia uzyskanego za granicą" przyjętych przez Komitet Konwencji Lizbońskiej w Rydze w dniu 6 czerwca 2001 r. nie miało wpływu na tłumaczenie tytułów zawodowych przez School of Medicine in English w Collegium Medicum Uniwersytetu. Niezależnie od powyższych argumentów, odnosząc się do zaleceń sformułowanych i powołanych w zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią § 24 (w zaskarżonej decyzji błędnie podano § 23) dokumentu wykonawczego do konwencji Lizbońskiej z 23 czerwca 2010 r. zagraniczne tytuły zawodowe co do zasady nie powinny być tłumaczone. Już sam sposób sformułowania tego zapisu przesądza o dopuszczalności istnienia wyjątków od tej zasady. Taki wyjątek zachodzi w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z § 11 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r. studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, czyli przed 1.10.2011 r. oraz w roku akademickim 2011/12 uzyskują tytuły zawodowe, których nazwy są zgodne z nazwami określonymi w przepisach dotychczasowych.
Tytuł zawodowy "lekarz" jest zgodny z nazwami określonymi w przepisach dotychczasowych, na które powołuje się skarżąca, tj. z § 4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów i wzorów dyplomów oraz świadectw wydawanych przez uczelnie, jak również z § 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 23 lipca 2004 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie rodzajów dyplomów wydawanych przez uczelnie.
Uniwersytet Collegium Medicum wszystkim absolwentom Szkoły Medycznej dla Obcokrajowców Wydziału Lekarskiego wydawał i wydaje dyplomy z tytułem zawodowym "lekarz" – nieprawdziwym więc jest twierdzenie skarżącej, iż uzyskała zapewnienie, iż otrzyma tytuł zawodowy o nazwie M.D. (Doctor of Medicine).
Rektor przyznał, że od 2010r. Uniwersytet zaprzestał dokonywania tłumaczenia tytułu zawodowego "lekarz" na M.D. (Doctor of Medicine), co wynikało z przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia, jak również zaleceń organów Unii Europejskiej dotyczących tłumaczenia tytułów zawodowych.
Na podstawie uzyskanego dyplomu skarżąca będzie mogła się posługiwać tytułem "Doctor of Medicine" w tym systemie, który posiada taki tytuł po przeprowadzeniu stosownej procedury w zakresie posiadanego wykształcenia. Skarżąca jako obywatel Stanów Zjednoczonych, aby posługiwać się tytułem M.D. i wykonywać zawód lekarza w tym kraju powinna zdać egzamin United States Medical License Examination (USMLE), który wraz z dyplomem lekarza pozwala ubiegać się o tzw. Certyfikat Education Committee for Foreign Medical Graduates (ECFMG), który to Certyfikat uprawnia do odbywania stażu podyplomowego. Skarżąca prawdopodobnie nie stara się o powyższy Certyfikat, bowiem do chwili obecnej do Biura Szkoły Medycznej dla Obcokrajowców nie wpłynął wniosek z ECFMG o weryfikacje wydanego dyplomu.
Rektor zaznaczył, że z danych ww. Biura wynika, iż 11 absolwentów z rocznika skarżącej, którym wydany został identyczny dyplom i nadany tytuł zawodowy "lekarz" dokonało już procedury uznania wykształcenia w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii, gdzie wykonują zawód lekarza. Tytuł zawodowy "lekarz" jest znany ECFMG, o czym świadczy fragment wydruku ze strony internetowej tej instytucji, jest on również ujęty w oficjalnym spisie szkół medycznych wydanym przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization, Genewa, 2000, 7th ed., str. 301 i następne).
W piśmie z dnia 14 lutego 2013 r. skarżąca podniosła, że organ administracyjny w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do regulacji prawnych, na których podstawie wystawiał aż do 2010 r. włącznie, odpisy dyplomów ukończenia studiów z przetłumaczonym na język angielski określeniem tytułu zawodowego "lekarz". Wniosła również o zobowiązanie organu administracji do przedstawienia przykładowej kopii dyplomu wystawionego w 2010 r., a zawierającego przetłumaczone określenie tytułu zawodowego "lekarz" na "Doctor of Medicine".
Wnosiła również o zobowiązanie organu do przedstawienia umowy dotyczącej odbywania studiów zawartej ze skarżącą, względnie innego dokumentu, który określał zasady i sposób studiowania skarżącej w School of Medicine in English w Collegium Medicum Uniwersytetu, oraz o przedstawienie informacji dla studentów o zaprzestaniu wydawania odpisów dyplomów ukończenia studiów zawierających przetłumaczony tytuł zawodowy.
Do kolejnego pisma z dnia 22 maja 2013 r. skarżąca załączyła fotokopię dyplomu przesłanego przez Uniwersytet z tytułem zawodowym, przetłumaczonym jako Doctor of Medicine. Zarazem stwierdzono w tym piśmie, że przekazanie takiego dyplomu w rozmiarze A4 w rzeczywistości wyczerpywało by żądania skarżącej.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał jednak wnioski i zarzuty skargi, wskazując, że otrzymana kserokopia dyplomu jest pozbawiona pieczęci i oryginalnych podpisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga ulega odrzuceniu jako wniesiona przed wyczerpaniem dostępnych środków zaskarżenia.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz.U.2012.270 z późn. zm. – dalej ustawa P.p.s.a./ sądy administracyjne orzekają /poza zakresem określonym § 2/, także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm./, kryterium sądowej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sprawując tę kontrolę, stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonego aktu prowadzi do wniosku wyrażonego na wstępie, o niedopuszczalności skargi, jako przedwcześnie wniesionej.
Zamieszczony w ustawie z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym / Dz. U. 2012.572.j.t./ - dalej ustawa – przepis art. 207 ust. 2 i 3, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji / a także obecnie/ stanowił, w :
ust. 2 – że decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego,
w ust. 3 – że organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni.
Przepis art. 167 ust. 1 zd. I ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2011 r. stanowi, że absolwenci studiów otrzymują uczelniane (poprzednio państwowe), dyplomy ukończenia studiów, potwierdzające uzyskanie odpowiedniego tytułu zawodowego i suplementy do dyplomów.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy wydawanie dyplomów ukończenia studiów potwierdzających uzyskanie tytułu zawodowego oraz świadectw ukończenia studiów podyplomowych, kursów dokształcających i szkoleń, należy do ustawowych uprawnień uczelni wyższej. Zgodnie z art. 66 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 60 ust. 6 ustawy, rektor uczelni – jako jej organ jednoosobowy – reprezentuje uczelnię na zewnątrz i podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji uczelni lub kanclerza.
Z cytowanego wyżej przepisu art. 207 ust. 3 ustawy wynika zatem, że ustawa akt wydania dyplomu jako dokumentu potwierdzającego ukończenie studiów i nadanie tytułu zawodowego traktuje jako samoistną decyzję. Należy podzielić w tym zakresie stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010 IV SA/Gl 294/10 /Lex nr 758351/.
Organem podejmującym akt wydania dyplomu ukończenia studiów i nadania tytułu zawodowego w świetle wyżej powołanych przepisów art. 66 ust. 1 i 2 ustawy jest rektor uczelni, w przedmiotowej sprawie Rektor Uniwersytetu, jako organ reprezentujący uczelnię na zewnątrz. Nie zmienia tego ustalenia okoliczność, że dokument dyplomu stosownie do jego wzoru ustalanego od 1.10.2011 r. przez senat uczelni /poprzednio przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego/ podpisuje oprócz rektora uczelni, także kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej, w której student odbywał studia.
W świetle powyższego, akt wydania przez rektora uczelni dyplomu ukończenia studiów, potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego, ma w rozumieniu art. 207 ust. 2 ustawy, charakter decyzji ostatecznej. W takim przypadku zgodnie z art. 207 ust. 2 zd. II, odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 127 § 3 kpa. Oznacza to, że od decyzji Rektora, której przedmiotem jest wydanie /odmowa wydania/ dyplomu ukończenia studiów i potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego, nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy, do decyzji m.in. organów uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Odesłanie przepisem art. 207 ust. 1 ustawy do odpowiedniego stosowania przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego oznacza, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl § 2 art. 52 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Taki wniosek przewiduje właśnie art. 207 ust. 2 ustawy w odniesieniu do decyzji rektora mających charakter ostateczny.
Na tle przedmiotu niniejszej sprawy należy jednak wyraźnie odróżnić pomiędzy decyzją rektora dotyczącą wydania /odmowy wydania/ dyplomu ukończenia studiów potwierdzającego uzyskanie określonego tytułu zawodowego, a sprawą dotyczącą treści odpisu tego dyplomu sporządzonego w języku angielskim / czy innym przewidzianym przepisami/; wydawanego absolwentowi na jego wniosek.
Z akt postępowania przed Uczelnią wynika, że skarżąca uzyskała sporządzony w języku polskim dyplom Nr [...] ukończenia studiów stacjonarnych na wydziale lekarskim Uniwersytetu uzyskując w dniu [...] 2012 r. tytuł zawodowy lekarza. Załącznikiem tego dyplomu jest suplement do dyplomu ważny z dyplomem nr [...] również sporządzony w języku polskim.
Przytoczony w zaskarżonej decyzji wniosek skarżącej z dnia 20 lipca 2012 sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionuje jednak treści tego dokumentu, a więc nie mógł być potraktowany jako ewentualny wniosek w trybie
art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której dnia 11 maja 2012 r. Rektor podjął "decyzję" stanowiącą akt wydania dyplomu określonej treści wraz z suplementami.
Pomijając kwestię czy taki wniosek "o ponowne rozpatrzenie sprawy " został złożony w terminie, czego organ nie badał /art. 207 ust. 2 w zw. z art. 127 § 3/ stwierdzić należy, że zawarte w zaskarżonej decyzji wyrzeczenie w części dotyczącej "utrzymania w mocy decyzji Rektora o wydaniu dyplomu ukończenia studiów i nadania tytułu zawodowego w treści z dnia [...] 2012 r." jest bezprzedmiotowe, gdyż decyzja Rektora z dnia [...] 2012 nie była zaskarżona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Natomiast przedmiotem wniosku było żądanie – oparte na przepisie § 16 ust. 4 wyżej opisanego Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów – wymiany anglojęzycznego odpisu dyplomu ukończenia studiów, w którym w miejsce tytułu zawodowego "Lekarz" wpisanego w języku polskim, wpisane było by "Doctor of Medicine".
Przedmiotem sprawy nie był zatem spór jaki tytuł zawodowy potwierdzony dyplomem uzyskała skarżąca na studiach w Uniwersytecie, lecz jakie ma być brzmienie tytułu w anglojęzycznym odpisie tego dyplomu.
Kwestii wydawania odpisów dyplomów ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje wprost. Powołane wyżej rozporządzenie z 14 września 2011 r. oparte zostało na przepisie art. 192 ust. 1 ustawy, upoważniającym właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia m.in. sposobu prowadzenia przez uczelnię dokumentacji przebiegu studiów, dokonywania sprostowań i wydawania duplikatów, legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu z zagranicą oraz wysokości i sposobu pobierania opłat m.in. za wydanie odpisów w językach obcych.
Przepis § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia przewiduje obowiązek uczelni sporządzenia w terminie 30 dni od ukończenia studiów i wydania absolwentowi dyplomu ukończenia studiów wraz z dwoma odpisami i suplementem do dyplomu.
Natomiast zgodnie z § 13 ust. 2 na wniosek absolwenta /zgłoszony w terminie określonym w ust. 3/ uczelnia wydaje dodatkowe odpisy dyplomu w tłumaczeniu na jeden z kilku taksatywnie wymienionych przepisem języków – w tym angielski. Na wniosek absolwenta uczelnia też wydaje nie więcej niż trzy odpisy suplementu w tłumaczeniu na język angielski.
Akta postępowania zawierają kserokopię odpisu dyplomu ukończenia przez skarżącą studiów sporządzoną w języku angielskim, w której w rubryce przeznaczonej na wpis tytułu zawodowego, w języku polskim wpisane jest słowo "lekarz". W aktach znajduje się także kserokopia odpisu suplementu do dyplomu nr [...] w języku angielskim, w którym w części II pkt 2 – dotyczącej określenia tytułu zawodowego wpisane jest również w języku polskim słowo lekarz. Zaznaczony w tej rubryce odnośnik 1, stanowi, że w przypadku tłumaczenia na język obcy treść tej rubryki pozostaje wpisana w oryginalnym brzmieniu.
Postanowienia § 16 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia z 14 września 2011 r. określają dokumenty, w których uczelnia może dokonywać sprostowań. Natomiast w myśl ust. 4 nie dokonuje się sprostowań w treści legitymacji studenckiej, dyplomu, suplementu do dyplomu oraz innego dokumentu potwierdzającego uzyskane wykształcenie. Legitymacja studencka, dyplom, suplement do dyplomu oraz inny dokument potwierdzający uzyskane wykształcenie zawierający błędy lub omyłki podlegają wymianie.
Skoro przepisy rozporządzenia, przewidują, że na wniosek absolwenta /przy spełnieniu określonych wymogów co do terminu wniesienia opłaty i dostarczenia aktualnej fotografii/ powstaje obowiązek uczelni wydania dodatkowych odpisów dyplomów w tłumaczeniu na jeden ze wskazanych języków, to odmowa wydania takiego odpisu, lub odmowa wymiany odpisu dyplomu w języku obcym zawierającego błędy lub omyłki niewątpliwie mieści się, w kategorii indywidualnych spraw studentów w rozumieniu art. 207 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wydanie dyplomu ukończenia studiów, potwierdzającego uzyskany tytuł zawodowy jest bowiem ostatnim aktem ustania formalnej więzi studenta z uczelnią.
Zarazem wydanie absolwentowi na jego wniosek odpisu dyplomu ukończenia studiów sporządzonego w języku obcym dotyczy sfery praw studenta i wywiera skutki w sferze pozauczelnianej.
Z tych względów uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że odmowa wymiany odpisu dyplomu ukończenia studiów sporządzonego w określonym przepisami języku obcym, z powodu zawartych w nim błędów lub omyłek, należy – tak jak sam akt wydania dyplomu – do zdarzeń, które w świetle art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, przy odpowiednim stosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, podlegają załatwieniu w formie decyzji administracyjnej wydawanej przez rektora uczelni w pierwszej instancji.
Na otwartą kategorię "indywidualnych spraw studenta" w rozumieniu art. 207 ustawy które winny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnych, zwrócił uwagę
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 listopada 2011 I OSK 2204/11
/ LEX nr 1149319/.
W świetle powyższego, skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na ostateczną decyzję rektora uczelni, odmawiającą wymiany – z powodu błędu lub omyłki – sporządzonego w języku obcym przez uczelnię odpisu dyplomu ukończenia studiów i uzyskania tytułu zawodowego, warunkowane jest zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wyczerpaniem przysługującego środka zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a) w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżona decyzja Rektora z dnia 24 września 2012 r. w części odmawiającej wymiany anglojęzycznego odpisu dyplomu ukończenia studiów, ma charakter decyzji ostatecznej wydanej w pierwszej instancji w rozumieniu art. 207 ust. 2 ustawy.
Od decyzji tej służył skarżącej środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany art. 207 ust. 2 zd. II ustawy, o czym nie została pouczona.
Wniesienie skargi nastąpiło przed wyczerpaniem dostępnych środków zaskarżenia /art. 52 § 1 P.p.s.a./.
Z tych przyczyn skarga ulegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. w związku z art. 207 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Zgodnie z przepisem art. 112 kodeksu postępowania administracyjnego, mającego zastosowanie w postępowaniu przed organami uczelni – Uniwersytetu, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesieniu powództwa do sądu administracyjnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
W powyższych okolicznościach poza przedmiotem ustaleń niezbędnych do załatwienia sprawy, leży kwestia zasadności zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją, w części orzekającej o odmowie wymiany odpisu dyplomu sporządzonego w języku angielskim, przepisów prawa materialnego.
Natomiast w przypadku skutecznego złożenia przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Rektora z 24 września 2012 r., Rektor zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany będzie oceną prawną zawartą w niniejszym rozstrzygnięciu w myśl której wniosek skarżącej z dnia 20 lipca 2012 o wymianę odpisu dyplomu sporządzonego w języku angielskim nie stanowił zarazem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora Uniwersytetu z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie sporządzania dyplomu ukończenia studiów i uzyskania tytułu zawodowego lekarza.
Orzeczenie w przedmiocie zwrotu całego uiszczonego wpisu, oparto na przepisie art. 232 § 1 pkt. 1 P.p.s.a.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło